Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Ермұхамет Ертісбаевтың Қазақстан президентінің саяси мәселелер жөніндегі кеңесшісі болып жүрген кездегі суреті. 12 шілде 2012 жыл.
Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың кеңесшісі болып 12 жыл істеген Ермұхамет Ертісбаев зейнет жасына толды. Бір кездері оппозициялық басылымдар "Ақорда бұлбұлы" деп атаған Ертісбаев 63 жасқа толардан үш ай бұрын Қазақстанның Беларусьтегі елшісі қызметінен босатылды. Елге оралған бұрынғы президент кеңесшінің ақпарат құралдарында билікті қорғап, белсенділік танытып жүргеніне қарағанда, ол әлі де саяси сахнадан алыстай қоймағанға ұқсайды.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев маусымның 28-і күні Ермұхамет Ертісбаевқа төтенше және өкілетті елшінің жоғарғы дипломатиялық рангін беріп, бір жарым айдан кейін, тамыздың 12-сі күні Қазақстанның Беларусьтегі елшісі қызметінен босатты. Бірнеше аптадан кейін қазақстандық Tengrinews.kz ақпарат порталына берген сұхбатында Ертісбаев зейнетке шығардан бірнеше ай бұрын қызметтен босатылғаны өзіне де күтпеген жаңалық болғанын айтқан.
ЕРТІСБАЕВТЫҢ ҚАЗАҚСТАНҒА ОРАЛУЫНЫҢ АСТАРЫНДА НЕ ЖАТЫР?
Қазіргі президенттің кеңесшісі Ерлан Қарин алты жылдан астам уақыт дипломатиялық қызмет атқарған Ермұхамет Ертісбаевтың Қазақстанға оралуы туралы "саяси қызметке көп жылын арнаған тәжірибелі саясаткер... ол әрдайым сұраныста болады және саясатта қалады" деген пікір айтты.
Ертісбаев қызметінен кеткенін, бірақ саясаттан тысқары қала алмайтынын хабарлады. Оның келесі іс-әрекетінен жақын уақытта демалысқа шықпайтыны белгілі болды.
Қыркүйек айында Ертісбаев "Политон" дискуссиялық клубы алаңында 2009 жылдан бері шетелде тұратын бұрынғы банкир, Қазақстан билігін сынаушы Мұхтар Әблязовпен онлайн пікірталас өткізген (Әблязовты елге экстрадициялауға күш салған Нұр-Сұлтанның талпынысы сәтсіз аяқталған: Париж бұрынғы банкир Әблязовты Қазақстанға беруден бас тартқаннан кейін, ол француз түрмесінен бостандыққа шығып, 2017 жылы саяси реформаларды іске асыру мақсатын көздейтін "Қазақстанның демократиялық таңдауы" (ҚДТ) қозғалысын құрғанын мәлімдеді; бір жылдан кейін Қазақстан соты ҚДТ қозғалысын "экстремистік ұйым" деп танып, оның қызметіне тыйым салды; осыдан кейін қозғалыстың ондаған ықтимал жақтасы қылмыстық айып тағылып, қудалауға ұшырады). Қазақстанда Мұхтар Әблязов "бизнес серіктесін тапсырыспен өлтірді" деген айыппен (ол өзіне тағылған айыпты жоққа шығарады) өмір бойына түрме жазасына кесілген. Бұған дейін шенеуніктердің ешқайсысы қуғындағы банкирмен қоғамдық пікірталасқа түспеген. Ашық саяси талқылау жүрмейтін Қазақстанда биліктің қарсыласымен болған виртуалды пікірталас қоғам назарын аударған.
Пікірталас кезінде Әблязов Нұрсұлтан Назарбаев билікте болған 30 жыл ішінде (Ертісбаев көп жыл бойы бұрынғы президенттің кеңесшісі болған) Қазақстанда оппозиция қалмағанын, биліктің бүкіл қарсыласын "түрмеге жауып, қорқытып, тонап, күшпен басып тастағанын" айтты. Ертісбаев елде оппозиция бар деген пікірде, бірақ Әблязов шынайы оппозиция өкілі деп өзін ғана мойындайтынын мәлімдеді. Әблязов Тоқаев "президент қызметін Назарбаевтың туыстарына табыстау үшін уақытша ұстап отыр" деп санайды. Ал Ертісбаев Тоқаевтың заңға сәйкес сайланған президент екенін, елде ешқандай қос билік жоғын айтып қарсылық білдірді.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев (сол жақта) және Қауіпсіздік кеңесін өмір бойы басқару құқығына ие бұрынғы президент Нұрсұлтан Назарбаев. Нұр-Сұлтан, 16 мамыр 2019 жыл.
