Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ва Ўкраіне «Пушкінапад»: зносяць помнікі паэту Пушкіну і ўсё, што нагадвае Расею


Дэмантаваны бюст Аляксандра Пушкіна ў Кіеве
Дэмантаваны бюст Аляксандра Пушкіна ў Кіеве

«Ленінапад», знос помнікаў Леніну і ўсяго, што было зьвязана з савецкай мінуўшчынай, адбыўся пасьля Рэвалюцыі годнасьці 2014 году.

Крамянчуцкая гарадзкая рада (Палтаўская вобласьць) паведаміла аб дэмантажы помніка расейскаму паэту Аляксандру Пушкіну.

Дагэтуль помнікі Пушкіну зьнесьлі ў Чарнігаве, Цярнопалі, Канатопе (Сумская вобласьць), Мукачаве (Закарпацкая вобласьць), Ужгарадзе, Кіеве, Харкаве, Крапіўніцкім, Жытоміры, Адэсе. Улады шэрагу іншых гарадоў таксама заявілі намер пазбавіцца помнікаў Пушкіну.

У большасьці гарадоў гэтыя помнікі ўваходзілі ў пералік мясцовых культурных каштоўнасьцяў. Праз вайну ва Ўкраіне пачаўся так званы працэс «дэкалянізацыі», калі адмаўляюцца ад усіх сымбаляў, зьвязаных з савецкай дзяржавай і Расейскай імпэрыяй.

У ліпені ў вёсцы Першамайскае на Харкаўшчыне зьнесьлі помнік расейскаму цару Аляксандру ІІІ. Але таблічка, на якой згадваецца, што помнік быў пабудаваны пра падтрымцы Ўладзіміра Пуціна, пакуль засталася на месцы.


Сёлета ў ліпені ў Пераяславе Кіеўскай вобласьці дэмантавалі манумэнт, прысьвечаны 300-годзьдзю «ўзьяднаньня Ўкраіны з Расеяй» і пастаўлены ў 1961 годзе. Цяпер яго перадалі на захаваньне ў Нацыянальны гісторыка-культурны запаведнік «Пераяслаў».

У Адэсе зьнесьлі помнік расейскаму пісьменьніку Максіму Горкаму. Цяпер жыхары гораду патрабуюць дэмантаваць помнік расейскай імпэратрыцы Кацярыне ІІ — цэнтральную фігуру манумэнту заснавальнікам Адэсы.

Ува ўсіх украінскіх паселішчах ў асноўным адбылося і яшчэ працягваецца масавае перайменаваньне вуліц, назвы якіх былі зьвязаныя з гісторыяй Расейскай імпэрыі і Савецкага Саюзу.

З 2014 году ва Ўкраіне пачаўся працэс дэкамунізацыі. У яго межах перайменавалі 987 паселішчаў, 25 раёнаў, больш як 52 тысячы вуліц, а таксама дэмантавалі каля 2500 помнікаў і памятных знакаў, якія зьмяшчалі прапаганду таталітарнага рэжыму.

З пачатку 2019 году пачалася новая хваля рэабілітацыі рэпрэсаваных у савецкія часы.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам.
  • Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы бамбяць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фотаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы працягвалі масавыя абстрэлы ўкраінскіх гарадоў: Дніпры, Кіеве, Харкаве, Адэсе і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстрэльваў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі. Узброеныя сілы дзьвюх краін рэгулярна атакуюць падкантрольныя адна адной тэрыторыі бесьпілётнікамі.
  • Агулам з пачатку 2024 году ўкраінскія дроны пашкодзілі 18 расейскіх НПЗ, што прывяло да скарачэньня вытворчасьці амаль на 14%. У сакавіку былі атакаваныя такія абʼекты, як Разанскі НПЗ «Раснафты» і завод «Лукойла» ў Кстове ў Ніжагародскай вобласьці. Абодва ўваходзяць у топ-10 найбуйнейшых НПЗ Расеі і забясьпечваюць бэнзінам Маскву.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG