Accessibility links

Сирияға Орталық Азиядан барған жиһадшылар

«Сирияға аттанған қазақ жиһадшылар» туралы YouTube сайтындағы видеодан скриншот.
«Сирияға аттанған қазақ жиһадшылар» туралы YouTube сайтындағы видеодан скриншот.

Сирия «қасиетті соғысқа» баруға ынталы шетелдік жиһадшыларды магниттей тартатын жерге айналды. Соңғы жылдары ол жақта Орталық Азиядан шыққандар да жиі көзге түсе бастады.

Биыл жазда ұлымен соңғы рет телефон арқылы сөйлескен Мехрибонның аналық жүрегі қасірет шегіп келеді.

2011 жылы оның ұлы бес досымен бірге Қырғызстанның оңтүстігіндегі туған ауылы Созақты тастап, жұмыс іздеп Мәскеу маңына кеткен еді.

СИРИЯҒА МӘСКЕУ АРҚЫЛЫ КЕТКЕНДЕР

Бұдан бес ай бұрын телефон арқылы тілдескенде Мехрибон алты жігіттің Ресейден кетіп, пайда табу мақсатында «Әл-Қаида» тобына қосылғанын, Сирияда президент Башар Асадтың режиміне қарсы соғысып жатқанын білді.

– Бастапқы айда ол аздаған ақша салды, содан кейін хабарсыз қалды. Соңғы рет 5 ай бұрын сөйлестік. Ол өте ұзақ нөмір болатын. Біз қоңырау шалғанда ешкім көтермеді. Полиция, қауіпсіздік қызметкерлерінен көмек сұрадық. Ұлым хабарласқан телефон нөмірін бердім. Ол маған: «ораламын» деп айтты, - дейді Мехрибон.

Басқа жігіттердің ата-аналары да осындай оқиғадан соң Қырғызстан ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетіне хабарласты. Олар ұлдарының қазір қайда екенін білмейді, біреулер өлтіріп тастады ма деп қорқады. Ұлдарын Орталық Азияның кішкентай ауылынан Сириядағы азаматтық соғысқа әкеткен тағдырдың тәлкегіне налиды.
Сириядағы көтерілісшілер қатарында соғысып жүрген белгісіз азиялықтар. Интернетте жарияланған сурет.
Сириядағы көтерілісшілер қатарында соғысып жүрген белгісіз азиялықтар. Интернетте жарияланған сурет.
Қырғыз шенеуніктері оларды Мәскеуге барған соң орыс тілді салафи бағытындағы жиһадшылардың қармағына түсіп, Түркия арқылы Сирияға аттанған дейді. Бірақ Ресейдің Солтүстік Кавказ аймағынан шыққан әсіредіншілдер «Әл-Қаиданың» бір тармағы ғана, олар Сирияға әскерилерді Орталық Азия ғана емес, бүкіл әлемнен тасып жатыр.

Rand Corporation стратегиялық зерттеу орталығының аға кеңесшісі Майкл Дженкинс қараша айында АҚШ конгресі алдында Сириядағы бүлікшілердің арасында 6-8 мың шамасында шетелдік бар деп мәлімдеді. Оның айтуынша, олардың көбі жақын маңдағы араб елдерінен келген. Солтүстік Африка мен Еуропадан келіп жатқандар да аз емес.

«Оларды негізінен «Әл-Қаидаға» қатысы бар Парсы түбегіндегі мұсылман елдер қаржыландырып отыр. Ақшаны ауқатты адамдар, жеке тұлғалар береді» деді Дженкинс.

ИДЕОЛОГИЯ АРҚЫЛЫ ТАРТУ

Салыстырмалы түрде алғанда Сирияда Орталық Азиядан келген жауынгерлердің саны көп емес. Бірақ 2013 жылы Орталық Азиядан шыққан жиһадшылар «Әл-Қаиданың» Әл-Нусра майданы сияқты салафитшыл топтарына қосылып, көзге түсе бастады. Олардың радикалдық ұйымға енуі және Сирияға аттану жолдары күрделі әрі ашылмаған тұстары көп.

Қырғызстан мен Қазақстандағы қауіпсіздік органдарының пікіріне сенсек, салафиттік топтар жұмыссыз, тірлігіне наразы адамдарды өзіне тартады. Ресейлік және Орталық Азия билік өкілдері «Хизбут-Тахрир» мен «Таблиғи жамағат» сияқты белгілі салафиттік ұйымдарды жиі айыптайды. Бірақ бұл топтар сунниттік ағымдағы жиһадшыларға қатысы бар екенін жоққа шығарады.