Мәселе бір ғана пікірталаспен тәмам болған жоқ. Осыдан кейін Ертісбаев ресми басылым мен биліктің қарамағындағы ақпарат құралдарына бірқатар мақала жариялап, қоғамда Әблязовты қолдайтындар жоғын жазды. Ертісбаевтың сөзінше, наразылық көңіл-күй мен болып жатқан өзгерістер кезінде Әблязов жағдайды пайдаланып, "твиттер-революция" бастап, әлеуметтік желіде отырған, "телефон батырмасына жармасқан шайтандардың" көмегімен, қоғамда алауыздық туғызуы мүмкін. Ертісбаев өткен ғасырдың терминологиясында кездесетін "халық жаулары", "шетелдік қолдаушылар", "ықпал ету агенті", "идеологиялық соғыс", "Отанын сатқандар" деген сөздер қолданған.
Әблязов Ертісбаевты билік Қазақстанға халықтың наразылық көңіл-күйі өскен тұста "насихат жұмыстарын" жүргізу үшін қайтарған деп есептейді.
- Ақпараттық кеңістікте Әблязов пен ол басқаратын ҚДТ қозғалысына қарсы күресу үшін Ертісбаевты жұмысқа алған. Ол осылай елдің қауіпсіздігіне алаңдайтын еркін зейнеткер сияқты көрінеді. Бірақ оған ҚДТ мен оның көшбасшысына қарсы кең көлемді идеологиялық соғыс жүргізуге барлық жағдай жасалған. Ертісбаев қазірдің өзінде жастарды саяси бағытынан айныту, олардың көңілін басқа арнаға бұру, мүмкіндік болса, оларды ҚДТ-ға қарсы қою сияқты амалдарды қолданып жатыр, - деді Әблязов.
Әблязовтың пікірінше, жоғарғы шенді шенеуніктермен салыстырғанда, Ермұхамет Ертісбаев ойын жақсы жеткізеді, бірақ позициясы әлсіз.
Азаттыққа берген пікірінде Ертісбаев билік өзін "ҚДТ қозғалысына қарсы пайдаланып отыр" деген Әблязовпен келіспейтінін айтты:
- Ол қызық адам. Билік Әблязов айтқандай, мен сияқты "ақымақ", "түкке тұрғысыз" адамды "ұлы және қорқынышты" Әблязовқа қарсы қолдануы мүмкін бе?! Оның кезекті мәлімдемесін тыңдадым. [Журналист Сергей] Дувановқа менімен келісіп, Ақорданың тапсырмасымен өзін пікірталасқа шақырды деген айып тағыпты. Ақыл-есі орнында емес екені көрініп тұр ғой! Әблязов парламенттік республика керек екенін бұрыннан айтып келеді, бірақ Қазақстанның барлық саяси қайраткерін ҰҚК тыңшысы көріп, саясаттың кез келген заңды әдісін жоққа шығарады, одақтас болуды, уақытша келісімге келуді, парламентаризмнің негізі саналатын пікір алуандығын мойындамайды. Бұл саясат емес, волюнтаризм, яғни объективті шарттар мен жағдайларға қарсы қалағанынша шешім қабылдау.
Азаттықпен әңгімеде саясаттанушы Бөріхан Нұрмұхамедов "Ермұхамет Ертісбаев отставкасының негізгі себебі оны елде болатын маңызды саяси оқиғаларға қатыстыру қажеттілігімен байланысты ма?" деген сұраққа Ертісбаев "мұнда ешкімге керек емес", ал отставканың себебі оның жұмыста жіберген "қателігі" болуы мүмкін деп жауап берді.
- Сіздер ол туралы аз жазсаңыздар жақсы болар еді, - деді Нұрмұхамедов.
"Ар.Рух.Хақ" құқық қорғау ұйымының жетекшісі Бақытжан Төреғожина да Ертісбаев "керек емес" деп санайды. Ол мұның себебін Ертісбаевтың көзқарасы мен пікірінің ескіруімен байланыстырады.
