Калі Францыя выканае абяцаньне, дадзенае 14 ліпеня, аб пастаўцы ва Ўкраіну зьнішчальнікаў Rafale у бліжэйшай будучыні, украінскія Паветраныя сілы неўзабаве будуць выкарыстоўваць восем розных мадэляў зьнішчальнікаў, распрацаваных у чатырох розных краінах, піша Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода.
14 ліпеня Парыж абвясьціў, што першыя чатыры з 16 самалётаў Dassault Rafale будуць пастаўленыя ва Ўкраіну, як толькі яе пілёты і тэхнічныя брыгады пройдуць навучаньне на францускіх самалётах. Гэта навучаньне можа пачацца «ўжо ў 2026 годзе», гаворыцца ў сумеснай заяве Францыі і Ўкраіны.
Пасьля распаду СССР Паветраныя сілы Ўкраіны атрымалі ў спадчыну мноства савецкіх зьнішчальнікаў, якія дагэтуль складаюць аснову іх баявога флёту. Але пасьля ўварваньня Расеі ў 2022 годзе заходнія хаўрусьнікі паставілі Ўкраіне амэрыканскія зьнішчальнікі F-16, а таксама некалькі францускіх самалётаў Mirage 2000. Чакаецца, што украінскія пілёты пачнуць лётаць на некалькіх швэдзкіх самалётах Gripen да канца году, а пасьля гэтага прыйдуць пастаўкі Rafale.
Вайскоўцы стараюцца ўнікаць эксплюатацыі такога разнастайнага парку баявых самалётаў «праз адносную страту эканоміі з прычыны маштабу і патрэбы стварэньня комплексных мэханізмаў навучаньня, падтрымкі і самаабслугоўваньня для кожнага тыпу самалётаў», — заявіў Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода Крыстаф Бэргс, аналітык у паветраных сілах Каралеўскага аб’яднанага інстытуту абаронных дасьледзінаў Швэцыі.
Некалькі краін NATO маюць баявыя флёты, якія складаюцца толькі з адной мадэлі зьнішчальнікаў, і нават буйныя вайскова-паветраныя сілы Нямеччыны і Францыі цяпер выкарыстоўваюць толькі два тыпы зьнішчальнікаў.
Бэргс кажа, што вышэйшы ўзровень складанасьці баявых самалётаў Украіны, імаверна, стане крокам у дасягненьні доўгатэрміновай мэты — паступовага вываду з эксплюатацыі самалётаў савецкай распрацоўкі. Абслугоўваньне гэтых старых самалётаў для Кіева ўсё больш ускладняецца, бо ланцужкі паставак жыцьцёва важных дэталяў былі перарваныя праз ваенныя дзеяньні Расеі пасьля анэксіі Крыму ў 2014 годзе.
Зьнішчальнік Rafale упершыню паступіў на ўзбраеньне францускіх узброеных сілаў у 2001 годзе і прыняў баявы хрост ў наступным годзе, калі ўдзельнічаў у амэрыканскім уварваньні ў Афганістан.
Двухматорны самалёт быў распрацаваны для барацьбы зь іншымі самалётамі або пашкоджаньня наземных цэляў у якое-хаця надвор’е, днём і ноччу. Зьнішчальнік меў посьпех на экспартным рынку часткова дзякуючы таму, што Францыя мае менш геапалітычных абавязаньняў што да такіх зьнішчальнікаў, чым Расея, ЗША або Кітай.
Вялікія паркі самалётаў Rafale цяпер маюць Эгіпет, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты й Індыя.
Назва Rafale перакладаецца як ‘шквал’, ‘парыў ветру’ або ‘выбух агню’. Крытыкуюць Rafale за яго цану, якая залежна ад камплектацыі можа сягаць 250 мільёнаў даляраў.
Эксплюатацыйныя выдаткі таксама значныя: паводле ацэнак, гадзіна палёту Rafale каштуе ад 16 000 да 31 000 даляраў.
Украіна плянуе набыць 100 францускіх самалётаў, прычым грошы на куплю будуць атрыманыя з крэдыту ЭЗ у 90 мільярдаў эўра «і празь якія-хаця іншыя крыніцы фінансаваньня», заявілі Кіеў і Парыж.
