Культура

«Крыж Сафіі Менскай». Як беларуская «пірацкая экспэдыцыя» у Капэнгаген выклікала спрэчку гісторыкаў

22 жніўня ў Капэнгагене адбылася беларуская «пірацкая экспэдыцыя» — «піраты і піраткі каралевы Сафіі» прыехалі ў Данію, каб нагадаць пра сувязі Беларусі з сярэднявечнай гісторыяй гэтай краіны.

«СССР як калыска і магіла». Да саракавінаў Сьвятланы Курс апублікавалі ейнае нявыдадзенае эсэ

У сваім эсэ Сьвятлана Курс спалучае гістарычны аналіз з уласнымі і сямейнымі ўспамінамі, паказваючы, як падзеі ХХ стагодзьдзя сфармавалі жыцьцё людзей у Беларусі і як яны працягваюць уплываць на сучаснасьць.

Новы раман Бахарэвіча можна тры дні пампаваць зь Беларусі бясплатна

Выдавецтва «Янушкевіч» на тры дні адкрыла доступ да новага рамана Альгерда Бахарэвіча для ўсіх акаўнтаў Google, зарэгістраваных у Беларусі.

Кот Вэльзэвул, фанаты ў Сьледчым камітэце і новы альбом. Размова з вакалісткай гурту Dymna Lotva Кацярынай Nokt Манкевіч

«Некалі гэтае цемрашальства скончыцца». Як у Беларусі русыфікуюць рэпэртуары беларускіх тэатраў

Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі ставіць спэктакль па-расейску. У Тэатры юнага гледача на расейскай мове ўжо больш за палова рэпэртуару. У Купалаўскім расейскія рэжысэры праводзяць «творчую лябараторыю». І гэта ня ўсё.

«Там вельмі карысна пабываць, вельмі». Паразмаўлялі зь беларусам, які зьезьдзіў турыстам у Паўночную Карэю

Беларусь зьбіраецца скасаваць візавы рэжым з адной з самых закрытых краінаў сьвету. Мы пагаварылі з чалавекам, які пабачыў яе на ўласныя вочы.

5 гадоў таму памёр паэт Алесь Разанаў. Згадваем, якім ён быў

Паэт Алесь Разанаў нарадзіўся 5 сьнежня 1947 году ў мястэчку Сялец Бярозаўскага раёну на Берасьцейшчыне, памёр 26 жніўня 2021 году ў Менску. Мы сабралі асноўныя факты і некаторыя ўспаміны пра Разанава.

15 тысяч эўра на «няўдзячную справу». Як выдаўцы змагаюцца за беларусізацыю бэстсэлераў сусьветнай літаратуры

Выдавецтва «Янушкевіч» абвесьціла збор сродкаў на выданьне па-беларуску чатырох сусьветных бэстсэлераў, у тым ліку «Гары Потэра», «Ведзьмара», «Хобіта». Мы запыталіся ў беларускіх выдаўцоў, чаму яны бяруцца за такія амбітныя, але эканамічна нявыгадныя праекты.

Амбасада Францыі закрыла сваю мэдыятэку ў Менску — «праект выклікаў дастаткова страху»

Француская мэдыятэка ў Менскай абласной бібліятэцы існавала 30 гадоў.

Памёр выбітны польскі пісьменьнік беларускага паходжаньня Ігнат Карповіч

24 жніўня памёр пісьменьнік Ігнат Карповіч — адзін з найвядомейшых сучасных празаікаў Польшчы. Яму было ўсяго 50.

«Беларусы ня коцікі!» Кудасава — пра паэзію, каханьне, ШІ і Беларусь у эміграцыі

Паэтка Наста Кудасава ў праекце Свабоды «Канапа» расказала, адкуль бяруцца вершы, чаму паэту трэба быць закаханым, ці здольны штучны інтэлект забіць літаратуру і чаму Беларусь сёньня можна захоўваць па-за межамі Беларусі.

Сталі вядомыя ляўрэаты прэміі «Голас пакаленьня свабоды 2026»

Абвешчаныя ляўрэаты прэміі «Голас пакаленьня свабоды» за 2026 год, якой ушаноўваюць выбітных асобаў беларускай праваабарончай, літаратарскай і журналісцкай супольнасьці ўзростам 65+.

«Паводле нацыянальнай прыкметы». Чым заканчваюцца расьсьледаваньні справаў аб нападах на беларусаў у Польшчы

Свабода паглядзела, чым заканчваюцца праявы ксэнафобіі палякаў да беларусаў у Польшчы, ці затрымліваюць нападнікаў і як іх караюць.