ҮШ РЕТ КЕҢЕСШІ БОЛҒАН "БҰЛБҰЛ" ЖӘНЕ ЖУРНАЛИСТЕРМЕН СОТТАСҚАН МИНИСТР
Атқарушы билікке келгенге дейін Ермұхамет Ертісбаев 360 депутаттан тұратын парламент – Жоғарғы Кеңестің мүшесі болып, тәуелсіздіктің алғашқы жылдары үкіметтің айтқанына жүрмей, президентке қарсы тұрған. 1994 жылы президентке бағынбаған парламент таратылды. Ермұхамет Ертісбаев көп ұзамай Назарбаевтың қасынан табылып, 1995 жылы Қазақстан президентінің кеңесшісі болып тағайындалды. Ол бұл қызметінде арасында үзіліс алып, жалпы алғанда 12 жыл істеді. Ертісбаев Қазақстанда авторитаризм күшейіп, репрессивті заңдар қабылданып, жеке басқа табынушылық қалыптасып, президент Назарбаевқа жеке басы мен отбасын, олардың мүлкін қудалаудан қорғайтын "ұлт көшбасшысы" мәртебесі берілген тұста биліктің маңайында болды.
Ертісбаев кеңесші болған жылдары сыншыларға Назарбаев тұсында революция, соғыс пен толқусыз, мықты мемлекет құрылғанын, бұл соның еңбегі екенін айтқан. 2009 жылы Ертісбаев Азаттықта өткен "дөңгелек үстел" кезінде елде "жеке басқа табынушылық" жоқ, "саяси плюрализм, көппартиялық, баспасөз еркіндігі мен мемлекет басшысына сын айту мүмкіндігі бар" деген.
Президент Назарбаевты сынаған бұрынғы шенеунік Заманбек Нұрқаділов 2005 жылы күзде Алматыда өз үйінде өлі табылды (ресми дерек бойынша, ол өзін үш рет, басынан бір рет атып, суицид жасаған). Үш айдан кейін оппозициялық саясаткер Алтынбек Сәрсенбайұлы өлтірілді. Нұрқаділов пен Сәрсенбайұлы 2004 жылы зерттеу материалын жазып жүрген журналист Асхат Шәріпжановқа сұхбат берген. Аяқталмаған жазба жоғалып кеткен, ал журналист ауруханада көз жұмды. Билік оны көлік қағып кеткен деп хабарлады. Бірақ журналистің достары мен жақындары Асхат Шәріпжановты әлдекім әуелі басынан ұрып, содан кейін көліктің астына итеріп жібергенін айтады.
Сәрсенбайұлының өлімінен кейін ел ішінде және халықаралық аренада сынға қалған (онымен бірге жүргізушісі мен оққағарын да атып өлтірген) билік ақпарат құралдарын бақылауға алуға кірісті. Үкімет Ертісбаев басқаратын арнаулы министрліктің көмегімен – ол 2006 жылдың қаңтарынан 2008 жылдың мамырына дейін мәдениет және ақпарат министрі болды – телеарналарға, оның ішінде Қазақстан президентінің үлкен қызы Дариға Назарбаева мен оның күйеуі Рахат Әлиев басқаратын медиаимперияға, Алтынбек Сәрсенбайұлын ұрлап әкетуге Ұлттық қауіпсіздік комитетінің арнаулы жасақ офицерлері қатысқанын анықтаған ақпарат құралдарына бақылауды күшейтті.
2006 жылы мамырдың 11-і күні Дариға Назарбаева басқаратын Қазақстан журналистер конгресі Ермұхамет Ертісбаевтың отставкасын талап етіп, оның авторитарлық басқару үлгісін және цензура орнатуға талпынысын сынады. Ертісбаев жауап ретінде журналистерді "қарсыластардың саяси ойынында қолшоқпар болмауға" шақырды. Бірнеше айдан кейін президенттің күйеу баласы Рахат Әлиевке "өзі басқарған банктің менеджерлерін ұрлады", ал бірнеше жылдан кейін "Алтынбек Сәрсенбайұлын өлтірді" деген айып тағылды (Әлиев мұны жоққа шығарды). Дариға Назарбаева "Рахатгейт" деп аталған дау кезінде біраз уақыт халық алдына шықпай, кейін саясатқа қайта оралды (2015 жылы Вена түрмесінен Дариға Назарбаева сырттай ажырасқан Рахат Әлиев өлі табылған, Австрия билігі "тұтқын суицид жасаған" деп мәлімдеді).
Дариға Назарбаеваның саяси мансабы
1/24Дариға Назарбаева – Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Сара Назарбаеваның отбасындағы үш қыздың үлкені. Ол совет заманында Алматыдағы Қазақ мемлекеттік университетін тарих мамандығы бойынша тәмамдап, кейін Мәскеу мемлекеттік университеті аспирантурасында оқыған. Саяси ғылымдары докторы деген атағы бар.
