Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Дырэктар МАГАТЭ наведаў адну з украінскіх АЭС, не захопленую расейскім войскам


Рафаэль Марыяна Гросі падчас прэс-канферэнцыі аб сытуацыі на захопленай расейскімі войскамі Запароскай АЭС, 4 сакавіка 2022
Рафаэль Марыяна Гросі падчас прэс-канферэнцыі аб сытуацыі на захопленай расейскімі войскамі Запароскай АЭС, 4 сакавіка 2022

Украіна заклікала абмежаваць расейскую прысутнасьць у інспэкцыях МАГАТЭ.

Дырэктар МАГАТЭ Рафаэль Гросі, які прыбыў ва Украіну напярэдадні, 30 сакавіка наведаў Паўднёва-Ўкраінскую АЭС у Мікалаеўскай вобласьці.

«Я знаходжуся на Паўднёва-Ўкраінскай АЭС, каб сустрэцца з украінскімі ўрадавымі чыноўнікамі і супрацоўнікамі і пачаць тэхнічную дапамогу МАГАТЭ для забесьпячэньня бясьпекі ядзерных аб’ектаў краіны. Вельмі важна быць на месцы, каб аказаць эфэктыўную падтрымку Украіне ў гэтыя надзвычай цяжкія часы», — напісаў Гросі ў твітэры 30 сакавіка.

Украіна заклікала абмежаваць расейскую прысутнасьць у інспэкцыях МАГАТЭ

Міністар энэргетыкі Ўкраіны Герман Галушчанка заявіў аб неабходнасьці ва ўмовах расейскай агрэсіі супраць Украіны абмежаваць прысутнасьць прадстаўнікоў Расеі ў інспэкцыях МАГАТЭ па кантролі за ядзернай бясьпекай.

Як паведаміла прэсавая служба Міністэрства энэргетыкі Ўкраіны, з такім заклікам Герман Галушчанка зьвярнуўся да дырэктара Міжнароднага агенцтва атамнай энэргетыкі пры ААН (МАГАТЭ) Рафаэля Мар’яна Гросі ў часе іхнай сустрэчы.

«Пасьля 24 лютага ёсьць толькі дзьве пазыцыі: правільная і скажоная. Трэцяга няма. Асабліва гэта датычыць ядзернай бясьпекі. Правільная пазыцыя — гэта гарантыі, бясьпека і ахова. Гэта тое, за што адказвае Ўкраіна. І іншая пазыцыя, скажоная пазыцыя, — гэта абстрэл ядзерных аб’ектаў, захоп Чарнобыльскай і Запароскай АЭС», — сказаў Герман Галушчанка.

Украінскі міністар падкрэсьліў, што найпершая ўмова для ядзернай бясьпекі — поўны вывад расейскіх войскаў з захопленых аб’ектаў атамнай энэргетыкі, а таксама з гарадоў-спадарожнікаў атамных станцый.

Герман Галушчанка таксама заявіў аб неабходнасьці абмежаваць доступ расейскіх супрацоўнікаў да інфармацыі аб атамнай энэргетыцы Ўкраіны, а таксама заблякаваць удзел прадстаўнікоў Расеі ў інспэкцыйнай дзейнасьці МАГАТЭ, місіях і службах гэтай арганізацыі.

У той жа час украінскі міністар дадаў, што Ўкраіна разьлічвае на падтрымку МАГАТЭ па інфармаваньні аб патэнцыйнай небясьпецы, якую стварае Расея, калі захоплівае і абстрэльвае ядзерныя аб’екты ва Ўкраіне.

«Захопліваючы ядзерныя аб’екты ва Ўкраіне, Расея ўчыняе акт ядзернага тэрарызму, паколькі гэта былі наўмысныя дзеяньні ў дачыненьні да ядзерных установак і дзеяньні, якія перашкаджаюць працы ядзерных установак. Яны добра ўсьведамляюць, што такія дзеяньні могуць прывесьці да цяжкіх наступстваў для насельніцтва, маёмасьці і навакольлю», — падкрэсьліў міністар энэргетыкі Ўкраіны Герман Галушчанка.

