Выбары ў Беларусі адбываюцца ва ўмовах палітычнага крызісу, шырокамаштабных рэпрэсій і, паводле міжнародных арганізацый, носяць несвабодны і недэмакратычны характар.
З 1996 году ніводная выбарчая кампанія ў Беларусі не была прызнаная незалежнымі назіральнікамі празрыстай і адпаведнай дэмакратычным стандартам.
Канапацкая пра дэпапуляцыю і гендар
У сваёй перадвыбарнай праграме, зачытанай на дзяржаўным радыё спачатку на беларускай, а затым на расейскай мовах, Ганна Канапацкая адзначыла, што Беларусь апынулася ў «коле ворагаў» і пакутуе ад дэпапуляцыі і адтоку працоўнай сілы. Яна прызнала, што тысячы беларусаў за апошнія гады пакінулі краіну, і цяпер трэба змагацца за іх вяртаньне дамоў.
У падзеях, якія адбыліся ў Беларусі, Канапацкая абвінаваціла «вонкавыя сілы», але не сказала, якія менавіта.
Яна адзначыла, што ў выпадку абраньня на пасаду прэзыдэнта будзе змагацца за аднаўленьне насельніцтва краіны. У Эўразьвязе, на думку палітыка, Беларусь у гэты момант ніхто не чакае, а далучэньне Беларусі да Расеі, згодна зь ейнымі словамі, не патрэбнае ні беларусам, ні расейцам.
Канапацкая падкрэсьліла, што выбіраць прэзыдэнта беларусы маюць паводле здольнасьцяў і ўменьняў кандыдатаў, а не паводле іхнай гендарнай прыналежнасьці. Адпаведна, яна ня лічыць, што пол кандыдата павінен неяк уплываць на выбар народу.
Асобна Канапацкая адзначыла, што ставіць сваёй задачай прывядзеньне Беларусі да ладу дзяржаўнага ўладкаваньня ў форме парлямэнцкай рэспублікі.
Гайдукевіч пра вулічныя пратэсты
Адным з ключавых пунктаў праграмы Алега Гайдукевіча, названай «За моцную Беларусь!», стаў пасыл супраць вулічных пратэстаў. Ён лічыць, што ў 2020 годзе Беларусь «хацелі проста зьнішчыць, падмяніўшы выбары каляровай рэвалюцыяй, хаосам і вайной».
У праграме ён выступае за правядзеньне выбараў дэпутатаў усіх узроўняў па прапарцыйна-мажарытарнай сыстэме, а ня толькі па аднамандатных акругах.
Палітык адзначыў, што ягоная Лібэральна-дэмакратычная партыя выступае за прапаганду «культу сям'і ў грамадзтве», а таксама адзначыў, што ў Беларусі неабходна «на заканадаўчым узроўні абмежаваць удзел у выбарах палітыканаў, некампэтэнтных палітыкаў, здраднікаў і прадстаўнікоў пятай калёны». Аднак не адзначыў, як менавіта палітыкаў павінны адносіць або да названых групаў, або да сумленных.
Таксама ў праграме Гайдукевіча на выбары «яшчэ большае спрашчэньне падатковага заканадаўства, лібэралізацыя ў сфэры адказнасьці за эканамічныя злачынствы, за выключэньнем крадзяжоў дзяржаўнай маёмасьці, карупцыйных злачынстваў і спробаў вываду грошай за мяжу».
Выбары 2025 году ў Беларусі
- Выбары прэзыдэнта Беларусі прызначылі на 26 студзеня 2025 году — нашмат раней, чым можна было чакаць. Паводле заканадаўства, сёмыя прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі павінны былі адбыцца не пазьней за 20 ліпеня 2025 году.
- Аляксандар Лукашэнка адразу ж заявіў пра намер працягнуць сваю ўладу над краінай яшчэ прынамсі на 5 гадоў. Гэтыя выбары сталі сёмымі для аўтарытарнага кіраўніка дзяржавы. Колькі часу Лукашэнка застаецца ва ўладзе: онлайн-лічыльнік.