Суретте: Дариға Назарбаева. Алматы, 11 қараша 2011 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
2/24СССР ыдыраған тұста Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ересек екі қызы мен күйеубалалары өзге замандастары тәрізді әртүрлі салада қатардағы қызметтер атқаратын. Арада бірнеше жыл өткенде мемлекеттік қызмет пен бизнесте олардың тасы өрге домалай бастады.
Суретте: Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасы мүшелері. 1990 жылдардың басында түсірілген сурет.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
3/241995 жылы Дариға Назарбаева жаңадан құрылған "Хабар" агенттігі жабық акционерлік қоғамның басшысы болып тағайындалды. Жаңа агенттіктің құрылуы елдегі бірқатар оппозициялық ақпарат құралдарының "тендерден өте алмай" жабылуымен тұспа-тұс келді. Дариғаның күйеуі, медициналық білімі бар Рахат Әлиев әуелі салық комитетін басқарды, кейін Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының бірінші орынбасары, сыртқы істер министрінің орынбасары лауазымына дейін жоғарылады. Ерлі-зайыптылар Қазақстандағы бірқатар медиа-компаниялар, ірі кәсіпорындар мен коммерциялық банктің меншік иесіне айналды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
4/24Дариға Назарбаева 2002 жылдан бастап өзі негізін қалаған Еуразия медиа-форумының ұйымдастыру комитетін басқарды. Сонымен бірге ол 2002 жылы өз бастамасымен құрылған Қазақстан журналистері конгресі ұйымы жетекшісі болып сайланды.
Суретте: Дариға Назарбаева кезекті Еуразия медиа-форумында сөйлеп тұр. Астана, 25 сәуір 2013 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
5/24Дариға Назарбаева 2003 жылы президент қызметіндегі әкесіне қолдау таныту мақсатында жаңадан құрылған "Асар" саяси партиясының жетекшісі болып сайланып, 2004 жылы партия атынан парламент мәжілісінің депутаты атанды.
Суретте: Дариға Назарбаева өзі басқаратын "Асар" партиясы жиынында сөйлеп тұр. 2005 жылғы қараша.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
6/242006 жылы "Асар" партиясы өзге билікшіл партиялармен бірге президенттік "Отан" (қазіргі "Нұр Отан") партиясына біріккен соң Дариға Назарбаева әкесі басқаратын партия төрағасының орынбасары болып тағайындалды.
Суретте: Қазақстан президенті сайлауында, ресми мәлімет бойынша 91 пайыз дауыс жинап жеңіске жеткен Нұрсұлтан Назарбаев (оң жақта) өзін қолдайтын "Асар" партиясын басқаратын үлкен қызы Дариғаның бетінен сүйіп тұр. Астана, 5 желтоқсан 2005 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
7/24Қазақстан билігі 2007 жылы көктемде алматылық "Нұрбанк" топ-менеджерлерін ұрлаған деген айыппен Венада Қазақстанның Австриядағы елшісі қызметінде жүрген Рахат Әлиевтің үстінен сырттай қылмыстық іс қозғап, оны тұтқындауға санкция берді, кейін оған сырттай үкім шығарып, "адам ұрлау" қылмысымен бірге "мемлекеттік төңкеріс жасамақ болған" деген айып тақты. Арада бір ай өткенде баспасөз құралдары Дариға Назарбаева мен Рахат Әлиевтің сырттай ажырасқаны туралы ақпарат таратты.
Суретте: Дариға Назарбаева мен Рахат Әлиев. 4 желтоқсан 2005 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
8/24Қазақстан билігі 2007 жылы хабар-ошарсыз кеткен "Нұрбанк" топ-менеджерлерінің мүрделері төрт жылдан кейін Алматыда табылғанын хабарлап, Қазақстан прокуратурасы қылмысқа Рахат Әлиевті айыптады. 2014 жылы жазда Австрия құқық органдарына "өз еркімен келгені" хабарланған Рахат Әлиев 2015 жылы ақпанда Вена түрмесінің жалғыз кісілік камерасында асылып тұрған жерінен табылған. Австрия тергеу орындары "бұл - суицид" деген қорытынды жасаған. Бірақ Әлиевтің жақтастары ол "қастандықпен өлтірілген" деп санайды.
Суретте: Рахат Әлиев (сол жақта) қайынатасы, Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен бірге тұр.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
9/24Рахат Әлиев шетелге қашқан соң Дариға Назарбаева да біраз уақыт саяси сахнадан көрінбей кетті. Баспасөзге шыққан сирек сұхбаттарында ол "билікке құмарпайтынын" бірнеше рет мәлімдеген еді. 2011 жылдың аяғында Дариға Назарбаева Мәскеуде концерт беріп, көпшілік алдына қайта шықты. Осыдан соң президенттің қызы үлкен саясатқа да қайта оралды.