Вашингтондағы Jamestown Foundation (Джеймстаун қоры) үкіметтік емес ұйымының терроризм жөніндегі сарапшысы Якоб Зенн бұл салафиттік топтардың «Әл-Қаидаға» қатысы бар екеніне сенбейді.

– «Хизб ут-Тахрир» бұл жерде негізгі рөл ойнайды деуге болмас. Үкімет оларды жиі айыптап жатады, бірақ мен бұл ұйымның қатыгез шабуылдарға қатысы бар екені туралы деректерді аз кездестірдім, - дейді ол.
Сирияның Алеппо қаласы маңында ұрысқа қатысып жүрген «Жабхат әл-Нусра» жиһадшылар тобының жауынгерлері. 4 сәуір 2013 жыл.
Сирияның Алеппо қаласы маңында ұрысқа қатысып жүрген «Жабхат әл-Нусра» жиһадшылар тобының жауынгерлері. 4 сәуір 2013 жыл.
Осы мәселе бойынша АҚШ конгресінде сөйлеген Зенн Азаттыққа салафиттік идеологтар мен әсіредіншіл жиһадшылардың арасында айырмашылық бар екенін айтты. Бірақ ол «Әл-Қаидаға» қосылатындардың алдымен салафиттік идеологияны қабылдайтынын растайды.

– Жиһадшыларға тән басты бағыт – салафиттік идеологияны тарату, басқаларды соны ұстауға мәжбүрлеу. «Хизб ут-Тахрир» мен «Таблиғи жамағат» сияқты топтардың болғаны жиһадшылардың жұмысын жеңілдетеді. Кейін сол ұйым мүшелерін зорлық-зомбылық жасаушыларға айналдыра салады, - дейді сарапшы.

ҚАЗАҚСТАНДЫҚ НҰРЛАННЫҢ ТАҒДЫРЫ

Якоб Зеннің пікірінше, салафиттік идеология Қырғызстанның оңтүстігінде өркен жайып келеді. Бірақ негізінен Орталық Азиялық жиһадшылар Түркия, Парсы түбегінің елдері, Ауғанстан, Пәкістан мен Ресейдің сунниттер көп тұратын аймағына барған соң радикалдық бағытты ұстанады дейді ол.

Қазақстанның оңтүстігіндегі Жетісай қаласының тұрғыны Орынбасар Қаматаевтың ұлы Нұрлан да солардың бірі. Қазан айында "Сириядағы қазақ жиһадшылар" туралы видеодан немерелерін таныған Қаматаев есеңгіреп қалды. Ол көріністі «Әл-Каида» ұйымының «Ирак және Левант ислам республикасындағы» қазақ жиһадшылар түсірген. Қаматаев ұлының бірнеше жыл бұрын діншіл болмағанын айтады.

Нұрлан жұмыс істеген құрылыс фирмасы банкротқа ұшыраған соң ол тіркелмеген салафиттік топқа мүше болады.

– Екі-үш айдың ішінде өзгеріп шыға келді. Қателеспесем, 2012 жыл болса керек, ол намазға жығылып, Құранды күні-түні оқи бастады. Мен оған: «Неге бұлай істейсің? Қаласаң, намаз оқы. Бірақ неге күні-түні жалбарынасың? Молда болайын дедің бе?» деп ұрыстым. Ол «жолым болмаған соң Құдайға ғана сенемін» деді. Бұдан кейін менімен сөйлесуден бас тартып, бізбен арақатынасын үзді, - дейді әкесі.

Қаматаевтың айтуынша, Қазақстандағы салафиттік топтар сол жақтан жұмыс табуға көмектесеміз деген соң Нұрлан әйелі мен үш баласын алып Таяу Шығысқа аттанады. Нәтижесінде атасы немерелерінің Сирияда жүргенін видеодан көрді. Басқа да ондаған жиһадшылардың туыстары Азаттыққа осындай жайттарды айтып берді. Олардың бәрі жұмыс істеуге немесе діни білім алуға Түркия, Сауд Арабиясы, Катарға кеткендер. Қазақстаннан ұзаған соң олардың әсіредіншілдік ұстанымы күшейе береді.

