Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Падчас вайны стартаваў чэмпіянат Украіны ў футболе: з пустымі трыбунамі, далей ад фронту, амаль без замежных гульцоў

абноўлена

Піратэхнічнае шоў ультрас данецкага «Шахтара» ў матчы чэмпіянату Ўкраіны, архіўнае фота
Піратэхнічнае шоў ультрас данецкага «Шахтара» ў матчы чэмпіянату Ўкраіны, архіўнае фота

Раней некаторыя спэцыялісты выказвалі ідэю правядзеньня чэмпіянату Ўкраіны за мяжой, у Італіі ці ў Польшчы. Але вырашана гуляць матчы ва Ўкраіне, хоць колькасьць даступных стадыёнаў абмежаваная, а гледачоў на трыбуны ня пусьцяць з прычыны пагрозы абстрэлаў расейцамі.

Папярэдні сэзон ва Ўкраіне завяршыць ня здолелі праз пачатак поўнамаштабнай вайны. Чэмпіёнам аб’явілі данецкі «Шахтар», які ішоў першым у турнірнай табліцы на той момант. Апоўдні 23 жніўня на найбуйнейшым украінскім стадыёне НСК «Алімпійскі» пачнецца новы турнір, у стартавым матчы згуляюць каманды з гарадоў, якія моцна пацярпелі ад расейскіх войскаў — той самы «Шахтар» з акупаванага Данецку і «Мэталіст-1925» з Харкава, які амаль штодня цярпіць ад расейскіх абстрэлаў.

Першы сымбалічны ўдар новага чэмпіянату Ўкраіны выканаў баец полку «Азоў» «Хрест», паранены падчас баёў у Бучы пад Кіевам.
Першы сымбалічны ўдар новага чэмпіянату Ўкраіны выканаў баец полку «Азоў» «Хрест», паранены падчас баёў у Бучы пад Кіевам.

Паводле старшыні Фэдэрацыі футболу Ўкраіны Андрэя Павелкі, пытаньне аб аднаўленьні футбольнага чэмпіянату ўзгаднілі ў пачатку чэрвеня на сустрэчы з прэзыдэнтам Уладзімірам Зяленскім. Прэм’ер-лігу ў новым фармаце вырашылі правесьці пры пустых трыбунах і ў гарадах, далёкіх ад фронту. Гаворка ідзе пра Кіеў, сталічную вобласьць, а таксама заходнія рэгіёны, у прыватнасьці Львоўскую і Закарпацкую вобласьці.

Акрамя футбалістаў, трэнэраў і судзьдзяў на стадыёны дапускаюцца абмежаваная колькасьць журналістаў, пэрсанал клюбаў, паліцыя, ратавальнікі і мэдыцынскія службы. Апэратары спартовых збудаваньняў абавязаныя мець плян эвакуацыі і падрыхтаваць сховішча, якое мусіць разьмяшчацца на адлегласьці ня больш за 500 м ад стадыёнаў і зьмяшчаць поўны склад удзельнікаў матчу.

У чэмпіянаце Ўкраіны сёлета возьмуць удзел 16 камандаў. Найбольшыя зьмены закранулі два самыя заможныя клюбы, якія ўсю незалежную гісторыю краіны вызначалі лёс чэмпіёнства — кіеўскае «Дынама» і данецкі «Шахтар». У іх складах заўсёды было шмат замежных гульцоў, аднак праз вайну ў «Шахтары» засталіся два іншаземцы, а ў «Дынама» — адзін.

Паколькі гледачы ня змогуць наведваць матчы, ім застанецца толькі глядзець футбольныя сустрэчы па тэлевізары. Упершыню ва ўкраінскага чэмпіянату зьявіўся адзіны вяшчальнік — ім будзе ірляндзкая кампанія Setanta Sports, якая заключыла з украінскай Прэм’ер-лігай кантракт на 16,2 млн даляраў. Канал ужо некалькі гадоў меў футбольныя трансьляцыі ў тым ліку на ўкраінскай мове, таму гэта ня будзе першым досьведам Setanta Sports ва Ўкраіне.

Аднак ня ўсе пагадзіліся з платнымі паказамі футболу, матчы кіеўскага «Дынама» будзе трансьляваць канал 2+2, альтэрнатыву шукаюць таксама луганская «Зара», дніпроўскі «Дніпро-1» і львоўскі «Рух».

У час вайны расейскія войскі прычынілі істотную шкоду стадыёнам у Чарнігаве, Мікалаеве і некаторых іншых украінскіх гарадах. Шэраг клюбаў праз акупацыю часова прыпыніў сваё існаваньне, у тым ліку такія вядомыя, як «Марыюпаль» і херсонскі «Крыстал».