Суретте: Дариға Назарбаева "Алма-Ата – алғашқы махаббатым" ретрофестивалінде ән шырқап тұр. Алматы, 7 қыркүйек 2013 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
10/24Дариға Назарбаева 2012 жылдың қаңтарында президенттік "Нұр Отан" партиясының тізімі бойынша парламент депутаты болып сайланып, мәжілістің әлеуметтік-мәдени даму комитетін басқарды.
Суретте: Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев (сол жақтан екінші) пен оның қызы Дариға Назарбаева (оң жақта) "Нұр Отан" партиясының парламент сайлауындағы жеңісін тойлау шарасында ән шырқап тұр. Астана, 16 қаңтар 2012 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
11/242014 жылы сәуірде Қазақстан парламенті мәжілісі депутаттары төменгі палата төрағасының орынбасары қызметіне Дариға Назарбаеваны бірауыздан сайлады.
Суретте: Мәжіліс төрағасының орынбасары Дариға Назарбаева. Астана, 18 ақпан 2015 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
14/24Дариға Назарбаева жаңа қызметке тағайындалған соң көп ұзамай президент әкесі оны өзімен бірге Ұлыбританияға ертіп апарды, екеуі британ патшайымы екінші Елизаветаның қабылдауында болды.
Суретте (солдан оңға қарай): Дариға Назарбаева, Қазақстанның сол кездегі президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Ұлыбритания патшайымы ІІ Елизавета және оның жұбайы Филипп ханзада Букингем сарайында. Лондон, 4 қараша 2015 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
15/24Қазақстанда билік басына совет заманында келген Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси мұрагері туралы сөз болғанда кейбір сарапшылар президенттің үлкен қызы Дариға Назарбаеваның да есімін атайтын. 2016 жылғы маусымда Санкт-Петербургте өткен экономика форумында президент Назарбаев әйел адамның билікке келуі жайлы сұраққа жауабында Қазақстанда гендерлік саясаттың табысты жүріп жатқанын, үш қыздың әкесі екенін айта келе, ешкімнің аты-жөнін атамаса да, елде президент болуға лайық "дайындалған әйелдер" бар деп мәлімдеген еді. Жиынға қатысып отырған Ресей президенті Владимир Путин ондай "дайындалған әйелдердің" кейбірін танитынын айтқан.
Суретте: Нұрсұлтан Назарбаева (сол жақта) үлкен қызы Дариғамен бірге мерекелік шарада отыр. Алматы, 1 мамыр 2016 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
16/242016 жылы көктемде халықаралық зерттеуші журналистер консорциумы (ICIJ) панамалық Mossack Fonseca заң фирмасының көмегімен оффшорлық есеп-шот ашқан әлемдегі бірқатар саясаткер, бизнесмен, спорт және шоу-бизнес саласындағы белгілі тұлғалардың аты-жөні бар құпия деректерді жариялады. ICIJ дерегінше, Dariga N. Nazarbayeva есімді адам 2007-2012 жылдары британ Виргин аралдарында тіркелген, 2011 жылы қарашада қызметін доғарған Asterry Holdings LTD оффшорлық компаниясының тең қожайыны болған. Mossack Fonseca материалдарында есімі аталған тағы бір адам – Дариға Назарбаеваның үлкен ұлы Нұрәлі Әлиев "Панамагейт" деректері жария болардың алдында аяқ астынан Астана әкімінің орынбасары қызметінен кеткен еді. Нұрәлі Әлиев пен Дариға Назарбаева оффшор есеп-шоттардың қожайыны ретінде аты-жөндері көрсетілген деректерге байланысты ешқандай түсініктеме берген емес.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
17/242016 жылы 13 қыркүйекте президент әкесінің жарлығымен 53 жастағы Дариға Назарбаева парламент сенатының депутаты болып тағайындалды. Ал екі күннен соң жоғарғы палата депутаттары Дариға Назарбаеваны сенаттың халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің жетекшісі етіп сайлауды бірауыздан қолдап дауыс берді. Конституцияға сәйкес, сенаттың 15 депутатын президент өз жарлығымен тағайындайды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
18/242019 жылы 19 наурызда Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан президенті қызметінен кететін мәлімдеді. Ертесіне парламент сенаты төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның жаңа президенті ретінде ант берген соң іле-шала Дариға Назарбаеваны сенат спикері етіп тағайындауды ұсынды. Қазақстан парламенті Назарбаеваны сенат жетекшілігіне тағайындауды бірауыздан мақұлдады.
