Գործադիրից անկախ դատական իշխանության նախկին ղեկավար Կարեն Անդրեասյանին մեկ sms-ով աշխատանքից ազատելուց 10 ամիս անց վարչապետը նրան նշանակեց Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցիչ:
Ինչպե՞ս ստացվեց, որ դատական համակարգում բարեփոխումների տեմպից դժգոհ Փաշինյանը Անդրեասյանին է վստահում մի կառույց, որը Հայաստանի կառավարությունը ներկայացնում է միջազգային հեղինակավոր դատարաններում:
«Բնականաբար, երևի վարչապետին պետք է եղել մարդ, որը չի ընդվզի կամ իր սեփական կարծիքը չի արտահայտի, կամ էլ կարտահայտի կարծիք, որ չի տարբերվի իր սեփական կարծիքից: Իրեն հավատարիմ կատարողներ են պետք, Կարեն Անդրեասյանի մեջ դա տեսնում է, բայց կոնկրետ ես կուզեմ տեսնել այնտեղ մարդ, որը օբյեկտիվ է՝ բացի նրանից, որ պետք է հետամուտ լինի կառավարության քաղաքական գծին, նաև օբյեկտիվ, որովհետև ես կոնկրետ գործ ունեմ իրավական գործընթացի հետ», - «Ազատության» հետ զրույցում կարծիք հայտնեց ՄԻԵԴ-ում Հայաստանի դեմ դատական գործերի փաստաբան Արա Ղազարյանը:
Նրա մոտ վարչապետի այս որոշումը զարմանք է առաջացրել, ասում է՝ առաջնորդվում են քաղաքական, ոչ թե պրոֆեսիոնալիզմի առաջնահերթություններով. «Թե արդյոք համաձայն է նա իրենց քաղաքական գծի հետ, թե ոչ, այն դեպքում, երբ մենք խոսում ենք իրավական գործընթացների մասին, և այստեղ ընդհանրապես քաղաքական առաջնահերթությունները չպետք է դերակատարում ունենան: Դրանով էլ տարբերվում է հենց այս բաժնի աշխատանքը, որ այս բաժինը ներգրավված է բացառապես իրավական գործընթացներում, այլ բան է, որ քաղաքական ղեկավարությունը դրա մեջ քաղաքականություն է տեսնում, դա իրենց խնդիրն է»:
Ինչպե՞ս կարող էր վարչապետը 47-ամյա Անդրեասյանին վստահել այս ոլորտը, երբ ամիսներ առաջ դժգոհել էր նրա՝ ԲԴԽ-ում աշխատանքից, պնդել էր, թե սա արել է անկախ դատական համակարգ ունենալու ցանկությունից դրդված։ Փաշինյանն ասել էր՝ շատ դատական գործեր են ձգձգվում, դատավորները կայացնում են որոշումներ, որոնց մեջ հանրությունը հենց իրեն է տեսնում։
Անդրեասյանի հետ «Ազատություն»-ը չկարողացավ կապ հաստատել, որ այս և այլ հարցերի պատասխաններ ստանա:
«Կարեն Անդրեասյանը փորձելու է արդարացնել հենց իր իսկ գործողությունները»
Վստահում է, որ նշանակում է՝ կարծում է Արա Ղազարյանն ու հիշեցնում վարչապետի երեկվա աղմկահարույց որոշումը: Փաշինյանն աշխատանքից ազատեց Միջազգային իրավական հարցերով գրասենյակի ղեկավար Լիպարիտ Դրմեյանին՝ իրեն հակադրվելու՝ հենց միջազգային դատարանի որոշման շուրջ պրոֆեսիոնալ գնահատական հնչեցնելու համար:
«Եթե համեմատենք, Դրմեյանը թեկուզ իմ օպոնենտն էր, բայց ես նրան հարգում էի, հիմա էլ հարգում եմ, որովհետև հարգել եմ նրա մեջ պրոֆեսիոնալիզմը և հանրային ծառայողի բարեվարքությունը: Կարեն Անդրեասյանը երբեք միջազգային իրավունքի ոլորտում չի փայլել և որտեղ էլ աշխատել է, միշտ սկանդալային իրավիճակ է ստեղծվել: Հիմա ես պատկերացնում եմ, թե եվրոպական դատարանին ինչ եմ գրելու դատավորների գործերով, որովհետև, ըստ էության, Կարեն Անդրեասյանը փորձելու է արդարացնել հենց իր իսկ գործողությունները», - ասաց Ղազարյանը:
Բարձրագույն դատական խորհուրդը երկու տարի ղեկավարած Անդրեասյանի օրոք մոտ երկու տասնյակ դատավոր ազատվեց աշխատանքից, այդ գործերը հիմա եվրոպական դատարանում են, Ղազարյանն էլ ներկայացնում է նախկին դատավորների շահերը միջազգային դատարանում: Չի կարծում, որ այս նշանակումը ազդեցություն կունենա միջազգային դատարաններում քննվող գործերի վրա, քանի որ ի վերջո որոշումները կայացնում են Հայաստանից դուրս՝ միջազգային դատավորները:
Անդրեասյանը պաշտոնը թողնելուց հետո ասել էր՝ ինքը պատրաստվում էր հեռանալ ԲԴԽ նախագահի պաշտոնից, ու վարչապետի sms-ը ոչ ճնշում էր, ոչ ազդեցություն:
«Ես հանդիպեցի այդ շրջանում և իշխող խմբակցության հետ՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր», և «Հայաստան» դաշինքի հետ, այսինքն՝ ամենախոշոր ընդդիմության ուժի հետ, և իմ այդ հանդիպումները ինձ բերեցին նրան, որ այն ճանապարհը, որով ես եմ պատկերացնում, որ կարող է առողջանալ դատական համակարգը, չունի աջակցություն Ազգային ժողովի և ոչ մի խմբակցությունում», - հայտարարել էր Կարեն Անդրեասյանը:
Իսկ թե ինչու խորհրդարանական աջակցությունը կորցրած Անդրեասյանը համաձայնեց գնալ կառավարության աշխատակազմ, պարզ չէ:
Անդրեասյանը փոխարինում է Եղիշե Կիրակոսյանին, որն էլ այս պաշտոնից ազատվել էր, ըստ մամուլի, դարձյալ Փաշինյանի հետ տարաձայնությունների պատճառով: Գարնանը, երբ արդեն նշմարվում էր, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը քննարկում են խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո միմյանց դեմ միջազգային հայցերը հետ կանչելու հարցը, Կիրակոսյանը դեմ էր արտահայտվել դրան, կարծիք հայտնել, թե իրավական վեճերը ոչ թե խանգարում են խաղաղության գործընթացին, այլ հակառակը՝ տարաձայնությունների լուծման քաղաքակիրթ եղանակ են: