17-ноябрда кечинде катталган жер силкинүүнүн күчү жети баллга жеткен. Жер титирөө Бишкек, Ош, Жалал-Абад шаарларында, Алай, Чоң-Алай, Өзгөн райондорунда да сезилген. Силкинүү 18-ноябрда да кайталанган.
Ишемби күнү Жогорку Кеңештин төрагасынын орун басары Нурбек Алимбеков баштаган депутаттардын тобу жер титирөөдөн жабыркаган Кара-Суу жана Алай районунда болуп кайтты.
Ал жердеги абал жана жергилктүү калктын муктаждыктары тууралуу “Азаттыктын” суроолоруна Нурбек Алимбеков жооп берди.
“Азаттык”: Нурбек мырза, Жогорку Кеңештин депутаттары ишемби күнү Кара-Суу, Алай райондорунда болуп, жер титирөөдөн жабыркаган адамдар менен жолугушуп келдиңиздер. Өкмөт башчы да барып келген. Сиздер көргөндөр өкмөттүн маалыматтарынан айырмасы барбы?
Н.Алимбеков: Жер титирөөнүн очогу болгон Кызыл-Суу айыл округундагы Чайчы деген айылга бардык. Чынында ошол жерде катуу болуптур. Дээрлик бардык үйлөр эле кыйраптыр. Кыш менен курулуш талаптарын сактап салынган үйлөр калыптыр. Андан ары Кабылан-Көл айылы аркылуу Алайга өттүк. Ал жакта келтирилген зыян азыраак.
“Азаттык”: Өкмөт үйлөрү кыйрап калгандарга 200 миң сомдон жардам берилерин билдирди. Бул жетиштүүбү?
Н.Алимбеков: Ал жетишсиз. 200 миң сомдон жардам берүү чечими 10-15 жыл мурун кабыл алынып, ошол кезден бери берилип келатат. Андан бери канча инфляция болду, курулуш материалдары кымбаттады. Ошону карап чыгууну Жогорку Кеңештин депутаттары элге сөз бердик. Бериле турган жардамдын суммасын көбөйтүүнү парламентте карап, өкмөткө сунуштайлы дедик. Коомчулуктан да элге жардам берилип жатат. Жогорку Кеңештеги фракциялар бере баштады. Ошолордун баарын сарамжалдуу түрдө, чынында кыйналып калган адамдарга үй курууга жумшоо үчүн фонд түзүүнү сунуштадык. Ошол каражаттарды топтоп, мамлекет берген 200 миң сомду биз бир аз жогорулатып, 300 миң сомго көтөрсөк, фонддун каражаттарын кошуп берсек, кийинки жылдын күз айларына жаңы үйлөрдү куруп алууга шарт түзсөк болот.
“Азаттык”: Азыркы кезде өкмөт жылуулатылган чатыр, контейнерлерди алып барып жатат. Ал жетиштүү бекен?
Н.Алимбеков: Төртүнчү, бешинчи категорияда өтө олуттуу жабыркагандар 500го жакын деп айтышты. Аларга жылуулатылган контейнер жасап беребиз дешти. Аны комиссия дагы карап чыгыш керек. Бүгүнкү күндө мамлекет тарабынан 200дөй контейнерди жасап жатат. Алар 10 күндүн ичинде даярдалып бүтөт экен.
Чайчылыктар: түнкүсүн үшүйбүз
1/15Чатырда түнөгөндөр меш жакса да түнкүсүн үшүп жатканын айтышууда. Ошол себептүү айрымдары коңшу айылдардагы туугандарынын үйүнө барышууда.
2/1517-18-ноябрь күнкү жер титирөөнүн очогу Кара-Суу районунун Кызыл-Суу айыл округунун Чайчы айылы болгону такталды. Бул айылдын өзүнөн эле кеминде 150дөй үй жабыркаган. Алардын 10 чактысынын дубалдары урап калган.
4/15Кыргызстандагы жер силкинүүнүн очогу Чайчы айылы деп эсептелип жатса, кыштактын ичинде Керим Турапов көчөсүнүн өзүндө 100 метр аралыкта ондогон үй катар-катар жабыркаганын көрүүгө болот.
5/15Кызыл-Суу айыл округуна 18-ноябрь күнү 50 чатыр жана атайын мештер берилген. Жашоочулар чатырлар жетишсиз болгонун айткандан кийин дагы берилерин Өзгөчө кырдаалдар министрлиги кабарлады.
6/15Зилзала орун алган күнү үйдө уктап жаткан бир нече адам жаракат алышкан. Жабыр тарткандар арасында балдар да бар. Алардын башына таш тийип, кээ бирлери караңгыда сыртка качып баратып чалынып жыгылышкан.
7/15Өкмөт башчы Темир Сариев 19-ноябрда Кара-Суу жана Алай районундагы жер титирөөдөн жабыр тарткандардан кабар алды. Ал жапа чеккендерге жардам берилерин убада кылып, эми үйлөрдү топурак менен эмес, бышык кыш менен арматура аралаштырып куруу керектигин айтты.
8/15Ош облусунда катталган жер титирөөдөн адам өмүрүнө зыян келген жок. Бирок андан кийин кан басымы көтөрүлүп, жардам сурап кайрылгандар көп болгон. Кызыл-Суу айыл аймагынан эле 200дөн ашык адам дарыгерлердин көзөмөлүнөн өттү.
10/15Учурда чатырда жашап жаткандар шартка карап, контейнер үйлөр менен алмаштырылышы мүмкүн. Өзгөчө кырдаалдар министрлиги убактылуу жашаганга бериле турган мобилдик турак жай маселеси бир айдын ичинде чечилерин кабарлады.
12/1517-ноябрда кечинде катталган жер силкинүүнүн күчү жети баллга жеткен. Жер титирөө Бишкек, Ош, Жалал-Абад шаарларында, Алай, Чоң-Алай, Өзгөн райондорунда да сезилген. Силкинүү 18-ноябрда да кайталанган.
13/15Жер силкинүүдөн жабыр тарткан айрым тургундар үйү бешинчи категорияга кирбей калганына нааразы. Жалгыз бой эне, Чайчы айылынын тургуну Сюита Эскенкулова үйүн "таптакыр жараксыз абалга кептелген" деген тизмеге киргизип, жаңы үй куруп берүүнү талап кылууда.
14/154-даражадагы жараксыз болгон үйлөргө 50 миң сом, же 200 миң сомдон ссуда берилет. 50 миң сом ссуда кайтарымсыз болот. 200 миң сом берилсе, аны алган киши 20 жыл ичинде мамлекетке кайтарыш керек. Канча сумма алаарын үйдүн ээси өзү чечет.
15/15Чайчылыктар 17-ноябрда жер силкингенден кийин айылда дагы бир нече жолу жер титирегенин, ошондон улам жарака кеткен үйлөргө кирүүдөн кооптонуп жатышканын айтышты.