Паўднёвакарэйскі K-pop, расейскі інтэрнэт-рэп і Макс Корж: Што зараз слухаюць у Беларусі (+10 вартых увагі беларускіх праектаў)

Якіх артыстаў слухаюць у Беларусі згодна з папулярнымі музычнымі сэрвісамі, у якой стылістыцы яны граюць і ці ўплываюць на Беларусь агульнасусьветныя тэндэнцыі ў музыцы. А таксама бонус — што новага, створанага беларусамі варта паслухаць.

«Калі пісаць — то толькі па гарачых сьлядах». Былы палітвязень Ігар Карней выпусціў кнігу турэмных успамінаў

У праваабарончым выдавецтве SVIEDKI выходзіць кніга журналіста, былога «свабодаўца» Ігара Карнея «Інкамунікада. Катаваньне адзінотай», якую ён напісаў за 2 месяцы. Пагаварылі з аўтарам.

Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі анансаваў прэм’еру на расейскай мове

У свой трыццаць пяты сэзон Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі ставіць п’есу Аляксандра Пушкіна на расейскай мове.

«Беларусізацыя» Касьцёла. Чаму з пачатку года з краіны выслалі каля 20 польскіх ксяндзоў

Імёны, пашпарты, кватэры беларусаў аддаюць расейцам. Пра што новы раман Альгерда Бахарэвіча

У жніўні ў пісьменьніка Альгерда Бахарэвіча выходзяць адразу дзьве кнігі — новы беларускі раман «Падземныя пераходы» і «Сабакі Эўропы» у польскім перакладзе.

Лукашэнка атрымаў аўтамат. Што талібам трэба ў Менску. Новы раман Бахарэвіча. Навіны 18 жніўня

Лукашэнка атрымаў у падарунак новы беларускі аўтамат на фоне дронавай рэвалюцыі ў сучасных войнах. Пра што дамовіцца ў Менску аўганская ўрадавая дэлегацыя?

«Нязломны дух і прага справядлівасьці». Расказваем пра беларускую паэтку Зінаіду Бандарыну, якую цанілі Купала і Гарэцкі

Група беларускіх актораў, рэжысэраў і выдаўцоў стварыла пра жыцьцё Зінаіды Бандарынай аўдыяспэктакль «Ператварыўшыся імгненна ў аганёк…» Пагаварылі зь яго рэжысэркай Сьвятланай Бень.

Пабыць бюракратам на мяжы, услаўляць рэжым у газэце, ці фатаграфаваць рэвалюцыю. Пяць гульняў пра аўтарытарныя рэжымы і барацьбу зь імі

Стаць удзельнікам падпольля ў Нямеччыне часоў Гітлера, далучыцца да рэвалюцыянэраў, ці ціха быць чыноўнікам пры аўтарытарным рэжыме. У сёньняшняй падборцы Свабоды гульні пра выбар — стаць часткай жорсткай сыстэмы, ці чыніць ёй адпор.

Ініцыятыва Maldzis набыла гравюру з выявай Берасьця да будаўніцтва Берасьцейскай крэпасьці

Ініцыятыва Maldzis паведаміла аб набыцьці гравюры «Горад і замак Берасьце Літоўскае» (Urbs et Castellum Brestzie Litewski, 1696), на якой можна пабачыць, як выглядала старая частка горада да рашэньня ўладаў Расейскай імпжрыі аб яе зьнішчэньні дзеля будаўніцтва Берасьцейскай крэпасьці.

Зьбіралі да 200 чалавек. Што вядома пра адмену квізаў у Горадні

У Горадні адмянілі інтэлектуальныя гульні, якія зьбіралі па дзьвесьце чалавек за раз. Гульні праходзілі на расейскай мове і не закраналі пытаньні палітыкі. Гэта ня першы выпадак, калі ўлады ў Беларусі перасьледуюць культурныя падзеі і зьявы.

Закаханы ў беларускую мову матэматык і сьвятар. 100 гадоў Аляксандру Надсану

«Усё кепска і вельмі кепска». Як прайшла дыскусія «Мова, культура, адукацыя і мэдыя: нябачны фронт за Беларусь»

Імпрэзу арганізавалі ў межах канфэрэнцыі «Новая Беларусь». Удзельнікі паспрабавалі спрагназаваць лёс беларускай мовы і культуры.

