Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
2-Июнь, 2026-жыл, шейшемби, Бишкек убактысы 19:54

Кайтпай калган каркыралардын сапары

Бүгүн Улуу Жеңиштин 73 жылдыгы белгиленүүдө.

Турналар

Кээде мага, кайран аскер жигиттер
Кала берген, кан майдандан кайтпастан
Турна болуп кетишкендей туюлат,
Турпагына кара жердин жатпастан.

Унут калган ошол күндөн, бул күнгө
Учат алар, бизди көрсө үн салып.
А болбосо, арман толгон көз менен
Асман бетин тиктейт белек, мынчалык?

Карап турсам бүгүн дагы, күүгүмдө
Каркыралар, туман жарып, асмандай,
Тизген сабын бузбай кетип баратат
Тирүүсүндө катар түшүп баскандай.

Учуп барат, ким-бирөөсүн чакырып,
Кезип барат, уч-кыйры жок дүйнөсүн.
Ал, ошондон каркыранын тилине
Авар тили үндөш болуп жүрбөсүн?

Чаалыкса да көк тилишкен турналар
Чабытташат, күүгүм туман сапарда.
Калтырылган сыяктанат, мен үчүн,
Чакан орун, ошол тыгыз катарда!

Мезгил жетсе, турналарга кошулуп
Мен да жөнөйм, боз иңирге катылып,
Желе тарткан куш тилинде көктөгү
Жерде калган атыңардан чакырып.

(Расул Гамзатов, "Журавли". Которгон Жыргалбек Касаболотов)

1941–45-жылы совет эли фашисттик Германияга жана анын союздаштарына каршы Ата Мекенинин эркиндиги жана көз карандысыздыгы үчүн адилеттүү күрөшкө чыккан.

Улуу Ата Мекендик согуш дүйнөлүк 2-согуштун (1939–45) маанилүү жана чечүүчү бөлүгү. Бул согушка Кыргызстандан 365 миңдей адам катышкан. Алардын 150 миңдейи орден жана медалдар менен сыйланган. 29 адам Даңк орденинин толук ээси, 73 жоокер Советтер Союзунун баатыры болгон. 90 миңден ашык кыргызстандыктар курман болгон.

