Бекташ Шамшиев

Абак азабын тарткан атеист жазуучу

Сталиндик репрессиянын азап-шорун көп тарткан жазуучу Варлам Шаламов өкүмзор бийлик системасынын кандай экенин "Колыма аңгемелеринде" кемелине келтирип ачып берген. Бул ирет чынчыл сүрөткердин ошол жыйнакка кирген  "Жаан" аңгемесине токтолобуз.

Карызды кайтыш болгуча кайтар...

Нарктуу эки карынын кардарынан сатарманы көп кымкуут базарда жолугуп, бири экинчисинин ажатын ачышы акыйкатта да зор окуя. Ал өзү турмушта болгонун тунук акын Айгүл Узакова авторго айтып берген. Башында анча маани бербептир, ойлоп көрсө сабак алчу таасири көп экен. 

"Чырпыкка да тийгизбейт залакасын..." Жолочу акын издеген чындык

Жолочу Рысбаевдин өмүрү чыгармачылыгы эки доорго туш келди. Социализм заманында төрөлүп, көркөм чыгармачылыкка арналчу жылдарынын көбү күндөлүк тиричилик, журналисттик түйшүк менен өттү.

Байлык менен шаан-шөкөткө азгырылган миллионер

"Кээде бир адамдын өмүрү бүтүндөй бир доордун ачык жана таасирдүү иллюстрациясы катары көрүнөт. Ошондуктан бул окуя мен үчүн абдан маанилүү сезилди", - деп башталат америкалык журналист жана жазуучу Теодор Драйзердин "Экклезиаст” аттуу аңгемеси.

"Алданган койлор карышкырга жем болот". Эзоп айткан эркиндик

23-апрель - Бүткүл дүйнөлүк китеп жана автордук укуктун күнүнө карата тамсилдери классикага айланган Эзоп тууралуу баяндайбыз.

"Балдарга күлкү тартуулаган". Илимге арналган өмүр

Тагдырдын үстөкө-босток соккуларына баш бербей дарыгерлик менен илимпоздукту эриш-аркак ала жүргөн Султангазы Орозобеков тууралуу кеп кылуунун оролу келип турат. Кезинде колу жеңил дарыгердин аракети менен канчалаган бейтаптардын жашоо-турмушка үмүтү артып, ишеними жанган. 

Эки куданы чырдаштырган калың

Бири-бирин жактырган эки жаш окуусун бүткөн соң жолдошторун чакырып чай берип, баш кошконун айтып, мындан ары бирге түтүн булатарын билдирген. Алардын айылдагы ата-энелери болсо калыңдан улам таарынышып, сүйлөшпөй калышкан.

Ала качуу кыйраткан аруу дүйнө, окулбаган каттар...

Окууну бүтүп мектепте иштеп жүргөн мугалим убакыттын билинбей өткөнүн, шарт-жагдай кескин өзгөрүп кеткенин туйбай калыптыр. Жакындары аны эптеп эле күйөөгө беришке кызыкдар болчу, анысын аткарышты, бирок ал бактысын таба албады. Ризван Исмаилованын “Окулбаган каттар” аңгемеси. 

Арстанбектин ааламы: "Тар замандагы" тарыхый арман

Социализм тушунда Арстанбектин чыгармалары идеологиялык зыяндуу, реакциячыл деп бааланып, эчен жылдар тыюу салынып келди. Жарамсыз система тарыхый тактысынан шыпырылып түшкөндөн кийин улуу акындын адабий мурасына жол ачылды.

"Вице-президенттин соңку каты”. Калабалуу калаа, Түрк легиону

Чытырман токойдо үчөө: кара ниеттик, намыс, абийир

Төкөлдөштө калган жаштык

Айылдан шаарга келгендердин көбүнүн батир деген көрүнбөгөн көйгөйү болот. Көчөдөн-көчө койбой издеп жүрүп үй табыш – тозок жумуш. Мамат Сабыровдун “Төкөлдөш, Тэцуо жана Назира апа” аңгемесинде мына ушул көйгөй, жаш адамдын турмушу сүрөттөлгөн.

Сүйөркул Тургунбаев - жылдыздуу муундун соңку алпы

Кара мышык өч алды

Кандан-бектен тартынбаган кайран демократ

Канаты эрте кайрылган Айтмамат акын

Айгашканын ичти өрттөгөн күйүтү

Зарыктырган билимдин узак жолу

Түштөн кетпеген апакай кыз

Жалданма батир, майдалаган шаар турмуш