Profesionistët e rinj në Kabul shqetësohen për të ardhmen e tyre
Gra të veshura me burka kalojnë para një pllakati të vendosur në murin e një salloni bukurie, në Kabul më 7 gusht 2021.
Vetëm dy ditë pasi talibanët e morën kontrollin e Kabulit më 15 gusht, një militant i armatosur e urdhëroi rrobaqepësin 24-vjeçar, Ahmad Dawood, të mbyllë dyqanin e tij të veshjeve në rrugën Lycee-Maryam. Ai mezi guxon të dalë nga shtëpia e tij.
"Ai më tha se nuk lejohet që burrat të qepin fustane për gratë", thotë Dawood, duke treguar se çfarë i kishte thënë militanti i armatosur.
Ky urdhër nënkupton edhe mbylljen e biznesit të tij, pasi shumica e klientëve të tij janë gra.
Nga puna e tij varet edhe mbijetesa e prindërve të tij të moshuar, si dhe vëllezërve dhe motrave.
Ai filloi punën në moshën 15-vjeçare për të mbështetur familjen e tij të varfër.
"Ne tani po kursejmë ushqimin, kemi vetëm para të mjaftueshme deri në një muaj apo pak më shumë", thotë Dawood për Radion Evropa e Lirë.
"Vëllai im ishte polic. Ai gjithashtu humbi punën, dhe dy motrat e mia janë në shtëpi sepse universitetet e tyre janë mbyllur. Kanë ndodhur shumë ndryshime brenda pak ditësh”, tha ai.
Në qytetin me 4.4 milionë banorë, tregjet dhe furrat e bukës mbeten të hapura megjithëse çmimet e ushqimeve janë rritur dhe ka shumë më pak konsumatorë se më parë.
Shumë media lokale vazhdojnë punën e tyre dhe disa punonjës të administratës, kryesisht burra, po kthehen në vendet e tyre të punës.
Disa mjete të transportit publik kanë rifilluar punën, megjithëse me një numër shumë të reduktuar.
Pavarësisht disa shenjave se jeta po kthehet në normalitet, ajo është ndalur për njerëzit si Dawood dhe vëllezërit e motrat e tij, të cilët janë në pritje për të kuptuar se çfarë rregullash dhe ligjesh do të zbatojnë talibanët.
"Shkolla jonë është ende e mbyllur dhe ne nuk kemi ende ndonjë udhëzim zyrtar se kur ta hapim atë. Nuk dimë se me çfarë lloj ndryshimesh do të përballet sektori i arsimit", thotë mësuesi 25-vjeçar Bashir Forogh.
Shkolla ku ka punuar mësuesi Forogh është në qendër të Kabulit, por ajo u mbyll papritur ditën kur qeveria e mbështetur nga OKB-ja u rrëzua dhe talibanët hynë përsëri në qytet, gati dy dekada pasi u dëbuan nga forcat ndërkombëtare të udhëhequra nga SHBA në përgjigje të sulmeve terroriste të 11 shtatorit. Këto sulme u koordinuar përmes territorit afgan nga lideri i Al-Kaedës, Osama bin Laden.
Nxënësit dëshirojnë kthimin në shkolla
MësimdhënësiForogh tregon se procesi mësimor u ndërpre në mesditën e 15 gushtit pasi militantët talibanë morën kontrollin e Kabulit. Ai tregon sesi prindërit nxitonin t’i merrnin fëmijët nga shkolla dhe secili ishte me telefon në dorë duke provuar të flisteme anëtarët e familjes.
Por, linjat telefonike "nuk funksiononin", thotë ai.
Ndërtesa e shkollës ishte braktisur brenda një ore.
“Askush nuk na ka treguar se çfarë do të ndodhë me kurrikulën mësimore, uniformat e nxënësve apo për klasat e përziera mes vajzave dhe djemve”, thotë Forogh.
Ai thotë se shpesh pranon telefonata nga prindërit e nxënëseve të cilët i thonë se fëmijët e tyre "janë të etur për t'u kthyer në shkollë, edhe me një kod të ri, më të rreptë të veshjes".