Чарнобыльская АЭС была захопленая расейскімі войскамі 24 лютага; 6 лютага расейскія захопнікі ўзялі пад кантроль Запароскую АЭС.
Ва ўрадзе Ўкраіны заявілі, што «дзеяньні баевікоў Расеі на ядзерных аб’ектах Украіны пагражаюць экалягічнай трагедыяй усёй Эўропе».

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы пачалі бамбаваць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фотаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы працягвалі масавыя абстрэлы ўкраінскіх гарадоў: Дніпры, Кіеве, Харкаве, Адэсе і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстрэльваў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі. Узброеныя сілы дзьвюх краін рэгулярна атакуюць падкантрольныя адна адной тэрыторыі бесьпілётнікамі.
  • Агулам з пачатку 2024 году ўкраінскія дроны пашкодзілі 18 расейскіх НПЗ, што прывяло да скарачэньня вытворчасьці амаль на 14%. У сакавіку былі атакаваныя такія абʼекты, як Разанскі НПЗ «Раснафты» і завод «Лукойла» ў Кстове ў Ніжагародскай вобласьці. Абодва ўваходзяць у топ-10 найбуйнейшых НПЗ Расеі і забясьпечваюць бэнзінам Маскву.
  • 6 жніўня 2024 году Ўкраіна пачала апэрацыю ў Курскай вобласьці. 19 жніўня прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі заявіў, што пад кантролем Украіны ў ходзе апэрацыі Ўзброеных сілаў Украіны знаходзяцца 92 паселішчы Курскай вобласьці Расеі. Галоўнакамандуючы Ўзброенымі сіламі Ўкраіны Аляксандар Сырскі ўдакладніў, што такіх населеных пунктаў 82. Улады Ўкраіны заявілі пра стварэньне ваенных камэндатураў і арганізацыі перадачы «гуманітарнай дапамогі ў населеныя пункты, якія знаходзяцца пад кантролем Украіны». Экспэрты Інстытуту вывучэньня вайны, прааналізаваўшы заявы і відэаматэрыялы з геалякацыяй, выказалі меркаваньне, што Ўкраіна кантралюе ў Курскай вобласьці ня ўсю тэрыторыю ў заяўленых межах прасоўваньня.
  • 16-18 жніўня ўкраінскія сілы падарвалі тры масты, якія мелі стратэгічнае значэньне для матэрыяльна-тэхнічнага забесьпячэньня групоўкі расейскіх войскаў ва Ўкраіне і вайсковай авіяцыі, якая базуецца ў Курскай вобласьці.
  • 17 лістапада Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Прэзыдэнт ЗША абнавіў свае патрабаваньні да эўрапейскіх краінаў-сяброў NATO павялічваць выдаткі на абарону. Таксама палітык заявіў, што хоча, каб Украіна дала Злучаным Штатам кантроль за сваімі радовішчамі рэдказямельных выкапняў у абмен на фінансавую падтрымку яе ваенных дзеяньняў супраць Расеі.
  • У ноч на 14 лютага Расея бесьпілётнікам атакавала Чарнобыльскую АЭС, на саркафагу над разбураным у 1986-м пры чарнобыльскай катастрофе энэргаблёку пачаўся пажар, які ня могуць патушыць некалькі дзён.
  • 12 лютага 2025 Трамп пагутарыў па тэлефоне з Пуціным, і 18 лютага 2025 году ў Эр-Рыядзе (Саудаўская Арабія) пачалася двухбаковая сустрэча з удзелам дзяржаўнага сакратара ЗША Марка Рубіё і кіраўніка МЗС Расеі Сяргея Лаўрова. Украіна на перамовы не запрошаная. Перад гэтым у Мюнхэне (Нямеччына) і Парыжы (Францыя) адбыліся, адпаведна, канфэрэнцыя па бясьпецы і саміт вядучых краінаў ЭЗ, але на іх так і ня выпрацавалі пляну доўгатэрміновай падтрымкі Ўкраіны. Акрамя таго, Вугоршчына — сябра Эўразьвязу, NATO і пры гэтым ляяльная да Расеі — дыстанцыявалася ад абмеркаваньня далейшай вайсковай дапамогі Кіеву, абвінаваціўшы іншыя краіны ў падбухторваньні далейшай вайны.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава
XS
SM
MD
LG