Макрон патэлефанаваў Лукашэнку, Ціханоўская — у Кіеве, Армэнія аддаляецца ад Расеі. Аналіз Карбалевіча.
У «ПіКу Свабоды» пра падзеі тыдня пагаварылі зь пісьменьнікам Сашам Філіпенкам пра ягоны візыт у Кіеў разам з камандай Сьвятланы Ціханоўскай, жарты для Зяленскага і новую кнігу.
Летнія вакацыі могуць ператварыцца ў барацьбу з уладамі за экалёгію, ідэя адкрыць сушы-бар на беразе акіяну — у бой з падводнымі пачварамі, а звычайная рыбная лоўля — у барацьбу з унутранымі дэманамі. Расказваем пра гульні, дзе лета ідзе незаплянавана.
Лукашэнка справаздачыцца Пуціну ў Астане і чытае лекцыі пра штучны інтэлект. Пашыньян жорстка адказвае Лукашэнку. Дэталі аўдыенцыі Бяляцкага ў папы рымскага. Саша Філіпенка пра візыт у Кіеў і жарты для Зяленскага. Невядомыя факты пра справу Бабарыкі. Усё больш беларусаў едзе вучыцца ў Расею.
Пасьля пасьпяховага правядзеньня першай прэміі «Бізон Гіґс» у 2024 годзе, адкрыцьця імёнаў выдатных беларускіх навукоўцаў у розных кутках сьвету, супольнасьць зыну Pamyłka сёлета вырашыла яе паўтарыць.
У беларускія ВНУ сёлета плянуюць набраць 49,1 тысячы чалавек, а ў вучэльні — 67,9 тысячы. На якія спэцыяльнасьці набяруць найбольш студэнтаў і якія новыя прафэсіі прапануюць моладзі, расказваем.
Расейскія войскі прасунуліся ў бок Славянску, апошняга буйнога населенага пункта ў Данецкай вобласьці перад суседняй Харкаўскай. Ад лініі фронту да гарадзкой мяжы засталося толькі 15-20 км.
Калі Макс Шчур, аўтар дзясятка кніг, ляўрэат прэміі Гедройця, расчараваўся ў літаратуры, ён вырашыў далучыцца да рэвалюцыяў. Спачатку да кліматычнай, якую ачоліла Грэта Тунбэрг. А ў жніўні 2020-га — да беларускай. Скончылася ўсё выгараньнем і дэпрэсіяй. Але ў выніку зьявілася новая кніга.
Чатыры гады беларуская апазыцыя намагалася зладзіць сустрэчу з Уладзімерам Зяленскім у Кіеве. І вось яна адбылася. Але што далей? Ці ўдасца вырашыць праблемы беларусаў, якія жывуць ва Ўкраіне, беларускіх добраахвотнікаў і што гэты візыт дасьць беларускім дэмакратычным сілам.
Беларусаў зноў палохаюць вайной. Лукашэнка кажа пра пагрозу з Захаду, а прапагандысты — пра падрыхтоўку нападу. На каго разьлічаная гэтая мілітарысцкая гістэрыя і чаму яна ўзмацнілася менавіта цяпер, калі Расеі ўсё цяжэй весьці вайну супраць Украіны?
Беларус Андрэй Зайцаў скончыў першую ступень швайцарскага тэхнікуму. Ён расказаў Свабодзе, колькі каштуе такая адукацыя, ці шмат часу займае вучоба і наколькі больш ён зможа зарабляць пасьля яе.
Драматычныя выявы снарадаў, якія сьвецяцца, трапляючы ў атмасфэру з космасу, 24 траўня паказвалі апошняе баявое прымяненьне расейскай ракеты «Арэшнік» супраць Украіны. Вось як працуе гэтая ракета і чаму некаторыя з яе боезарадаў не выбухаюць.
У 2019 годзе ў штогадовай беларускай міжнароднай выставе TIBO ўдзельнічалі 16 краін, сярод іх Аўстрыя, Польшча, Нямеччына. У 2026 годзе з замежных гасьцей — толькі Расея. Галоўная тэма — штучны інтэлект, хоць самыя вядомыя АІ-сэрвісы не працуюць у Беларусі праз санкцыі.
Візыт Сьвятланы Ціханоўскай у Кіеў на запрашэньне Ўладзіміра Зяленскага — сьведчаньне зьмены палітыкі Украіны адносна Беларусі. Больш за тое, можна сказаць, што толькі цяпер ва Ўкраіны зьявілася ўласная стратэгія адносна Беларусі.
Вераніка Яновіч, жонка загінулага ва Ўкраіне беларускага добраахвотніка Аляксея Лазарава, дамагаецца зьменаў ва ўкраінскім заканадаўстве. Яна хоча, каб замежныя ваяры і людзі без грамадзянства, якія змагаюцца за Ўкраіну, маглі атрымліваць найвышэйшую дзяржаўную ўзнагароду — званьне Героя Ўкраіны.