Беларуская школа ў Варшаве абвяшчае пяты набор

Кіраўніцтва ўстановы гаворыць пра зьніжэньне цікавасьці да вывучэньня беларускіх прадметаў і заклікае бацькоў беларускіх дзяцей праявіць патрыятычную актыўнасьць.

Статкевіч раскрыў дэталі вызваленьня. Сьпёка б’е рэкорды. Пашпарты беларусаў. Навіны 6 жніўня

У Беларусі моцная сьпёка. Што рабіць, калі стала блага праз гарачыню? Ці пагражае сьпёка вадаёмам і Астравецкай АЭС? Як Мікола Статкевіч адмовіўся пакідаць Беларусь і што ён расказаў у інтэрвію нямецкай газэце ZEIT?

13 сэансаў на дзень. Як у Менску паказваюць «Адысэю» Нолана і якім чынам зараз сусьветныя кінагіты трапляюць у Беларусь

Фільмы з ЗША для паказу ў Беларусі могуць перакупляць ад дробных студыяў, тэлеканалаў ці іншых краін. Паглядзець «Адысэю» у Менску каштуе ад 10 да 56 рублёў залежна ад месца і часу.

Лукашэнка стварае акадэмію для Колі? Брат будуе бізнэс на $10 млн. Wildberries сьпяшаецца ў Беларусь. Навіны 5 жніўня

Лукашэнка стварае Акадэмію інтэлектуальных тэхналёгій. Для чаго яна патрэбная і якія магчымасьці можа адкрыць для Мікалая Лукашэнкі?

«Слова „экстрэмізм“ у Беларусі страціла сэнс». Аўтар «Гопнікаў» Уладзімер Казлоў напісаў раман пра менскія 90-я

Уладзімер Казлоў напісаў раман пра менскія 90-я — «Паўднёвы Захад». Распыталі пісьменьніка і рэжысэра пра ўстанаўленьне ў Беларусі аўтарытарызму, працу ў газэце Minsk News у пераломную эпоху і пэрспэктывы беларускага кіно пад увагай цэнзуры.

Ад буслоў да «Ментску». У якіх крамах цяпер купляць адзеньне зь беларускім характарам

На фоне закрыцьця папулярных беларускіх крамаў адзеньня мы сабралі дзевяць брэндаў, якія працуюць за мяжой і ў якія могуць адзявацца беларусы, што любяць сваё.

«ШокінгКульт» на барахолаўцы: Максім Жбанкоў прэзэнтаваў сваю новую кнігу на Кальварыйскім рынку ў Вільні

Ад вёскі жахаў з прывідамі да ўраджаю на пустыннай плянэце: расказваем, у што можна пагуляць падчас уборачнай

Пракарміць вампіра-вэгана, які адмовіўся піць кроў, засеяць пустынную плянэту ці гнаць самагон і катацца на сьвіньні. У сёньняшняй падборцы расказваем пра самыя сельскагаспадарчыя гульні.

Расейцаў дэпартуюць, «арганізатары» пад пытаньнем. Што вядома пра масавае затрыманьне ўдзельнікаў «вясёлкавага» фэстывалю

Расказваем, што вядома пра масавае затрыманьне і пакараньне ўдзельнікаў зьлёту «Сям’я вясёлкі» ля Расонаў у Віцебскай вобласьці.

Лукашэнку папярэдзілі Ўкраіна і NATO. Суд над Міхалком. Недабор у сілавікі. Навіны 29 ліпеня

Галоўныя падзеі 29 ліпеня — у «ПіКу Свабоды» з Ганнай Ермаковіч.

Смак настальгіі. Як сям’я беларусаў не знайшла за мяжой зэфіру і пачала рабіць і прадаваць уласны

Расказваем гісторыю сям’і беларусаў Анатоля і Маргарыты, якім бракавала ў эміграцыі беларускага зэфіру — і яны зрабілі яго самі і прадаюць іншым.

У Менску за абразу Лукашэнкі завочна судзяць музыканта Сяргея Міхалка

29 ліпеня крымінальную справу супраць Міхалка пачынае разглядаць Менскі гарадзкі суд.

Рэжысэр Андрэй Кудзіненка расказаў пра перасьлед уладаў, які прымусіў яго пакінуць Беларусь

Гэта ўжо другая эміграцыя фільматворцы. Пасьля першага пэрыяду за мяжою ён наважыўся вярнуцца, але цяпер настаў час у другі раз пакінуць Радзіму.