- Офіс Сьвятланы Ціханоўскай, Аб’яднаны пераходны кабінэт і Каардынацыйная рада пасьля гэтага выпусьцілі сумесную заяву, у якой падкрэсьлілі, што электаральная кампанія праводзіцца ў сытуацыі глыбокага палітычнага крызісу ў Беларусі, а Аляксандар Лукашэнка незаконна ўтрымлівае ўладу шляхам рэпрэсіяў супраць беларускага грамадзтва, і заклікалі беларусаў «выказаць свой пратэст шляхам галасаваньня супраць усіх, хто крадзе нашае права голасу».
- Гэтыя выбары ў Беларусі пры Лукашэнку насілі, паводле міжнародных арганізацый, несвабодны і недэмакратычны характар. Выбарчая кампанія праходзіла ва ўмовах шырокамаштабных рэпрэсій і палітычнага крызісу, які цягнецца ад папярэдніх прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году. 97% членаў выбаркамаў працавала на папярэдніх выбарах, вынікае з дакладу ініцыятывы былых сілавікоў BelPol.
- Паводле ЦВК, яўка на выбарах склала 86,82%. Ужо ў ноч на 27 студзеня Цэнтральная выбарчая камісія заявіла, што за Лукашэнку прагаласавалі 86,82% выбарнікаў. 3 лютага ў ЦВК заявілі, што згодна з канчатковымі вынікамі Аляксандар Лукашэнка атрымаў 5 136 293 галасы (86,82%), Сяргей Сыранкоў — 189 740 галасоў, Алег Гайдукевіч — 119 272 галасы, Ганна Канапацкая — 109 760 галасоў, Аляксандар Хіжняк — 102 789 галасоў.
- У Эўрапарлямэнце 22 студзеня ўхвалілі рэзалюцыю, у якой заклікалі не прызнаваць прэзыдэнцкія выбары 26 студзеня і легітымнасьць Лукашэнкі. Праваабаронцы Libereco і «Вясны» назвалі выбары ў Беларусі «прапагандысцкім шоў», Міжнародны інстытут дэмакратыі і садзейнічаньня выбарам — «„самапрызначэньнем“ Лукашэнкі», а гендакладчык ПАРЭ па дэмакратычнай Беларусі Рышард Пэтру заявіў, што яны «стануць чарговай фікцыяй». У Amnesty International адзначылі ўзмацненьне палітычных рэпрэсій перад выбарамі.
- Папярэднія выбары 9 жніўня 2020 году прайшлі ва ўмовах масавых фальсыфікацыяў і адзначыліся самымі масавымі пратэстамі за ўсю гісторыю незалежнай Беларусі. Вынікі выбараў не прызнала міжнародная супольнасьць, краіны Захаду неаднойчы ўводзілі санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі, якога ня лічаць легітымным прэзыдэнтам Беларусі. Палітычны крызіс, які ўзьнік пасьля выбараў 2020 году ў Беларусі, і шырокамаштабныя рэпрэсіі ў краіне працягваюцца дагэтуль. У сувязі з пагрозай палітычнага перасьледу Беларусь пасьля 2020 году, паводле розных ацэнак, пакінулі сотні тысяч беларусаў. У Беларусі ліквідавалі амаль амаль усе палітычныя партыі, грамадзкі сэктар краіны, пачынаючы з пасьлявыбарчага пэрыяду 2020 году, страціў больш за 1,8 тысячы некамэрцыйных арганізацыяў. Пасьля выбараў 2020 году ў Беларусі прызналі «экстрэмісцкімі фармаваньнямі/арганізацыямі» і заблякавалі практычна ўсе незалежныя СМІ, журналісты гэтых мэдыя сутыкнуліся з затрыманьнямі, адміністрацыйным і крымінальным перасьледам, многія вымушана пакінулі краіну і працягнулі працаваць з-за мяжы.
Форум