Пэці Сьміт на фэстывалі ў Гластанбэры ў Вялікай Брытаніі, 28 чэрвеня 2015 году
Амэрыканская сьпявачка, паэтка і актывістка Пэці Сьміт выказала падтрымку Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода (РСЭ/РС), падкрэсьліўшы важнасьць незалежнай журналістыкі і папярэдзіўшы пра пагрозу скарачэньня фінансаваньня радыё цяперашняй адміністрацыяй ЗША.
На канцэрце 19 ліпеня ў Празе, дзе знаходзіцца штаб-кватэра РСЭ/РС, 78-гадовая легендарная выканаўца зрабіла паўзу перад выкананьнем свайго пратэставага гімну People Have The Power, каб прысьвяціць песьню «Стыву і ўсім на Радыё Свабода», маючы на ўвазе прэзыдэнта кампаніі Стывэна Капуса.
Пэці Сьміт, адна з ключавых фігураў нью-ёрскай панк-сцэны 1970-х гадоў, пахваліла працу РСЭ/РС і «многіх важных грамадзкіх інстытутаў», адзначыўшы іх ролю ў данясеньні «важнай інфармацыі да людзей ува ўсім сьвеце», і выказала шкадаваньне, што яны «застаюцца безь фінансаваньня цяперашняй адміністрацыяй маёй краіны».
«Мы павінны працягваць змагацца і падтрымліваць адно аднаго», — дадала яна.
Выступ Сьміт, вядомай як «найвышэйшая жрыца панку», якая заўсёды спалучала мастацтва з актывізмам, праская аўдыторыя сустрэла гучнымі воплескамі, бо многія знаёмыя з гісторыяй і дзейнасьцю РСЭ/РС у рэгіёне.
З 1995 году штаб-кватэра Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода знаходзіцца ў чэскай сталіцы і вядзе незалежныя трансьляцыі на 27 мовах для краін, дзе свабода прэсы забароненая або істотна абмежаваная.
Падтрымка Сьміт прагучала ў момант, калі будучыня фінансаваньня міжнародных мэдыя, у тым ліку РСЭ/РС, выглядае няпэўнай, бо зьяўляюцца прапановы скарачэньня бюджэту і зьмены палітычных прыярытэтаў Вашынгтону.
Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, як і дзяржаўныя трансьлятары — «Голас Амэрыкі», Радыё Свабодная Азія (RFA) і Блізкаўсходняя сетка трансьляцыі (MBN) — апынуліся ў складаным становішчы пасьля таго, як прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп падпісаў указ, які фактычна разбурыў Агенцтва глябальных мэдыя ЗША (USAGM).
USAGM — незалежнае дзяржаўнае агенцтва, якое кантралюе некалькі фінансаваных ЗША мэдыя. Разам яны трансьлююць амаль на 50 мовах і маюць аўдыторыю каля 361 мільёна чалавек штотыдзень.
Пагроза скарачэньня фінансаваньня выклікала хвалю глябальнай падтрымкі ад мэдыя-экспэртаў, праваабаронцаў і аўдыторыі ў 23 краінах, на якія распаўсюджваецца дзейнасьць РСЭ/РС.
«Дух свабоды»: 75 гадоў Радыё Свабодная Эўропа
1/20Вугорская вядоўца ў офісе Радыё Свабодная Эўропа (RFE) у Мюнхэне, Нямеччына, 1955 год. Амэрыканскае радыё пачало перадачы пяцьцю гадамі раней, 4 ліпеня 1950 году.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
2/20Супрацоўнікі Радыё Свабодная Эўропа ў штаб-кватэры ў Мюнхэне разьбіраюць пошту, атрыманую з краін трансьляцыі. РСЭ/РС было створана з мэтай «захаваць дух свабоды ў сэрцах і розумах палонных людзей», якія жывуць пры камунізьме ва Ўсходняй Эўропе.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
3/20Штаб-кватэра Радыё Свабодная Эўропа знаходзілася ў гэтым комплексе побач з Ангельскім паркам у Мюнхэне. Радыё Свабодная Эўропа арыентавалася на камуністычныя эўрапейскія дзяржавы, таму у 1953 годзе было заснаванае даччынае прадпрыемства Радыё Свабода (Radio Liberty), якое працавала на мовах народаў Савецкага Саюзу.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
4/20Брашура, якая заклікае рабіць ахвяраваньні для працы Радыё Свабодная Эўропа. Частка фінансаваньня РСЭ/РС паступала з ахвяраваньняў, але асноўная частка працы таемна фінансавалася ЦРУ.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
5/20Галоўны перадатчык Радыё Свабодная Эўропа ў Глёрыі недалёка ад Лісабону, Партугалія. Радыё Свабодная Эўропа і Радыё Свабода выкарыстоўвалі магутныя кароткахвалевыя перадатчыкі ў Нямеччыне, Гішпаніі, Партугаліі, чые сыгналы маглі «адбівацца» ад верхніх пластоў атмасфэры і дасягаць да мэтавай аўдыторыі ва Ўсходняй Эўропе і СССР. Радыё Свабода кіравала перадатчыкам на Тайвані, адкуль ішлі перадачы ў аддаленыя куткі Сыбіры.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
6/20Узброены ахоўнік патрулюе грузавік зь сярэдняхвалевым радыёперадатчыкам у Заходняй Нямеччыне недалёка ад мяжы з Чэхаславаччынай у 1955 годзе. Калі камуністычныя дзяржавы пачалі глушыць перадачы РСЭ/РС, Радыё Свабодная Эўропа разгарнула дзясяткі мабільных перадавальных станцыяў, такіх як тая, што на фота. Яны маглі працаваць паблізу «жалезнай заслоны».