Жеңиштин сыры биримдикте болгон

Кыргызстандан делегация Ленинградга кызыл флотчуларга белек алып баруу үчүн жөнөп жатышат. 1942-жыл
1/29 Кыргызстандан делегация Ленинградга кызыл флотчуларга белек алып баруу үчүн жөнөп жатышат. 1942-жыл
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Артиллериялык батареяны даярдоо. 1943-жыл
2/29 Артиллериялык батареяны даярдоо. 1943-жыл
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыргызстан 360 миңден ашуун жаранын же ар бир төртүнчү кишини армияга жөнөткөн. 
3/29 Кыргызстан 360 миңден ашуун жаранын же ар бир төртүнчү кишини армияга жөнөткөн. 
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
4/29
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
5/29
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Панфиловчулар олжолонгон танкта. 1941-жыл. Подмосковье
6/29 Панфиловчулар олжолонгон танкта. 1941-жыл. Подмосковье
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда Кыргызстандын эли 131 миң адамга азайган. 
7/29 Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда Кыргызстандын эли 131 миң адамга азайган. 
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын артисти, СССРдин Эл артисти Сайра Кийизбаева фронтто "Алымкан" ырын ырдап жаткан учуру. 1942-жыл 
8/29 Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын артисти, СССРдин Эл артисти Сайра Кийизбаева фронтто "Алымкан" ырын ырдап жаткан учуру. 1942-жыл 
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын артисти Сайра Кийизбаева жана Мухиттинова. 1942-жыл.
9/29 Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын артисти Сайра Кийизбаева жана Мухиттинова. 1942-жыл.
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыз-келиндер жарадар жоокерге биринчи жардам көрсөтүүдө. 1941-42-жылдардагы сүрөт.
10/29 Кыз-келиндер жарадар жоокерге биринчи жардам көрсөтүүдө. 1941-42-жылдардагы сүрөт.
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыргызстандык кыз-келиндер Кызыл армиядагы жоокерлер үчүн жүндөн кийим токуп жатат.  Фрунзе, 1942
11/29 Кыргызстандык кыз-келиндер Кызыл армиядагы жоокерлер үчүн жүндөн кийим токуп жатат.  Фрунзе, 1942
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
12/29
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
5-бөлүмдүн бейтаптары жана кызматкерлери. 1942-жыл, Фрунзе
13/29 5-бөлүмдүн бейтаптары жана кызматкерлери. 1942-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Байланыш мектебинин алдында уюштурулган курс.
14/29 Байланыш мектебинин алдында уюштурулган курс.
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
1941-жылдын башында Кыргызстанда 1 миллион 588 миң адам каттоого алынган. 1946-жылкы каттоодо 1 миллион 457 миң адам калган.
15/29 1941-жылдын башында Кыргызстанда 1 миллион 588 миң адам каттоого алынган. 1946-жылкы каттоодо 1 миллион 457 миң адам калган.
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Панфилов дивизиясынын 8-гвардиясындагы аскерлер үчүн даярдалып жаткан белек. 1942-жыл, Фрунзе
16/29 Панфилов дивизиясынын 8-гвардиясындагы аскерлер үчүн даярдалып жаткан белек. 1942-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Жаш шахтачылар иштен кайтканда. 1945-жыл. Көк-Жаңгак
17/29 Жаш шахтачылар иштен кайтканда. 1945-жыл. Көк-Жаңгак
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Жоокер Аваскан Мотокеев курал-жарактарды тазалоодо. 1941-жыл, Фрунзе
18/29 Жоокер Аваскан Мотокеев курал-жарактарды тазалоодо. 1941-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Пединституттун мыкты аткычы Сулайка Канаева. 1940-жыл, Фрунзе
19/29 Пединституттун мыкты аткычы Сулайка Канаева. 1940-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Согуш маалында колхоз-совхоздор коргоо фондуна 74 миң тоннадай дан, 8 миң тоннадан ашуун эт тапшырган.
20/29 Согуш маалында колхоз-совхоздор коргоо фондуна 74 миң тоннадай дан, 8 миң тоннадан ашуун эт тапшырган.
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Колхоздун инструкторлору, биринчи катарда комсомол Күлбара Айдарбаева
21/29 Колхоздун инструкторлору, биринчи катарда комсомол Күлбара Айдарбаева
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Кыргызстан 360 миңден ашуун жаранын же ар бир төртүнчү кишини армияга жөнөткөн. Ошондой эле 300 миңден ашуун адамды кабыл алган. 
22/29 Кыргызстан 360 миңден ашуун жаранын же ар бир төртүнчү кишини армияга жөнөткөн. Ошондой эле 300 миңден ашуун адамды кабыл алган. 
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Аскерлер мылтыктан атканды үйрөнүүдө. 1943-жыл, Фрунзе
23/29 Аскерлер мылтыктан атканды үйрөнүүдө. 1943-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
24/29
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Аскерлерге чолок тон тигилип жатат. "Кара-Курат" артели, Фрунзе, 1941-жыл 
25/29 Аскерлерге чолок тон тигилип жатат. "Кара-Курат" артели, Фрунзе, 1941-жыл 
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Орукта жумушчулары пулёмотту үйрөнүп жатышат. 1942-жыл, Фрунзе
26/29 Орукта жумушчулары пулёмотту үйрөнүп жатышат. 1942-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Инструктор-учкуч Касым Ормокоев. 1941-жыл
27/29 Инструктор-учкуч Касым Ормокоев. 1941-жыл
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
№5 мектептин окуучулары география сабагында, 1943-жыл, Фрунзе
28/29 №5 мектептин окуучулары география сабагында, 1943-жыл, Фрунзе
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
9-май, 1945-жыл. Прага.  
29/29 9-май, 1945-жыл. Прага.  
Тарыхта 1939-жылы башталган Экинчи Дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңден ашуун адам аттанганы, алардын ичинен миңге чукул аял болгону маалым. 160 миңден ашуун жоокер курман болгон.
Артка
Алдыга

Бишкекте салтка айланып бараткан “Өлбөс полк” акциясы өтүүдө. Шаардык кеңештин төрагасы Алмаз Кененбаев “Азаттыкка” билдиргенине караганда, былтыр бул жүрүшкө 30 миңге жакын адам катышкан.

Саат 10до башталган “Өлбөс полк” жөө жүрүшүнүн катышуучулары колуна согуштан кайтпай калган жана кийин каза болгон чоң ата, чоң апа, туугандарынын сүрөтүн кармап алып борбор калаанын Түштүк дарбазасынан Байтик Баатыр/Абрахманов көчөсү менен Жеңиш аянтына чейин басып келишет. Жолдун жалпы узундугу 6,6 чакырым.

Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин маалыматына караганда, бүгүнкү күндө Кыргызстанда 475 согуш ардагери калды.

"Азаттык" үналгысынын жамааты кыргызстандыктарды бүгүнкү Жеңиш күнү менен куттуктайт. Асманыбыз ачык, жергебизде тынчтык болсун!

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
Куржундар
XS
SM
MD
LG