У Швэцыі паказалі нататкі Алеся Бяляцкага да ягонай новай кнігі

Нобэлеўскі ляўрэат сам узяў удзел у мерапрыемстве, якое зладзілі ў скандынаўскай краіне. Кніга выйдзе на швэдзкай мове.

«Легендарны гарадзенец». У Польшчы выйшла пасьмяротная кніга вершаў Юрыя Гуменюка

Паэт, журналіст беларускай рэдакцыі Польскага радыё Юры Гумянюк будзе пахаваны 23 студзеня ў Горадні на могілках на праспэкце Касманаўтаў.

Фільм Андрэя Куцілы пра рэпрэсіі ў Беларусі трапіў на Вэнэцыянскі міжнародны фэстываль

Прэм’ера беларускага фільма «Лісты» (ангельская вэрсія Letters from the Silenced Country) адбудзецца сёлета на Вэнэцыянскім міжнародным кінафэстывалі.

У 120-ы дзень народзінаў Ежы Гедройця названыя шэсьць прэтэндэнтаў на прэмію ягонага імя за 2025 год

Імёны некаторых удзельнікаў зашыфраваныя. Цырымонія ўзнагароджаньня прэміяй імя Ежы Гедройця за 2025 год плянуецца 7 лістапада ў Гданьску (Польшча).

Беларускі рэжысэр Кудзіненка праз крымінальны перасьлед зьехаў зь Беларусі

Рэжысэр Андрэй Кудзіненка, які зьняў больш за 20 поўнамэтражных і дакумэнтальных фільмаў, і ў апошні час кіраваў прыватнай школай «КінаКалайдэр», мусіў зьехаць зь Беларусі.

Зальцбурскі фэстываль адкрылі беларусы Калесьнікава і Алексяёнак

У аўстрыйскім Зальцбургу адкрыўся адзін з самых прэстыжных музычных форумаў сьвету — Зальцбурскі фэстываль. Сёлета яго адкрыла прамова музыканткі, былой беларускай палітзьняволенай Марыі Калесьнікавай, а музычнай часткай урачыстасьці кіраваў беларускі дырыжор Віталь Алексяёнак.

Юры Хашчавацкі на Свабодзе — пра Лукашэнку, уладу, свае фільмы і Беларусь

На 79-м годзе жыцьця памёр вядомы рэжысэр-дакумэнталіст Юры Хашчавацкі — аўтар больш як 30 кінафільмаў. Вось некаторыя выказваньні Хашчавацкага ў гутарках з Радыё Свабода ў розныя гады.

Цану на сядзібу, дзе нібыта спыняўся Напалеон, зьнізілі амаль у 1000 разоў

Досьвед папярэдніх няўдалых таргоў прывёў да таго, што цяпер за сядзібу хочуць атрымаць значна менш, чым плянавалі напачатку.

Адкуль узялася Беларусь. Таемны сход на Нёмане. Тлумачым з Гурневічам

17 настаўнікаў сабраліся на беразе Нёмана ў 1906 годзе. Яны яшчэ не ведалі, што стануць часткай гісторыі. Сярод іх быў будучы Якуб Колас.

«Захаваньне жывой гісторыі». Беларускі ПЭН абвясьціў старт прэміі «Голас пакаленьня свабоды 2026»

Да 31 ліпеня будуць прымаць заяўкі на атрыманьне прэміі «Голас пакаленьня свабоды», абвясьціў Беларускі ПЭН з партнэрамі.

«Зь ёй абсалютна незаўважна ляцеў час». Беларусы ўспамінаюць Сьвятлану Курс і Еву Вежнавец

Глыбіня і здольнасьць папляткарыць, праца з архівам ахвяраў рэпрэсій і ўменьне выпіць чарачку, змрочная літаратура і сьветлае жыцьцё, страшныя праклёны і вера ў Бога — Свабода пагаварыла пра пісьменьніцу Сьвятлану Курс (Еву Вежнавец) з тымі, хто яе ведаў.

Сьвятлана Курс на Свабодзе — пра творчасьць, беларусак, Расею, сьмерць і радасьць жыцьця

19 ліпеня памерла пісьменьніца Ева Вежнавец (Сьвятлана Курс). У свой час яна працавала на Радыё Свабода, а пазьней ня раз удзельнічала ў перадачах. Вось яе некаторыя выказваньні ў розныя гады.