«Сириядағы қазақ жиһадшылар» туралы Азаттық фотогалереясы

Сириядағы «қазақ жиһадшылары»

2013 жылы 15 қазанда YouTube-те &laquo;Сирияға жиһад жасауға барған 150 қазақ&raquo; туралы ұзақтығы 20 минуттық бейнематериал жарияланды. Онда өздерін &laquo;Сирияға жиһад жасау үшін хижра қылғандар (қоныс аударғандар - ред.)&raquo; деп сипаттайтын, қазақ және орыс тілдерінде сөйлейтін ересек ер адамдармен бірге ондаған бала да көрсетіледі.&nbsp;Бұл <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_150_people_enter_to_syria_for_jihad/25142626.html" target="_blank">тақырып </a>әлеуметтік желілерде қазақстандық қолданушылар арасында қызу талқыланды.
1/16 2013 жылы 15 қазанда YouTube-те «Сирияға жиһад жасауға барған 150 қазақ» туралы ұзақтығы 20 минуттық бейнематериал жарияланды. Онда өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін хижра қылғандар (қоныс аударғандар - ред.)» деп сипаттайтын, қазақ және орыс тілдерінде сөйлейтін ересек ер адамдармен бірге ондаған бала да көрсетіледі. Бұл тақырып әлеуметтік желілерде қазақстандық қолданушылар арасында қызу талқыланды.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Ол видеода көрсетілген балалардың кішілері әлі еңбектеп жүр, жеті-сегіз жас шамасындағы ересектері дауыстап Құран сүрелерін оқып отыр. Биіктігі бір метрден астам тас не балшық дуал ішінде отырған жас балалардың арасында үш-төрт жастан асқан кішкентай қыздардың бәріне қара түсті хижаб кигізіп, кейбірінің бетін көзі ғана көрінетіндей етіп бүркеп қойған. Видеода бойжеткен қыздар мен әйел адамдар мүлдем көрінбейді. Ұл балалардың етпеттеп, қол күштерін шынықтырып жаттығу жасап жатқан сәті де көрсетілген.
2/16 Ол видеода көрсетілген балалардың кішілері әлі еңбектеп жүр, жеті-сегіз жас шамасындағы ересектері дауыстап Құран сүрелерін оқып отыр. Биіктігі бір метрден астам тас не балшық дуал ішінде отырған жас балалардың арасында үш-төрт жастан асқан кішкентай қыздардың бәріне қара түсті хижаб кигізіп, кейбірінің бетін көзі ғана көрінетіндей етіп бүркеп қойған. Видеода бойжеткен қыздар мен әйел адамдар мүлдем көрінбейді. Ұл балалардың етпеттеп, қол күштерін шынықтырып жаттығу жасап жатқан сәті де көрсетілген.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Қазақстан ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК) төрағасының орынбасары Нұрғали Білісбеков &quot;Сирияға жиһадқа барған 150 қазақстандық&quot; туралы видеоны &quot;әлдекімдердің үгіті&quot; деп <a href="http://www.azattyq.org/content/news/25144510.html" target="_blank">атады</a>. Қазақстан сыртқы істер министрлігі видеода көрсетілген адамдар &quot;Қазақстан азаматтары екенін растайтын не жоққа шығаратын мәлімет министрлікте жоқ&quot; екенін мәлімдеді. Қазақстан дін істері агенттігінің өкілі Сақтаған Сәдуақасов &nbsp;видеоны <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_150_people_arrived_to_syria_for_jihad/25143468.html" target="_blank">сараптап жатқандарын</a> айтумен шектелді.
3/16 Қазақстан ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК) төрағасының орынбасары Нұрғали Білісбеков "Сирияға жиһадқа барған 150 қазақстандық" туралы видеоны "әлдекімдердің үгіті" деп атады. Қазақстан сыртқы істер министрлігі видеода көрсетілген адамдар "Қазақстан азаматтары екенін растайтын не жоққа шығаратын мәлімет министрлікте жоқ" екенін мәлімдеді. Қазақстан дін істері агенттігінің өкілі Сақтаған Сәдуақасов  видеоны сараптап жатқандарын айтумен шектелді.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Бірақ Азаттық тілшілері Қарағанды облысынан бұған дейін бірнеше азаматтың &laquo;жиһад жасау үшін&raquo; Сирияға аттанғанын анықтады. &laquo;Сириядағы қазақ жиһадшылары&raquo; жайлы видеодағы қару асынған адамдардың бірі - Астана маңындағы Максимовка ауылының тұрғыны 27 жастағы&nbsp;<a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_jihadist_in_syria_amanzhol_zhansengyrov/25145462.html" target="_blank">Аманжол Жансеңгіров</a> екенін туыстары мен жерлестері таныды.
4/16 Бірақ Азаттық тілшілері Қарағанды облысынан бұған дейін бірнеше азаматтың «жиһад жасау үшін» Сирияға аттанғанын анықтады. «Сириядағы қазақ жиһадшылары» жайлы видеодағы қару асынған адамдардың бірі - Астана маңындағы Максимовка ауылының тұрғыны 27 жастағы Аманжол Жансеңгіров екенін туыстары мен жерлестері таныды.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Видеода аты-жөні Әбу-Хафиз әл-Казақи деп көрсетілген Аманжол Жансеңгіров 1986 жылы Қостанай облысында туған. Кейін Жаңсеңгіровтар отбасы Ақмола облысына&nbsp;көшіп келген. Аманжол&nbsp; &ndash; үйдегі бес баланың екіншісі.<br />
5/16 Видеода аты-жөні Әбу-Хафиз әл-Казақи деп көрсетілген Аманжол Жансеңгіров 1986 жылы Қостанай облысында туған. Кейін Жаңсеңгіровтар отбасы Ақмола облысына көшіп келген. Аманжол  – үйдегі бес баланың екіншісі.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Туыстарының айтуынша, Аманжол жарты жыл бұрын үй-ішіне Түркиядан хабарласып, аман-есен екендерін, ұлды болғандарын айтқан. Аманжолдың әкесі&nbsp;Алпамыс Жансеңгіров (суретте) осыдан 9 жыл бұрын дінге бет бұрған ұлының неге осындай жағдайға тап болғанын түсіне алмайтынын айтып, &quot;оны біреулер пайдаланып отыр&quot; деп, көзіне <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_relatives_of_amanzhol_zhansengirov/25146290.html" target="_blank">жас алды</a>.&nbsp;Жансеңгіровтер отбасы Аманжолды Сириядан Қазақстанға қайтаруды сұрап, сыртқы істер министрлігіне өтініш айтты.
6/16 Туыстарының айтуынша, Аманжол жарты жыл бұрын үй-ішіне Түркиядан хабарласып, аман-есен екендерін, ұлды болғандарын айтқан. Аманжолдың әкесі Алпамыс Жансеңгіров (суретте) осыдан 9 жыл бұрын дінге бет бұрған ұлының неге осындай жағдайға тап болғанын түсіне алмайтынын айтып, "оны біреулер пайдаланып отыр" деп, көзіне жас алды. Жансеңгіровтер отбасы Аманжолды Сириядан Қазақстанға қайтаруды сұрап, сыртқы істер министрлігіне өтініш айтты.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Журналистік зерттеу жүргізген Азаттық тілшілері &laquo;Сириядағы жиһадшы топ&raquo; ретінде видеоға түскен адамдардың тағы бірі &ndash; 1981 жылы туған жезқазғандық Мақсат Аймаханов болуы мүмкін екенін анықтады (суретте қызыл шеңбер ішінде).<br />
<br />
7/16 Журналистік зерттеу жүргізген Азаттық тілшілері «Сириядағы жиһадшы топ» ретінде видеоға түскен адамдардың тағы бірі – 1981 жылы туған жезқазғандық Мақсат Аймаханов болуы мүмкін екенін анықтады (суретте қызыл шеңбер ішінде).

Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Азаттық тілшісі Жезқазған қаласында жолықтырған жергілікті тұрғын Есмұрат Аймаханов видеода Нұх Әл-Қазақи деп таныстырылған адам өзінің ұлы Мақсат Аймаханова екенін &nbsp;<a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_another_alleged_jihadist_identified/25146695.html" target="_blank">растап</a>, баласының бұрын түскен суретін көрсетті.&nbsp;
8/16 Азаттық тілшісі Жезқазған қаласында жолықтырған жергілікті тұрғын Есмұрат Аймаханов видеода Нұх Әл-Қазақи деп таныстырылған адам өзінің ұлы Мақсат Аймаханова екенін  растап, баласының бұрын түскен суретін көрсетті. 
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Есмұрат Аймаханов (суретте) Азаттыққа төрт ұлының екіншісі Мақсаттың соңғы жылдары такси жүргізушісі ретінде күн көргенін <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_another_alleged_jihadist_identified/25146695.html" target="_blank">айтып берді</a>. Үйлі-баранды, үш қызы бар Мақсат банк арқылы несиеге алған пәтерінің ақшасын жабу үшін табысы мол жұмыс қарастырып жүрген. 2012 жылдың жазынан бастап діне бет бұрып, намаз оқи бастаған. Биылғы қаңтар айының басында астындағы екі көлігін сатып, отбасын қалдырып, жалғыз өзі сапарға кеткен. Есмұрат Аймаханов видео шығардан бірнеше күн бұрын Мақсат телефон шалып, үй-ішімен сөйлескенін айтты. &laquo;Трубканың ар жағынан жылап тұрғанын естідім. Меніңше, ұлым әлдекімдерге алданып қалған&raquo; деді ол Азаттыққа.
9/16 Есмұрат Аймаханов (суретте) Азаттыққа төрт ұлының екіншісі Мақсаттың соңғы жылдары такси жүргізушісі ретінде күн көргенін айтып берді. Үйлі-баранды, үш қызы бар Мақсат банк арқылы несиеге алған пәтерінің ақшасын жабу үшін табысы мол жұмыс қарастырып жүрген. 2012 жылдың жазынан бастап діне бет бұрып, намаз оқи бастаған. Биылғы қаңтар айының басында астындағы екі көлігін сатып, отбасын қалдырып, жалғыз өзі сапарға кеткен. Есмұрат Аймаханов видео шығардан бірнеше күн бұрын Мақсат телефон шалып, үй-ішімен сөйлескенін айтты. «Трубканың ар жағынан жылап тұрғанын естідім. Меніңше, ұлым әлдекімдерге алданып қалған» деді ол Азаттыққа.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Жезқазған тұрғындары &laquo;Сирияға кеткендердің&raquo; ішінде жерлестері - ағайынды Еркебұлан, Еркемұрат (жасыл шеңберде) және Жасұлан Сәрсенбектер (қызыл шеңберде) бар екенін Азаттық тілшісіне&nbsp;<a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_newly_identified_alleged_jihadists/25150262.html" target="_blank">айтты</a>.
10/16 Жезқазған тұрғындары «Сирияға кеткендердің» ішінде жерлестері - ағайынды Еркебұлан, Еркемұрат (жасыл шеңберде) және Жасұлан Сәрсенбектер (қызыл шеңберде) бар екенін Азаттық тілшісіне айтты.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
<a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_alleged_jihadists_ideology/25151816.html" target="_blank">Журналистік зерттеу</a> жасап жүрген Азаттық тілшісімен сөйлескен жезқазғандық жастар Теймур Балакишиев есімді жерлестерін де &laquo;Сирияға жиһадқа кеткендердің&raquo; бірі деп атады. Азаттық тілшісімен әңгімеде Теймурдың анасы ұлының &laquo;Сирияға емес, Египетке оқуға кеткенін&raquo; айтты. Интернеттегі &laquo;Мой мир&raquo; әлеуметтік желісінде &laquo;1994 жылы туған, Жезқазғандағы 13-мектепте оқыған&raquo; Теймур Балакишиев (суретте оң жақта) есімді қолданушының балдаққа сүйеніп, бір жолдасымен құшақтасып, &laquo;Лә иләһә иллә аллаһ&raquo; (&laquo;Алладан басқа құдай жоқ&raquo;) деген жазуы бар қара түсті ту ұстап түскен суреті бар.