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
7/20Вугорцы акружылі скінутую статую Ёсіфа Сталіна падчас рэвалюцыі 1956 году. У 1956 годзе Радыё Свабодная Эўропа крытыкавалі за перадачы, якія многія ўспрынялі як падбухторваньне да антыкамуністычнага паўстаньня ў Вугоршчыне. Рэвалюцыю задушыла савецкае войска, у выніку загінулі тысячы людзей. Азіраючыся на перадачы Радыё Свабодная Эўропа 1956 году для Вугоршчыны, у якіх гучалі і пэўныя тэхнічныя парады для падтрыманьня рэвалюцыйнага імпульсу, адзін былы дырэктар Радыё Свабодная Эўропа прыйшоў да высновы, што «функцыя [радыё] ніколі не палягае ў тым, каб казаць людзям, што ім варта рабіць, — і менш за ўсё ва ўмовах гвалтоўных узрушэньняў».
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
8/20Бэрлінскі карэспандэнт Радыё Свабодная Эўропа Том Бодын гутарыць з амэрыканскім салдатам падчас сумесных ангельска-амэрыканскіх вучэньняў у Грунэвальдзкім лесе Заходняга Бэрліну ў 1964 годзе. Радыё лічылася ідэальным сродкам доступу да насельніцтва, якое жыве ва ўмовах рэпрэсіўных рэжымаў, пераважна таму, што яно не пакідала ніякіх кампрамэтацыйных сьлядоў. Слухачы маглі настроіцца на перадачу, а затым пераключыцца на іншую частату.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
9/20Польская дзяўчына запісвае пасланьне сваім суайчыньнікам і суайчыньніцам, якія жывуць пры камуністах. Апроч навін, РСЭ/РС забаўлялі аўдыторыю найноўшымі музычнымі і культурнымі праграмамі на мовах мэтавай аўдыторыі.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
10/20Рэдактары за працай у рэдакцыі Радыё Свабодная Эўропа ў Мюнхэне ў 1967 годзе. У 1967 годзе было раскрыта, што Радыё Свабода фінансавалася ЦРУ, і радыё стала атрымліваць сродкі наўпрост ад Кангрэсу ЗША. Радыё разглядалася як важны інструмэнт у вайне ідэяў паміж камуністычнымі рэжымамі і заходнімі дэмакратыямі.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
11/20Маніторынгавая станцыя ў Мюнхэне, дзе супрацоўнікі радыё запісвалі і праглядалі перадачы з камуністычных краін. Радыё Свабодная Эўропа і Радыё Свабода аб’ядналіся ў 1976 годзе, утварыўшы РСЭ/РС (RFE/RL).
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
12/20Месца выбуху бомбы ў офісе РСЭ/РС ў Мюнхэне ў лютым 1981 году. Эфэктыўнасьць Радыё Свабода пацьвярджалі шматлікія напады на яго супрацоўнікаў і аб’екты. У 1981 годзе выбух, як мяркуецца, аплачаны камуністычным кіраўніком Румыніі Нікаляе Чаўшэску і арганізаваны Ільічом Рамірэсам Санчэсам пад мянушкай Карляс Шакал, сумнавядомым вэнэсуэльскім марксісцкім тэрарыстам, разбурыў кут будынку мюнхэнскай штаб-кватэры Радыё Свабода.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
13/20Наступствы выбуху 1981 году ў мюнхэнскай штаб-кватэры Радыё Свабода. Патрык Мур быў старшым аналітыкам РСЭ/РС. Ён прыбыў на месца неўзабаве пасьля выбуху. «Пах разбурэньня быў паўсюль», — успамінае ён у электронным лісьце. Ён кажа, што многія супрацоўнікі РСЭ/РС лічылі вельмі імаверным такі напад на тады яшчэ слаба ахоўваны будынак. «Гэта была халодная вайна, і мы былі на перадавой», — піша Патрык Мур.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
14/20Служба бясьпекі ў штаб-кватэры РСЭ/РС у Мюнхэне, 1982 год. Асобныя журналісты і аўтары таксама былі цэльлю камуністычных шпіёнаў, засыланых у Заходнюю Эўропу. Баўгарын Георгі Маркаў, які зрабіў сэрыю вострых рэпартажаў аб жыцьці пры камунізьме для Радыё Свабодная Эўропа, быў атручаны рыцынам у Лёндане ў 1978 годзе.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