Суретте: Сенат жетекшісі Дариға Назарбаева (оң жақта) әкесі Нұрсұлтан Назарбаевқа "Құрметті сенатор" төс белгісін тапсырып тұр. Нұр-Сұлтан, 6 маусым 2019 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
19/242020 жылғы мамырдың біріне президент Тоқаев Дариға Назарбаеваға "белсенді де жемісті жұмысы" үшін алғыс білдіріп, экс-президенттің қызының парламент сенаты депутаты өкілетін доғару жөнінде жарлық шығарды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
20/242021 жылғы қаңтардағы даулы парламент сайлауының ресми қорытындысына сәйкес, Дариға Назарбаева экс-президент әкесі Нұрсұлтан Назарбаев басқаратын "Нұр-Отан" партиясы тізімі бойынша парламент мәжілісі депутаты болып сайланды. Кей сарапшылар Назарбаева мәжіліс спикері болады деп болжам жасаған, бірақ оның кандидатурасы ұсынылмады. Дариға мәжілістің эконлмикалық реформа және аймақтық даму комитетінің мүшесі болып сайланды. Бұған қоса ол биліктегі "Нұр-Отан" партиясы саяси кеңесінің мүшесі болды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
21/242020 жылы көктемде Ұлыбританияның қылмыспен күрес агенттігі (NCA) Лондондағы жалпы құны 80 миллион фунт (100 миллион доллардан астам) тұратын екі зәулім үй мен бір элиталық пәтерді бұғаттады. Британ билігі осы жылжымайтын мүліктердің соңғы қожайындары Дариға Назарбаева мен оның ұлы Нұрәли Әлиевтің ол үйлерді қандай ақшаға сатып алғанын анықтау үшін "шығу төркіні белгісіз байлық" ордерін (UWO) қолданған. Бірақ 8 сәуірде британ жоғарғы соты ордердің күшін жойып, мүліктерді бұғаттан босатқан.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
22/24Билы ақпанның басында Ұлыбритания парламенті депутаты Маргарет Ходж Қазақстандағы байлықтың басым бөлігі бұрынғы президент Нұрсұлтан Назарбаевқа жақын санаулы адамдарға тиесілі екенін, олардың халқын тонап байығанын мәлімдеп, британ сыртқы істер министрлігінен "клептократтарға" санкция салуды сұрады. Ходж аты-жөнін атаған 28 адамның арасында Дариға Назарбаева да бар. Ходждың сөзі Қазақстан қоғамында да қызу талқыланды. Алайда Дариға Назарбаева және өзге адамдар әлі күнге дейін ешқандай пікір білдірген жоқ.
Суретте: Мәжіліс депутаты Дариға Назарбаева Нұр-Сұлтанда әкесінің аты берілген саябақта балалар алаңын ашу шарасы кезінде доп лақтырып тұр. 27 мамыр 2021 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
23/24Қаңтар оқиғасынан кейін бұрынғы және қазіргі президенттердің жақтастары арасында тартыс өршігені туралы болжам кең тараған. Көп ұзамай экс-президент Назарбаевтың туыстары мен оған жақын шенеуніктер қызметтен кете бастады. 18 қаңтарда жасаған видеомәлімдемесінде Назарбаев "элита арасында тартыс жоғын" айтып, барлық билік Тоқаевтың қолында екенін, өзі қарапайым "зейнеткер" екенін мәлімдеген. 28 қаңтарда "Нұр Отан" партиясы съезінде бекітілген жаңа саяси кеңес құрамына Назарбаева да, оның әкесі де енген жоқ.
Суретте (солдан оңға қарай): Дариға Назарбаева, Қасым-Жомарт Тоқаев пен Нұрсұлтан Назарбаев "Нұр Отан" партиясы жиынында. Нұр-Сұлтан, 23 сәуір 2020 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
24/2458 жастағы Дариға Назарбаева 2022 жылғы қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шыққан жоқ. Көмекшісі оның коронавирусқа шалдыққанын, Алматыдағы үйінде екенін айтқан еді. Кейінірек Назарбаева "ақпанның аяғына дейін ақысыз демалыста" екені жайлы ақпарат тарады.