11/16 Журналистік зерттеу жасап жүрген Азаттық тілшісімен сөйлескен жезқазғандық жастар Теймур Балакишиев есімді жерлестерін де «Сирияға жиһадқа кеткендердің» бірі деп атады. Азаттық тілшісімен әңгімеде Теймурдың анасы ұлының «Сирияға емес, Египетке оқуға кеткенін» айтты. Интернеттегі «Мой мир» әлеуметтік желісінде «1994 жылы туған, Жезқазғандағы 13-мектепте оқыған» Теймур Балакишиев (суретте оң жақта) есімді қолданушының балдаққа сүйеніп, бір жолдасымен құшақтасып, «Лә иләһә иллә аллаһ» («Алладан басқа құдай жоқ») деген жазуы бар қара түсті ту ұстап түскен суреті бар.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
&laquo;Сирияға кеткен қазақтар&raquo; туралы хабарлардан соң кейбір адамдар діни көзқарасына сәйкес шетелге кеткен туыстарын қайтаруға жәрдемдесуді сұрап, Азаттық редакциясына телефон арқылы хабарласты. Өзінің толық аты-жөнін атағысы келмеген алматылық&nbsp;Айгүл есімді әйел видеодағы адамдардың арасынан күйеу баласы Кенжебек Ахмадиев пен оның 5 жасар қызын <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_newly_identified_alleged_jihadists/25150262.html" target="_blank">танығанын айтты</a>. Мына суретте құжаттары көрсетілген екі адамды қазақстандық&nbsp;&quot;7-арна&quot; телекомпаниясы &quot;Сирияға кеткендердің бірі Кенжебек Ахмадиев пен қызы&quot; деп сипаттады.
12/16 «Сирияға кеткен қазақтар» туралы хабарлардан соң кейбір адамдар діни көзқарасына сәйкес шетелге кеткен туыстарын қайтаруға жәрдемдесуді сұрап, Азаттық редакциясына телефон арқылы хабарласты. Өзінің толық аты-жөнін атағысы келмеген алматылық Айгүл есімді әйел видеодағы адамдардың арасынан күйеу баласы Кенжебек Ахмадиев пен оның 5 жасар қызын танығанын айтты. Мына суретте құжаттары көрсетілген екі адамды қазақстандық "7-арна" телекомпаниясы "Сирияға кеткендердің бірі Кенжебек Ахмадиев пен қызы" деп сипаттады.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
&laquo;Сирияға қоныс аударған қазақстандық жиһадшы топ&raquo; жайлы видеода ересек адамдармен бірге Құран аяттары мен өлең оқыған кішкентай балалар көрсетілген. Сол <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_children_of_an_alleged_jihadist_identified/25148339.html" target="_blank">балалардың екеуін танып</a> қалған жақын туысы Азаттыққа хабарласты. Аты-жөнін жарияламауды өтінген бұл адамның айтуынша, видеодағы балалардың ішінде Оңтүстік Қазақстан облысы Мақтарал ауданы Жетісай қаласының тұрғыны Нұрлан Қаматаев пен Мәдина Мырзаханованың сегіз жастағы Дінмұхамед (суретте қызыл шеңбермен оқшаулап көрсеткен&nbsp;) және алты жастағы Әбілқайыр атты ұлдары бар.
13/16 «Сирияға қоныс аударған қазақстандық жиһадшы топ» жайлы видеода ересек адамдармен бірге Құран аяттары мен өлең оқыған кішкентай балалар көрсетілген. Сол балалардың екеуін танып қалған жақын туысы Азаттыққа хабарласты. Аты-жөнін жарияламауды өтінген бұл адамның айтуынша, видеодағы балалардың ішінде Оңтүстік Қазақстан облысы Мақтарал ауданы Жетісай қаласының тұрғыны Нұрлан Қаматаев пен Мәдина Мырзаханованың сегіз жастағы Дінмұхамед (суретте қызыл шеңбермен оқшаулап көрсеткен ) және алты жастағы Әбілқайыр атты ұлдары бар.