Жексенбі күні редакциямызға Астанадағы Оқушылар сарайында орналасқан референдум учаскесінен полиция Азаттық тілшісі Жолдас Өрісбайды ұстап әкеткен деген хабар түсті. Кейінірек Астана қаласы Алматы аудандық полиция басқармасы Жолдас Өрісбайдың ұсталғанын растады.
"Журналисті не себепті ұстадыңыздар?" деген сұраққа өзін Сейіт Бұқарбай деп таныстырған кезекші бөлімдегі адам: "ол заңға қайшы әрекет істеді ме, жоқ па, соны анықтап білеміз" деп жауап қатты.
BES.media онлайн басылымы сайлау учаскесінде болған және Азаттық тілшісін кімдер ұстағанын көрген басқа журналистерге сілтеме жасап, Жолдас Өрісбайды үстіне жай киім киген ер адамдар алып кеткен деп хабарлады.
Legal Media Center баспасөзді қорғау ұйымы заң бөлімінің жетекшісі Гүлмира Біржанова BES.media басылымына мұндай жағдайлар журналистердің кәсіби қызметіне кедергі келтіру деп бағалануы мүмкін екенін айтты. "Егер журналисте редакция тапсырмасы мен редакция куәлігі болса, оның қызметін кез келген кезеңде шектеуге ешкімнің хақы жоқ. Журналиске заң ережесін бұзған деп мін тағуы мүмкін жалғыз жағдай - дауыс беру құпиясына кедергі келтіру" деген заңгердің сөзін келтіреді басылым.
Оқушылар сарайында орналасқан референдум учаскесінен полиция өкілдері Азаттықтың бұрынғы тілшісі, журналист Сәния Тойкенді ұстап әкеткені де белгілі болды. Бұл туралы Азаттыққа аты-жөнін атамауды өтінген журналист хабарлады. Оның сөзінше, Тойкен ұсталған сәтте оның себебін сұрамақшы болған Informburo сайтының тілшісін бірге әкеткен. Ақпаратқа қарағанда Оқушылар сарайы ғимаратында №50, №51, №58 және №483 сияқты бірнеше референдум учаскесі орналасқан.
Алматыдағы №622 референдум учаскесіне "дауыс беремін" деп келген ер адам ондағы комиссия мүшелері "сіз мұнда тіркелмегенсіз" деген соң "әйтеуір бір қағаз беріңізші, суретке түсіп алайын" деді. Бірақ комиссия мүшелері оған қағаз бермеді.
Әлгі адам сонда да бюллетень тастайтын жәшіктің қасында тұрып суретке түсті. "Бұл не үшін керек?" деген сұраққа жауап беруге құлық танытпады.
Жаңа Конституция жобасы бойынша референдум күні Алматыдағы референдум учаскесіне келген әйел жұмыста талап ететінін айтып, референдумге дауыс берген сәтін смартфонға суретке түсіріп беруді сол жердегі бір жас жігіттен өтінді. Әлгі жігіт оның айтқанын екі еткен жоқ. 15 наурыз, 2026 жыл.
Ақпарат министрі Аида Балаева жобадағы сөз еркіндігін шектейтін жайттар туралы не айтты?
"Жаңа Конституция жобасында сөз еркіндігіне кепілдік берілетіні айтылған. Бірақ сонымен бірге кейде шектелетін жағдайлар да келтірілген. Мұны Конституцияға қосудың қандай қажеті болды? Онсыз да өзге де нормативтік актілермен реттелмей ме?". Азаттық тілшісі бұл сұрақты жексенбі күні Конституция жобасы бойынша референдумге дауыс берген премьер-министрдің орынбасары әрі ақпарат министрі Аида Балаеваға қойған еді.