25 ақпанда Назарбаеваға қатысы бар делінетін сайт оның қысқа мәлімдемесін жариялады. Онда "Нұр Отан" партиясына дауыс берген" қазақстандықтарға, партия мүшелеріне және ел билігіне "өзіне артқан сенімі үшін" алғыс білдірген Дариға Назарбаева депутаттық өкілетін доғару себебін түсіндірмеген.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Previous slide
Next slide
Министр болған тұста Ертісбаевтың елдегі ақпарат құралдарымен қарым-қатынасы оңай болған жоқ.
"Сіз қайдан келдіңіз?! Ал сізге не керек?! Фотоаппаратты алып тастаңдар!!! Мәссаған… Ерген, артық адамдарды шығарып жібер! Бастадық қой, иә?… Бәрі дайын ғой, иә?… Ал мынау кім… келе жатқан?! "Эра"?! Мына жерден "Эраны" алып тастаңдаршы, тез! Ар жаққа алып кетіңдер! Жоқ, ары! "Эраға" пікір бермейміз, олар менің үстімнен шағым жазған…" – министрдің видеоға жазылған осы әрекеті сот ісімен аяқталды.
Министрге қарай бара жатқанында "Эраны" алып кетіңдер!" деген талап естіген "Эра-ТВ" журналисі Юлия Исакова министрді сотқа беріп, моральдық шығын ретінде 1 теңге талап еткен. Телеарна мен министрдің арасындағы дау үлкен жанжалға айналды. Ертісбаевтың "шағым" дегені – журналистерді қорғаушылардың айтуынша, телерадиохабар тарату құқығы үшін өткен байқау кезінде болған ықимал заңбұзушылықтар жайлы президент әкімшілігіне жазылған хат болып шықты.
Министр Ертісбаевтың тарихында сот кешірім сұрауға міндеттеген іс те болған. "Время" газеті 2007 жылы министрдің басқа ақпарат құралына берген сұхбатында басылым журналистерін "оңбағандар", "алаяқтар" және "телекиллерлер" деп атағаны үшін сотқа жүгінген. Ел астанасының аудандық және қалалық соты шенеунік "дискуссиялық сипаттағы өзіндік сыни пікірін білдірген" деп тауып, журналистердің шағымын қанағаттандырған жоқ. Бірақ Жоғарғы сот Ертісбаев айтқан сөздері үшін кешірім сұрауы керек деген шешім шығарған. 2009 жылы "Время" газеті министрдің "Басылымның барлық журналисінен кешірім сұраймын" деген хатын жариялады.
Журналист, баспасөз тарихшысы және адам құқықтары жөніндегі қазақстандық бюроның қызметкері Андрей Свиридов Ермұхамет Ертісбаевты 1980 жылдардың соңында "Мемориал" қоғамының Қарағандыдағы бөлімшесін басқарып, СССР кезіндегі қуғын-сүргін тақырыбын зерттеп жүрген кезінен бастап біледі. Свиридовтың айтуынша, кейін Ертісбаев "биліктің адамына айналған". Свиридов Ертісбаевтың министр қызметінде жүрген кезіндегі бір жақсы ісі деп, Нұрболат Масановтың басшылығымен көшпенділер (номадизм) институтын құрғанын айтады. Сарапшы Ертісбаевтың сол кездегі Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қудалауға ұшыраған күйеу баласы Рахат Әлиевтен алған ақпараттарды жариялаған оппозициялық басылым басшыларына қысым көрсеткенін еске алды.
- Ол кезде Ертісбаев өзінің "бұлбұл" ғана емес, азуы бар "бұлбұл" екенін көрсетті. 2007 жылы ол өзін насихатшы ғана емес, күш иесі ретінде жаңа қырынан таныстырды. Ол барлық оппозициялық басылым редакторларын жинап, қоқан-лоқы көрсетті. Алдап, келісімге келуге тырысқан жоқ, басшы, шенеунік ретінде Рахат Әлиевтің әшкерелеуші ақпараттарын жариялайтын болса, бәрін түрмеге жабатынын ашып айтты, - дейді Андрей Свиридов.
Осы кездесуге қатысқандардың бірі, Zonakz.net сайтының бас редакторы Юрий Мизинов Азаттықпен әңгімеде министр Ертісбаевтың қандай әдістер қолданғанын айтып берді.