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Туысы видеода Құран аяттарын оқып отырған бұл баланы &quot;аты - Әбілқайыр, жасы - алтыда&quot; деп <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_children_of_an_alleged_jihadist_identified/25148339.html" target="_blank">сипаттады</a>. Ол Мәдина Мырзаханованың күйеуі Нұрлан Қаматаевпен бірге жарты жылдай уақыт бұрын &quot;Дубайға емделуге кеткенін&quot; айтты. &quot;Мәдина&nbsp;Мырзаханованың 10 жасар Салтанат есімді үлкен қызы да бірге болуы тиіс&quot; деді туысы. Бірақ видеодағы қыз балалардың көбі оранып алғандықтан туысы олардың арасынан Салтанаттың бар-жоғын тап басып айта алмады.
14/16 Туысы видеода Құран аяттарын оқып отырған бұл баланы "аты - Әбілқайыр, жасы - алтыда" деп сипаттады. Ол Мәдина Мырзаханованың күйеуі Нұрлан Қаматаевпен бірге жарты жылдай уақыт бұрын "Дубайға емделуге кеткенін" айтты. "Мәдина Мырзаханованың 10 жасар Салтанат есімді үлкен қызы да бірге болуы тиіс" деді туысы. Бірақ видеодағы қыз балалардың көбі оранып алғандықтан туысы олардың арасынан Салтанаттың бар-жоғын тап басып айта алмады.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Балалары &quot;Сириядағы қазақстандық жиһадшылар&quot; видеосында жүрген адамдардың - жетісайлық Нұрлан Қаматаев (39 жаста) пен әйелі Мәдина Мырзаханованың (34 жаста) төлқұжаттарының фотокөшірмесі &quot;Мой мир&quot; әлеуметтік желісінде жарияланды. Нұрланның әкесі&nbsp;Орынбасар Қаматаев Азаттық тілшісіне интернеттегі <a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_interview_with_father_of_an_alleged_jihadist/25152829.html" target="_blank">видеодан немерелерін танығанын</a>, бірақ ұлы мен келінін көре алмағанын айтып, &quot;балаларымыз да, немерелеріміз де елге қайтарылса екен&quot; деді.
15/16 Балалары "Сириядағы қазақстандық жиһадшылар" видеосында жүрген адамдардың - жетісайлық Нұрлан Қаматаев (39 жаста) пен әйелі Мәдина Мырзаханованың (34 жаста) төлқұжаттарының фотокөшірмесі "Мой мир" әлеуметтік желісінде жарияланды. Нұрланның әкесі Орынбасар Қаматаев Азаттық тілшісіне интернеттегі видеодан немерелерін танығанын, бірақ ұлы мен келінін көре алмағанын айтып, "балаларымыз да, немерелеріміз де елге қайтарылса екен" деді.
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов &laquo;қазақстандық жиһадшыларды&raquo; елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді.&nbsp;Ол &laquo;елде исламдық радикалдық жағдайдың бой көрсетуін ешкім күтпеген таңғаларлық жағдай&raquo; болғанын айтты. Суретте:&nbsp;<a href="http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_asian_nationality_fighters_in_suria/25154889.html" target="_blank">&laquo;Сириядағы көтерілісшілер қатарында соғысып жүрген белгісіз азиялықтар&raquo;</a>.
16/16 Қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов «қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Ол «елде исламдық радикалдық жағдайдың бой көрсетуін ешкім күтпеген таңғаларлық жағдай» болғанын айтты. Суретте: «Сириядағы көтерілісшілер қатарында соғысып жүрген белгісіз азиялықтар».
Қазақстан сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қарашаның 21-і күні Лондонға барған сапарында «Сириядағы қазақстандық жиһадшыларды» елге қайтаруға күш салып жатқанын мәлімдеді. Азаттық өздерін «Сирияға жиһад жасау үшін қоныс аударған адамдармыз» деп сипаттайтын ересектер мен балалардың кейбірінің аты-жөнін анықтады.
Previous slide
Next slide