За папярэднія 30 чэмпіянатаў, праведзеных з моманту здабыцьця Ўкраінай незалежнасьці, залатыя мэдалі заваёўвалі толькі тры клюбы — «Таўрыя» (Сімферопаль) перамагла ў самым першым чэмпіянаце ў 1992 годзе, а далей чэмпіёнамі былі толькі два клюбы. 16 разоў тытул заваёўвала кіеўскае «Дынама» і 13 разоў — данецкі «Шахтар».

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы пачалі бамбаваць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фотаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы працягвалі масавыя абстрэлы ўкраінскіх гарадоў: Дніпры, Кіеве, Харкаве, Адэсе і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстрэльваў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі. Узброеныя сілы дзьвюх краін рэгулярна атакуюць падкантрольныя адна адной тэрыторыі бесьпілётнікамі.
  • Агулам з пачатку 2024 году ўкраінскія дроны пашкодзілі 18 расейскіх НПЗ, што прывяло да скарачэньня вытворчасьці амаль на 14%. У сакавіку былі атакаваныя такія абʼекты, як Разанскі НПЗ «Раснафты» і завод «Лукойла» ў Кстове ў Ніжагародскай вобласьці. Абодва ўваходзяць у топ-10 найбуйнейшых НПЗ Расеі і забясьпечваюць бэнзінам Маскву.
  • 6 жніўня 2024 году Ўкраіна пачала апэрацыю ў Курскай вобласьці. 19 жніўня прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі заявіў, што пад кантролем Украіны ў ходзе апэрацыі Ўзброеных сілаў Украіны знаходзяцца 92 паселішчы Курскай вобласьці Расеі. Галоўнакамандуючы Ўзброенымі сіламі Ўкраіны Аляксандар Сырскі ўдакладніў, што такіх населеных пунктаў 82. Улады Ўкраіны заявілі пра стварэньне ваенных камэндатураў і арганізацыі перадачы «гуманітарнай дапамогі ў населеныя пункты, якія знаходзяцца пад кантролем Украіны». Экспэрты Інстытуту вывучэньня вайны, прааналізаваўшы заявы і відэаматэрыялы з геалякацыяй, выказалі меркаваньне, што Ўкраіна кантралюе ў Курскай вобласьці ня ўсю тэрыторыю ў заяўленых межах прасоўваньня.
  • 16-18 жніўня ўкраінскія сілы падарвалі тры масты, якія мелі стратэгічнае значэньне для матэрыяльна-тэхнічнага забесьпячэньня групоўкі расейскіх войскаў ва Ўкраіне і вайсковай авіяцыі, якая базуецца ў Курскай вобласьці.
  • 17 лістапада Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Прэзыдэнт ЗША абнавіў свае патрабаваньні да эўрапейскіх краінаў-сяброў NATO павялічваць выдаткі на абарону. Таксама палітык заявіў, што хоча, каб Украіна дала Злучаным Штатам кантроль за сваімі радовішчамі рэдказямельных выкапняў у абмен на фінансавую падтрымку яе ваенных дзеяньняў супраць Расеі.
  • У ноч на 14 лютага Расея бесьпілётнікам атакавала Чарнобыльскую АЭС, на саркафагу над разбураным у 1986-м пры чарнобыльскай катастрофе энэргаблёку пачаўся пажар, які ня могуць патушыць некалькі дзён.
  • 12 лютага 2025 Трамп пагутарыў па тэлефоне з Пуціным, і 18 лютага 2025 году ў Эр-Рыядзе (Саудаўская Арабія) пачалася двухбаковая сустрэча з удзелам дзяржаўнага сакратара ЗША Марка Рубіё і кіраўніка МЗС Расеі Сяргея Лаўрова. Украіна на перамовы не запрошаная. Перад гэтым у Мюнхэне (Нямеччына) і Парыжы (Францыя) адбыліся, адпаведна, канфэрэнцыя па бясьпецы і саміт вядучых краінаў ЭЗ, але на іх так і ня выпрацавалі пляну доўгатэрміновай падтрымкі Ўкраіны. Акрамя таго, Вугоршчына — сябра Эўразьвязу, NATO і пры гэтым ляяльная да Расеі — дыстанцыявалася ад абмеркаваньня далейшай вайсковай дапамогі Кіеву, абвінаваціўшы іншыя краіны ў падбухторваньні далейшай вайны.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава
XS
SM
MD
LG