Беларусаў, якія трапілі ў ЗША легальна і чакаюць рашэньня судоў аб палітычным прытулку, усё часьцей зьмяшчаюць ў міграцыйныя турмы, дзе трымаюць у жорсткіх умовах. Пагаварылі зь людзьмі, якія самі прайшлі праз гэта або змагаліся за вызваленьне блізкіх.
Дэмакратычная лідэрка Сьвятлана Ціханоўская расказала ў інтэрвію Радыё Свабода пра тое, як яна ставіцца да крытыкі на свой адрас, і патлумачыла, што можа зрабіць для беларусаў у Беларусі.
Прэзыдэнт Францыі Эманюэль Макрон выступае ў ролі крызіснага мэнэджара. Гэтым разам ягоны званок Лукашэнку выкліканы крызісам у беларуска-ўкраінскіх адносінах. Можна казаць, што ў пэўным сэнсе ён стаў посьпехам дыпляматыі Ўкраіны.
19 траўня зьявілася інфармацыя аб гібелі ва Ўкраіне 23-гадовага беларускага добраахвотніка і былога палітвязьня Ціхана Клюкача. Ён ваяваў у складзе 60 асобнай мэханізаванай Інгулецкай брыгады. Свабодзе паведамілі, што пакуль «афіцыйны статус Ціхана Клюкача — зьніклы бязь вестак».
23-гадовая грамадзянка Гвінэі Мар’ям Сума, якая ў Беларусі знаходзілася як мігрантка і нарадзіла дачку Сабіну, праз паўтара года пасьля нараджэньня дачкі і праз 10 месяцаў пасьля сваёй дэпартацыі ўзьядналася зь ёю.
Гісторыя зь беларуска-расейскімі ядзернымі вучэньнямі ля Асіповічаў паказвае, што Масква проста выкарыстоўвае саюзьніка. Беларусь тут выглядае як пасіўны аб’ект. Лукашэнка апынуўся ў ролі кіраўніка, які не кантралюе працэсы на тэрыторыі краіны. Таму спрабуе апраўдацца.
Расказваем, у якіх выпадках прыйдзецца заплаціць беларускай дзяржаве, нават калі вы проста захацелі адчуць радасьць ад цяпла і сонца.
У гэтым выпуску «ПіКу Свабоды» мы падсумоўваем галоўныя падзеі тыдня.
Улады Беларусі ўпершыню адкрыта паказалі інфраструктуру і сцэнар выкарыстаньня ядзернага «Іскандэра» ў Асіповічах — у тым самым месцы, пра якое Свабода раней пісала ў сваіх расьсьледаваньнях.
Валер Карбалевіч прааналізаваў галоўныя сацыяльна-палітычныя падзеі тыдня: новыя ядзерныя сыгналы Масквы, страх Лукашэнкі і крызіс беларускіх дэмакратычных сілаў.
Злучаныя Штаты папрасілі Літву, Польшчу і Ўкраіну зьняць санкцыі зь беларускага калію, каб дазволіць транзыт гэтай прадукцыі празь іхную тэрыторыю. Пра гэта сьведчыць нефармальны зварот Дзяржаўнага дэпартамэнта ЗША на адрас трох сталіц, зь якім азнаёмілася Радыё Свабода.
23 траўня 2021 году ў Менску прымусова пасадзілі самалёт Ryanair. На борце былі Раман Пратасевіч і Соф’я Сапега, якіх пасьля арыштавалі і асудзілі. А супраць Беларусі ўпершыню ўвялі нагэтулькі маштабныя санкцыі. Прыгадваем, як гэта было і што страціла краіна праз гэты інцыдэнт.
Сустрэча адбываецца ў момант глыбокай трывогі: эўрапейцы хочуць яснасьці, наколькі ЗША плянуюць скараціць сваю вайсковую прысутнасьць іх на кантынэнце.
Вілюс Шадаўскас, рэктар Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту, які ўлады Беларусі 14 красавіка 2026 году прызналі «экстрэмісцкай арганізацыяй», расказаў Радыё Свабода, як ВНУ пераадольвае наступствы гэтага рэпрэсіўнага рашэньня, што чакае абітурыентаў, студэнтаў і выкладчыкаў.
Кадэбісты сталі сыстэмна прапаноўваць беларусам супрацоўніцтва. У перамовах яны выкарыстоўваюць новыя мэтады. Спэцыяліст у бясьпецы і праваабаронца падзяліліся з Свабодай тым, як можа адбывацца гэты працэс і што варта рабіць, калі вас вэрбуюць.
Вацлаў Іваноўскі, Максім Гарэцкі, Магдалена Радзівіл. Калі б ня гэтыя людзі, беларусы, цалкам магчыма, спалі б дагэтуль. Чаму, тлумачыць Дзьмітры Гурневіч.
За кратамі і на «хатняй хіміі» ў Беларусі зараз знаходзяцца больш за 120 дзеячоў культуры. Далёка ня ўсе яны гатовыя агучваць падрабязнасьці таго, з чым сутыкнуліся.
Актывісты праўладнай партыі «Белая Русь» заявілі, што распрацавалі праграмна-аналітычны комплекс «Искра Ультра», які вызначае шкодны з пункту гледжаньня ўладаў кантэнт. Расказваем, што гэта такое і як яно працуе.
Правал выбараў Каардынацыйнай рады — гэта сымптом агульнага крызісу беларускай апазыцыі. Але апазыцыя ў замежжы ў прынцыпе ня можа быць суб’ектам перамен. Ва ўмовах адсутнасьці рэальных пэрспэктываў дэмакратызацыі ў Беларусі галоўнай задачай сілаў у выгнаньні ёсьць палітычнае выжываньне.
На выбарах у Каардынацыйную раду 4-га скліканьня прагаласавала 2113 чалавек. Выбары ў КР мусілі пачацца 11 траўня ў 22:00, аднак старт быў сарваны магутнай DDoS-атакай.
КДБ праз пяць гадоў пасьля стварэньня дабраўся да брэнду беларускага дызайну Znivien. Пагаварылі з хлопцамі пра ўплыў Мелказёрава, попыт на пратэст і пра тое, што для іх значыць тое самае Zaebis.
Беларускі добраахвотнік расказаў Свабодзе, як выпаў з працы праз «пасьмяротны акаўнт бабулі», чаму ён супраць гераізацыі на вайне і як ён, сірата, сярод пабрацімаў знайшоў сям’ю.
Беларускія і расейская войскі на тэрыторыі Беларусі трэніруюцца наносіць ядзерны ўдар. Зяленскі заявіў, што Расея зноў плянуе ўдары па Ўкраіне з Беларусі. Як пратэстанцкія вернікі і прапаведнікі ўспрынялі малітву за Лукашэнку і Пуціна на «Фэстывалі надзеі» з удзелам духоўнага дарадцы Трампа.
Беларускія і расейская войскі на тэрыторыі Беларусі трэнуюцца наносіць ядзерны ўдар. Зяленскі заявіў, што Расея зноў плянуе ўдары па Ўкраіне зь Беларусі. Як пратэстанцкія вернікі і прапаведнікі ўспрынялі малітву за Лукашэнку і Пуціна на «Фэстывалі надзеі» з удзелам духоўнага дарадцы Трампа.
Перамоўны працэс паміж Беларусьсю і ЗША становіцца фактарам уплыву ня толькі на палітыку рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, але і на ўсю рэгіянальную архітэктуру. Ён так ці інакш закранае суседнія краіны, вымушае іх рэагаваць.
Дзесяцігодзьдзямі ўлада ў Іране была сканцэнтраваная ў руках аднаго чалавека — найвышэйшага кіраўніка аяталы Алі Хамэнэі. Але пасьля ягонай гібелі ў пачатку вайны ЗША і Ізраілю супраць Ірану 28 лютага працэс прыняцьця рашэньняў у Тэгеране робіцца ўсё больш дэцэнтралізаваным, кажуць экспэрты.
Вершы, якія ўвайшлі ў кнігу, славутая беларуская паэтка напісала паміж 1945 і 1947 гадамі ў Чэхаславаччыне перад арыштам і выдачай у СССР, якая закончылася для яе ГУЛАГАм.
Калі могуць вызваліць новых палітвязьняў? Аналіз Аляксандра Фрыдмана.
Паўстаньне андроідаў, падарожжы ў часе і дэтэктыў-алькаголік, які зьбірае сябе нанова. Гэта сюжэты гульняў, якія зробленыя як кіно, дзе вы ўплываеце на канцоўку, робячы складаны маральны выбар. Сёньняшняя падборка — пра самыя кінэматаграфічныя гульні.
Амэрыканскі спэцпасланьнік Джон Коўл яшчэ не прыехаў у Менск, але вакол Беларусі ўжо адбываюцца дзіўныя і нетыповыя рэчы. Валер Карбалевіч прааналізаваў галоўныя сацыяльна-палітычныя падзеі тыдня.
Фрэнклін Грэм будзе маліцца за Лукашэнку. Якая місія пратэстанцкага прапаведніка ў Менску? Калі будуць вызваляць палітвязьняў? Што трэба ведаць беларусам пра хантавірус і наравірус? У «ПіКу Свабоды» падсумоўваем асноўныя падзеі тыдня з палітолягам і гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам.
У беларускіх калёніях дагэтуль знаходзяцца каля 120 жанчын-палітзьняволеных. Некаторыя з былых палітзьняволеных жанчын запусьцілі своеасаблівы флэшмоб у іх падтрымку. Яны запісваюць відэазвароты, у якіх заклікаюць тэрмінова вызваліць у першую чаргу пэнсіянэрак.
У Менску дазволілі вялікі пратэстанцкі фэстываль, куды едзе амэрыканскі прапаведнік Фрэнклін Грэм, зьвязаны з адміністрацыяй Дональда Трампа.
Загрузіць яшчэ