ӨЗБЕКСТАННАН БАРҒАН ЖИҺАДШЫ

Өзбекстандағы ислам қозғалысының (ӨИҚ) салафит жиһадшысы Сирияға басқа жолмен барды. 2011 жылға дейін Равшан Ауғанстанда және тәліптермен бірге Пәкістанда ӨИҚ мүшесі ретінде соғысты. Бірақ Сириядағы соғыс басталғанда ол пәкістандық суннит солдаттарға қарсы салафилердің жиһад жүргізгеніне наразы болды.

Равшан Сирияда Асадты қолдайтын ирандық милицияға қарсы күресу керек дейді, оларды «исламның бастапқы бағытынан адасқан теріс ағымдағы мұсылмандар» деп сипаттайды. Қазір аяғынан айрылған Равшан Түркияға оралды. Өзін Сирияға жіберген «Әл-Каида» ұйымымен байланысын үзген жоқ.

ӨИҚ-дың басқа да жауынгерлері Азаттыққа осыған ұқсас оқиғаларды айтып берді. Оларды Түркияға саяхаттап барған жерінен Әл-Нусра майданы өзіне тартқан. Басында олар топпен интернет арқылы байланысқан. Түркияның Хатай провинциясындағы өзбек салафиттер Еуропа, Солтүстік Америка, Ресей мен Орталық Азиядағы жаңа өкілдермен Ipad арқылы тілдеседі екен.

Рон Синовиц пен Эленора Бишенбектің мақаласын аударған – Динара Әлімжан.
Айдар
XS
SM
MD
LG