- Ертісбаев ақпарат министрі болған тұста мәлімдеме жасап, шетелде қалған Рахат Әлиевке қатысты келеңсіз жағдайлар болды. Біз осы материалдарды жариялай бастадық. Екі күннен кейін мені бұғаттап тастады, қалған басылымдарға салық полициясы барды. Бізге қысым көрсете бастады. Ертісбаевқа хабарласып, "Ермұхан, не боп жатыр? Мәселені талқылайық" дедім. Ол "Оппозициялық басылымдардың барлық редакторын жинай аласың ба? Бәрімен кездескім келеді" деді. "Жинаймын" деп жауап бердім. Әріптестеріме хабарласып едім, бәрі келісті. Ертісбаевпен кездестік. Бәрі "Бұларың не?" деп шағым айта бастады. Ертісбаев "Былай келісейік: сендер Рахат туралы ештеңе жазып, оған қолдау көрсетпейсіңдер. Осыған келіссеңдер, ертең сені бұғаттаудан шығарамыз, ал сендерді полиция мазаламайды" деді. Бәрі келісті. Келесі күні менің сайтым қайта жұмыс істей бастады. Ал өзге басылымдарды қаржы полициясы жайына қалдырды, - дейді Мизинов.
Әлі күнге "Қоғамдық позиция" газетінің (DAT жобасы) астына өзін "Бас оқырман" деп жазып жүрген Ермұрат Бапи Мизиновтың Ертісбаевпен кездесу туралы айтқанын растады. Бапи осыдан кейін Ертісбаев ақпарат министрі боп жүрген кезінде DAT оппозициялық жобасына мемлекеттік грант бергенін айтады. Бапидің айтуынша, мұндай жағдай (осыған дейін де, одан кейін де) Қазақстандағы оппозициялық басылымдар тарихында болмаған.
2008 жылы Ертісбаев президенттің саяси мәселелер жөніндегі кеңесшісі қызметіне үшінші және соңғы рет тағайындалды.
2011 жылғы Жаңаөзен оқиғасынан соң – Маңғыстау облысында жалақыны көтеріп, еңбек жағдайын жақсартуды талап еткен мұнайшылардың көп айға жалғасқан ереуілі күшпен басылғаннан кейін арада бір ай өткенде Ертісбаев Лондондағы Chatham House орталығында сөйлеген сөзінде билікке қару қолданылмауы үшін қолдан келгеннің бәрін жасауға тура келгенін айтты. Ақпарат құралдары Ертісбаевтың "Мен ішкі әскерді қорғамаймын, бірақ жағдай өте күрделі болды" деген сөзін жеткізді. Тәуелсіздіктің 20 жылдық мерейтойы кезінде Жаңаөзенде полиция көтеріліске шыққандарға қарсы оқ атқан. Ресми дерек бойынша, 17 адам қаза тапқан (біреуі – жаңаөзендіктерге қолдау көрсеткен Шетпе станциясының тұрғыны). Ертісбаев қайғылы оқиғадан кейін Назарбаевқа Жаңаөзендегі жағдай туралы толық емес және қате ақпарат берілгенін айтты. Назарбаевтың жеті айға созылған көтеріліс туралы неге ештеңе білмегені сол күйі белгісіз болып қалды.
2005 жылғы президент сайлауы қарсаңында өткен кездесулердің бірінде Ертісбаевқа "15 жыл бойы бір президент басқаратын елде тұрудан жалыққан жоқсыз ба?" деген сұрақ қойған. Ол "Жоқ, жалыққан жоқпын!" деп жауап берді.
Қазақстанды 30 жылға жуық басқарғаннан кейін 2019 жылы наурызда қызметінен кеткен бірінші президент Нұрсұлтан Назарбаев мемлекеттік аппаратқа ықпал ету тетіктерін әлі де өз қолында ұстап отыр. Оның орнына келген Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік маңызды қызметтерге тағайындауларды Назарбаев өмір бойы басқаратын қауіпсіздік кеңесімен келіседі. Шенеуніктердің басым бөлігі Назарбаев жетекшілік ететін "Нұр Отан" партиясына мүше.
Соңғы кезде жиі көтеріліп жүрген елдегі қос билік тақырыбы жайлы пікір білдірген Ермұхамет Ертісбаев "Конституциялық және функционалдық тұрғыдан билік әлемге белгілі саясаткер Назарбаевтың беделін жоққа шығара алмайтын және бұлай жасағысы келмейтін Тоқаевқа тиесілі" дейді.
Қазис Тоғызбаев 2008 жылғы қыркүйектен бастап өмірінің соңына, яғни 2021 жылғы 28 ақпанға дейін Азаттықтың Алматыдағы тілшісі ретінде еңбек етті. Азаттыққа дейін оппозициялық "Сөз" және "Азат" газеттерінде, kub.info сайтында тілші болған.