15/20Маладыя жыхары Ўсходняга Бэрліну радуюцца, трапіўшы на Захад праз адтуліну ў Бэрлінскім муры ў сьнежні 1989 году. Пасьля падзеньня Бэрлінскага муру і канца аднаго за другім камуністычных рэжымаў у Эўропе бюджэт Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода быў скарочаны амаль на дзьве траціны. Ішлі дэбаты пра будучыню радыё.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
16/20Будынак у цэнтры Прагі, які служыў штаб-кватэрай РСЭ/РС. У 1995 годзе РСЭ/РС пераехала ў Прагу, дзе прэзыдэнт Чэскай Рэспублікі Вацлаў Гавэл прапанаваў трансьлятару будынак былога парлямэнту камуністычнай Чэхаславаччыны ў цэнтры гораду за сымбалічную арэндную плату. У 2009 годзе радыё пераехала ў спэцыяльна пабудаваны дом далей ад цэнтру.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
17/20Карэспандэнтка армянскай службы РСЭ/РС Рузана Стэпаньян асьвятляе супрацьстаяньне паміж паліцыяй і дэманстрантамі ў Ерэване. Пасьля краху камунізму ў Эўропе РСЭ/РС закрыла некалькі моўных службаў, у тым ліку для Польшчы, былой Чэхаславаччыны і краін Балтыі, і адкрыла іншыя, у тым ліку для Балканаў і Ірану.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
18/20Тысячы людзей зь бел-чырвона-белымі сьцягамі прыйшлі да стэлы «Менск — горад-герой» падчас «Маршу свабоды» 16 жніўня 2020 году. Фота Радыё Свабода.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
19/20Журналіст РСЭ/РС Мар’ян Кушнір здымае пад Кіевам у першы тыдзень поўнамаштабнага ўварваньня Расеі ва Ўкраіну ў 2022 годзе. У разгар вайны Расеі супраць Украіны РСЭ/РС актыўна асьвятляе падзеі на вайне. Сёньня РСЭ/РС — буйная міжнародная мэдыяарганізацыя, якая інфармуе аб падзеях у краінах, дзе «вольная прэса альбо забаронена аўтарытарнымі ўрадамі, альбо ня цалкам сфармавалася».
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
20/20Супрацоўнікі РСЭ/РС у яго штаб-кватэры ў Празе удзельнічаюць у кампаніі за вызваленьне сваёй калегі Алсу Курмашавай з расейскай турмы ў 2023 годзе.
Ад лініі фронту Халоднай вайны да акопаў Украіны: архіўныя фатаграфіі расказваюць гісторыю Радыё Свабодная Эўропа, якое пачало перадачы ў Дзень незалежнасьці ЗША 75 гадоў таму. Фотагалерэю падрыхтаваў Эймас Чапл — новазэляндзкі фотажурналіст, які мае асаблівую цікавасьць да былога СССР.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
Previous slide
Next slide
Пэці Сьміт — ня першая вядомая музычная асоба, якая выказалася ў абарону РСЭ/РС.
Раней сёлета гурт R.E.M. перавыдаў сваю дэбютную песьню Radio Free Europe, прымеркаваўшы падзею да Ўсясьветнага дня свабоды прэсы, каб падкрэсьліць працу арганізацыі дзеля падтрыманьня незалежнай журналістыкі і праўды ў тых месцах, дзе яна пад пагрозай.
«Ці гэта музыка, ці свабодная прэса — цэнзура ў кожным разе ўсюды пагражае праўдзе», — сказаў тады вакаліст Майкл Стайп, дадаўшы, што гурт «шле вітаньні адважным журналістам Радыё Свабода».
![Вугорцы акружылі скінутую статую Ёсіфа Сталіна падчас рэвалюцыі 1956 году.<br>У 1956 годзе Радыё Свабодная Эўропа крытыкавалі за перадачы, якія многія ўспрынялі як падбухторваньне да антыкамуністычнага паўстаньня ў Вугоршчыне. Рэвалюцыю задушыла савецкае войска, у выніку загінулі тысячы людзей. Азіраючыся на перадачы Радыё Свабодная Эўропа 1956 году для Вугоршчыны, у якіх гучалі і пэўныя тэхнічныя парады для падтрыманьня рэвалюцыйнага імпульсу, адзін былы дырэктар Радыё Свабодная Эўропа прыйшоў да высновы, што «функцыя [радыё] ніколі не палягае ў тым, каб казаць людзям, што ім варта рабіць, — і менш за ўсё ва ўмовах гвалтоўных узрушэньняў».](https://gdb.rferl.org/FE8C5DBB-32B3-4269-9A01-29D1D113894F_w1024_q10_s.jpg)
Форум