Сьцьвярджаецца, што дакумэнт прыняты як разьвіцьцё ўказаў «Аб пяцігодцы якасьці», «Аб узмацненьні ролі старшынь выканаўчых камітэтаў базавага ўзроўню ў разьвіцьці рэгіёнаў» і накіраваны на павышэньне эфэктыўнасьці іх працы, «узмацненьне выканальніцкай дысцыпліны і сацыяльна адказных адносін кожнага да працы».
Сьцісла:
- Незразумелы прававы статус гэтага дакумэнта. У дзейнай Канстытуцыі запісана, што прэзыдэнт выдае толькі ўказы і распараджэньні.
- Лукашэнка ўпэўнены, што любая праблема ў грамадзтве вырашаецца з дапамогай умацаваньня дысцыпліны і парадку, узмацненьня адміністрацыйнага ціску на ўсіх узроўнях дзяржаўнага кіраваньня.
- У адным з пунктаў цяперашняй дырэктывы ставіцца задача «дэбюракратызацыі дзейнасьці дзяржаўных органаў». Але немагчыма прымусіць бюракратычную сыстэму, у якой дзяржаўная ўлада не падкантрольная народу, да эфэктыўнай працы ў інтарэсах людзей.
Аляксандр Лукашэнка 2 красавіка падпісаў Дырэктыву нумар 11 «Аб удасканаленьні функцыянаваньня сыстэмы органаў улады і кіраваньня, узмацненьні выканальніцкай дысцыпліны». Незразумелы прававы статус гэтага дакумэнта. У дзейнай Канстытуцыі запісана, што прэзыдэнт «выдае ўказы і распараджэньні, якія маюць абавязковую сілу на ўсёй тэрыторыі Рэспублікі Беларусь». Пра дырэктывы і дэкрэты нічога не сказана.
Сэнс зводзіцца да таго, што працу дзяржапарату трэба, умоўна кажучы, палепшыць, павысіць, пашырыць і паглыбіць
Калі адкінуць прававы бок і зьвярнуцца да зьместу дакумэнту, то ён пусты, напісаны казённай мовай. Увесь сэнс зводзіцца да таго, што працу дзяржаўнага апарату трэба, умоўна кажучы, палепшыць, павысіць, пашырыць і паглыбіць. Ніякага практычнага значэньня гэтая дырэктыва не мае. Такая імітацыя бурлівай дзейнасьці.
Важна зазначыць, што прыняты дакумэнт цалкам выцякае з той палітычнай філязофіі, якую 30 год спавядае Лукашэнка. Яна грунтуецца на ідэі моцнай улады, парадку, дысцыпліны. Сьветапогляднай асновай такіх падыходаў зьяўляецца вельмі простая мадэль сьвету, спрошчаны погляд на грамадзтва, як на аднаслойную сацыяльную канструкцыю, уяўленьне, што яно разьвіваецца толькі па волі правадыра. Гэта — саўгас «Гарадзец» (якім кіраваў Лукашэнка) у мініяцюры, а не складана арганізаваны сацыяльны арганізм. У выніку грамадзтва разглядаецца толькі як аб’ект узьдзеяньня з боку дзяржаўнага апарату. І кіраваньне ім — задача не сацыяльная, а адміністрацыйная.
Прастата сьвету патрабуе такіх жа простых мэтадаў кіраваньня: жорсткасьці, патрабавальнасьці, стараннасьці, выканальнасьці. Лукашэнка ўпэўнены: каб дзяржаўны мэханізм працаваў, трэба правільна паставіць задачы, прызначыць строгіх кіраўнікоў, умацоўваць дысцыпліну.
Пад гэтую задачу падбіраюцца адпаведныя кадры. Гэтым тыднем, прызначаючы экс-міністра ўнутраных спраў Юрыя Караева кіраўніком Гарадзенскай вобласьці, Лукашэнка адзначыў:
«Я ведаю вас як чалавека выканаўчага і дысцыплінаванага. Калі трэба, значыць, трэба, гэта павінна быць зроблена… Парадак і дысцыпліну вы трымаеце там, вы ведаеце, што без дысцыпліны і парадку, без тэхналягічнай дысцыпліны мы наўрад ці нешта ў Гарадзенскай вобласьці зможам зрабіць».
Заканамерна, што ў кіраўніка з такімі поглядамі ўзьнікае захапленьне сілай, дамінуе культ гвалту, вера ў моц загаду. Лукашэнка ўпэўнены, што любая праблема ў грамадзтве вырашаецца з дапамогай сілавых, карных дзеяньняў, пакараньня, пагроз, запалохваньня і інш. Перакананасьць у неабмежаваных магчымасьцях дзяржаўнай улады, якая дзейнічае з дапамогай загадаў, спараджае зусім утапічныя задачы кшталту «спыніць цэны», «ліквідаваць карупцыю» і гэтак далей.
Нядзіўна, што важным кірункам дзейнасьці Лукашэнкі зьяўляецца пастаянная барацьба за дысцыпліну і парадак, узмацненьне адміністрацыйнага ціску на ўсіх узроўнях дзяржаўнага кіраваньня, закручваньне гаек, узрастаньне патрабавальнасьці.
А якім чынам трэба ўзмацняць выканаўчую дысцыпліну? Правільна, выдаць яшчэ адзін загад, заканадаўчы акт.
Якім чынам трэба ўзмацняць выканаўчую дысцыпліну? Выдаць яшчэ адзін загад
У ліпені 1999 года Лукашэнка падпісаў дэкрэт аб працоўнай дысцыпліне. 2003 год быў абʼяўлены годам навядзеньня парадку ў краіне. У сакавіку 2004 года зьявілася Дырэктыва № 1 «Аб мерах па ўмацаваньні грамадзкай бясьпекі і дысцыпліны». 2025 год абвяшчэньні Годам добраўпарадкаваньня. І вось цяпер зноў дырэктыва аб узмацненьні выканальніцкай дысцыпліны.
У адным з пунктаў цяперашняй дырэктывы ставіцца задача «дэбюракратызацыі дзейнасьці дзяржаўных органаў і дзяржаўных арганізацый». Зноў жа ідэя не новая. З бюракратызмам Лукашэнка змагаецца шмат гадоў. У 2006 годзе ён выдаў спэцыяльную дырэктыву № 2 «Аб мерах па далейшай дэбюракратызацыі дзяржаўнага апарату».
Кампанія барацьбы з бюракратызмам выглядае забаўнай таму, што цяжка прымусіць бюракратычную сыстэму, у якой дзяржаўная ўлада не падкантрольная народу, да эфэктыўнай працы ў інтарэсах людзей. Такая патэрналісцкая мадэль адносін паміж уладай і грамадзтвам толькі замацоўвае бюракратычную сыстэму, робіць народ усё больш безабаронным перад усёмагутнасьцю чыноўнікаў.
Так і жыве краіна ад дырэктывы да дырэктывы, эфэктыўнасьць якіх блізкая да нуля.
Форум