Бириккен Улуттар Уюмунун негизсиз камакка алуу көрүнүштөрүн иликтеген жумушчу тобу расмий Бишкекти абакта жаткан акын жана журналист Азамат Ишенбековду эч кандай шарт койбой токтоосуз бошотууга, журналист Айке Бейшекеева менен Актилек Капаровдун пробация өкүмүн жокко чыгарууга чакырды.
Жумушчу топтун 2024-жылдын ноябрында өткөн 101-сессиясында кабыл алынган мындай бүтүмүн БУУнун Борбор Азиядагы адам укуктары боюнча кеңсеси 2-апрелде жарыялады.
Ошондой эле жумушчу топ өз корутундусунда Кыргызстанды Акылбек Орозбеков, Сапарбек Акунбеков, Тыныстан Асыпбеков, Сайпидин Султаналиев, Максат Тажибек уулу жана Жоодар Бузумовго кенемте алуу сыяктуу укуктарын колдонууга көмөктөшүүгө үндөгөн.
БУУнун жумушчу тобу Temirov Live жана “Айт, айт десе” долбоорунун мурунку жана ошол кездеги кызматкерлеринин кармалышы Адам укугунун жалпы декларациясынын, Жарандык жана саясий укуктар тууралуу эл аралык пактын бир канча беренелерин бузганын белгилеген.
Кыргызстандын Жогорку соту февраль айында журналисттер Махабат Тажибек кызы, Азамат Ишенбеков жана Айке Бейшекееванын адвокаттарынын арызын карап, буга чейинки соттун чечимдерин күчүндө калтырган. Ага ылайык Махабат Тажыбек кызы алты жыл, Азамат Ишенбеков беш жыл абактагы жаза мөөнөтүн өтөп жатат. Айке Бейшекеевага үч жылдык пробациялык жаза чегерилген.
Бийликти сындаган материалдарды жарыялап келген Temirov Live жана “Айт, айт десе” долбоорлорунда иштеген, жетектеген жана буга чейин кызматташкан 11 журналист жана активист 2024-жылы январь айында кармалган.
Аларга Кылмыш-жаза кодексинин “Массалык башаламандыктар” беренеси менен айып тагылган. Журналисттердин камалышы боюнча былтыр сентябрда президент Садыр Жапаров да пикирин билдирип, аларды “жасалма маалымат таратышкан” деп айыптаган.
“Аларга тигилер анча-мынча акча төлөп социалдык түйүндөргө отургузуп, жалган маалыматтарды, элди дүрбөлөңгө чакырган жасалма материалдарды тараттырып жатканын кантип танат? Дагы бир жолу кайталайм. Жалган жана элди дүрбөлөңгө чакырган маалыматтар сөз эркиндигине жатпайт”, - деп айткан Жапаров.
Журналисттердин ичинен жетөө "аракетинде кылмыш курамы жок" деген негизде акталган. Экөө пробациялык жаза мөөнөтүн алган.
Бир катар эл аралык уюмдар журналисттердин кармалышын айыптап, бийликти аларга козголгон кылмыш ишин токтотууга чакырып келет.
Алсак, Журналисттерди коргоо комитетинин (The Committee to Protect Journalists - CPJ) ушул жылы 16-январда жарыяланган сөз эркиндигин абалы боюнча баяндамасында Кыргызстанда жагдай жакшы эместиги белгиленген.
Документте "Постсоветтик Борбор Азияда сөз эркиндигинин абалы боюнча башкаларга үлгү болуп келген Кыргызстан авторитаризмге жакындоону улантып жатканы" жазылган. Мисал катары уюм Temirov Live иликтөө долбоорунун кызматкерлерине козголгон кылмыш иштерин келтирген. (ST)
Шерине