Gratë dhe vajzat e Afganistanit
1/34Një vajzë afgane duke qëndruar mes vejushave të veshura me burka, gjatë një projekti punësimi nga organizata humanitare "CARE International". (Kabul, 6 janar 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
2/34Një mjeke afgane duke ua shpjeguar përdorimin e kondomëve një grupi grash në një qendër rehabilitimi nga droga, të financuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara. (Kabul, 29 janar 2021)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
3/34Vajza afgane duke punuar në internet kafenë e parë për gratë në Afganistan. (Kabul, 8 mars 2012)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
4/34Nima Suratgar, kandidate për parlamentin afgan, duke folur me mbështetësit teksa takohej me një grup mësuesish. (Kabul, 15 shtator 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
5/34Një grua e veshur me burka, duke ecur para një djali me një pushkë lodër. (Kabul, 13 shtator 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
6/34Robina Jelali, kandidate për zgjedhjet parlamentare, duke folur në telefon, në zyrën e saj. (Kabul, 7 shtator 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
7/34Nxënëset afgane duke marrë trajtim mjekësor në një spital, pasi sëmurjes si pasojë e një sulmi të dyshuar me gaz helmues në një shkollë. (Kabul, 11 maj 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
8/34Dy vajza afgane duke qëndruar pranë njëra-tjetrës gjatë vizitës së ushtarëve amerikanë. (Mirvaise Mina, 9 maj 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
9/34Vajzat afgane duke shikuar një performancë gjatë një ceremonie për vetëdijësim për rrezikun nga minat. (Kabul, 23 shkurt 2010)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
10/34Një mësuese afgane e kimisë duke dhënë mësim në një shkollë turko-afgane. (Herat, 12 dhjet 2009)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
11/34Gra afgane duke shkrepur fotografi me telefonat e tyre, gjatë një tubimi në mbështetje të kandidaturës për rizgjedhje të presidentit Hamid Karzai. (Kandahar, 16 gusht 2009)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
12/34Një vajzë duke buzëqeshur teksa jashtë binte borë. (Kabul, 13 janar 2009)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
13/34Latefa Meeran, artiste afgane dhe ligjëruese universitare arti, duke pikturuar në shtëpinë e saj. (Kabul, 16 maj 2004)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
14/34Gra afgane me burka duke u vozitur në bagazhin e një automjeti. (Çarikar, 18 shkurt 2003)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
15/34Një grua afgane me burka duke ecur në një rrugë, teksa pas saj lëviz një tank me luftëtarë dhe me flamurin afgan. (Xhabal Saraj, 4 nëntor 2001)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
16/34Vajzat afgane duke mbuluar fytyrat e tyre teksa luhateshin gjatë ditës së parë të Kurban Bajramit. (Kabul, 11 gusht 2019)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
17/34Khatira Ahmadi (djathtas), 20-vjeçare, producente e kanalit Zan TV, duke rregulluar shaminë e një prezantuese, para transmetimit. (Kabul, 8 maj 2017)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
18/34Gratë afgane duke vajtuar brenda kompleksit të një spitali, pas një sulmi vetëvrasës. (Kabul, 28 dhjetor 2017)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
19/34Studentet e Universitetit Amerikan në Afganistan duke përqafuar njëra-tjetrën, para fillimit të ligjëratave. (Kabul, 27 mars 2017)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
20/34Mësuesja Mahajera Armani dhe vajzat e klasës së saj duke pozuar për një fotografi. (Xhalalabad, 19 shtator 2015)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
21/34Një vajzë afgane, e cila ishte torturuar për muaj me radhë pasi kishte refuzuar të bëhej prostitutë, duke qëndruar e shtrirë në një shtrat spitali. (Kabul, 31 dhjetor 2011)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
22/34Një vajzë afgane duke ushtruar një vallëzim tradicional në një qendër edukative. (Kabul, 3 mars 2019)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
23/34Një grua afgane duke ecur nëpër një rrugë të mbuluar nga bora. (Kabul, 7 shkurt 2017)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
24/34Hanifa Doosti (në mes), 17-vjeçare, dhe nxënëse të tjera të klubit Shaolin Wushu, duke shfaqur aftësitë e tyre para nxënëseve të tjera. (Kabul, 29 janar 2017)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
25/34Vajzat afgane duke qëndruar në vendin e ngjarjes pas një sulmi vetëvrasës. (Kabul, 1 shkurt 2016)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
26/34Masooma Alizada, anëtare e ekipit kombëtar afgan të çiklizmit, duke ecur teksa mbante biçikletën e saj. (Kabul, 20 shkurt 2015)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
27/34Një vajzë afgane duke mbajtur një ombrellë, teksa qëndronte mbi një varr në një varrezë. (Kabul, 12 shkurt 2015)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
28/34Gratë afgane duke pritur në radhë për të votuar në zgjedhje. (Kabul, 14 qershor 2014)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
29/34Një grua afgane duke u shikuar në pasqyrë teksa priste për ta marrë kartën e votimit, në një qendër regjistrimi të votuesve. (Kabul, 30 mars 2014)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
30/34Një futbolliste afgane duke goditur një top, gjatë ushtrimeve. (Kabul, 10 mars 2014)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
31/34Të burgosurat afgane duke qëndruar në shtratin e tyre, në një burg për gra. (Herat, 8 dhjetor 2013)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
32/34Këngëtarja afgane, Aryana Sayeed, duke kënduar gjatë "Koncertit të Paqes", të organizuar nga një shoqatë rinore. (Kabul, 19 tetor 2013)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
33/34Oficeret e Policisë Kombëtare Afgane duke drejtuar armët gjatë një ushtrimi. (Mazar-e Sharif, 11 dhjetor 2012)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
34/34Një vajzë afgane duke ecur pranë një ushtari amerikan gjatë patrullimit nëpër provincën e Kandaharit. (Hutal, 5 prill 2012)
Që prej rrëzimit të talibanëve nga pushteti më 2001, aktivistët kanë luftuar për të drejtat arsimore, riprodhuese dhe politike të grave në Afganistan. Tani, ata druajnë se progresi i bërë ndër vite do të zhduket, pasi talibanët ditë më parë rimorën kontrollin e vendit.
(Përgatiti: Trim Haliti)
Previous slide
Next slide
Në anën tjetër, talibanët kanë thënë se nuk kundërshtojnë arsimimin e vajzave dhe se gratë mund të kthehen në punë për sa kohë që veshin rroba islame.
Megjithatë, dëshmitë e shumë njerëzve nga terreni flasin për një situatë ndryshe.
Madje, një zyrtar i lartë taliban i dha një intervistë një prezantueseje televizive në Kabul. Talibanët po përpiqen të tregojnë një pamje tjetër të sundimit të tyre që dallon nga dy dekada më parë kur e kishin pushtetin.
Zyrtarët talibanë këmbëngulin se do të respektojnë të drejtat e grave brenda normave të Islamit, por ata nuk kanë dhënë më shumë hollësi.
Shumë gazetare dhe punonjëse të administratës kanë thënë se janë pushuar nga puna.
"Asgjë nuk është e qartë, talibanët nuk thonë asgjë të qartë dhe kjo po i shqetëson të rinjtë", thotë Razma Saad, një studente nga lagjja Macroyan 3 e Kabulit.
Më pak se dy muaj më parë, Saad ishte më optimiste për perspektivën për të jetuar nën sundimin taliban, duke menduar se grupi mbase "mund të kishte ndryshuar".
Gratë afgane zhduken nën burka
1/11Gratë e veshura me burka, që janë larguar nga shtëpitë e tyre para se talibanët të përparojnë në veri të Afganistanit, qëndrojnë në një park në Kabul më 13 gusht, ku po marrin ndihmë.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
2/11Një grua me burka më 1 korrik ecën pranë ish-bazës ushtarake amerikane në Bagram.
Burkat janë veshje që mbulojnë të gjithë trupin dhe kanë një rrjet që mbulon fytyrën. Disa myslimanë fundamentalistë, që interpretojnë fragmente të diskutueshme të Kuranit, thonë se gratë duhet të mbulohen plotësisht kur dalin në publik.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
3/11Gratë dhe fëmijët pushojnë brenda një shkolle në provincën lindore Kunar në Afganistan më 7 gusht, pasi janë larguar nga shtëpitë e tyre si pasojë e luftimeve.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
4/11Burkat në shitje në një dyqan në Kabul më 30 qershor.
Kjo është një prej dhjetëra fotografive që janë bërë nga agjencitë e ndryshme të lajmeve, për rikthimin e burkave, teksa militantët talibanë po vazhdojnë ofensivën e tyre në Afganistan.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
5/11Një grua me burka dhe fëmijët e saj në Kandahar, teksa luftimet mes forcave afgane dhe talibanëve u zhvilluan më 4 gusht.
Shumë presin që kryengritja e talibanëve në Afganistan do të rikthejë shtypje brutale të të drejtave të grave, njësojë siç kishte qenë në kohën kur talibanët udhëhoqën vendin nga viti 1996 deri më 2001.
Majan, 28-vjeçare nga qyteti perëndimor Herat, që tani është nën kontrollin e talibanëve, i tha Radios Evropa e Lirë se ajo dhe dy morat e saj kanë blerë disa burka me ngjyrë të kaltër.
“Ne jemi mësuar që të veshim hixhab, por pasi që situata po përkeqësohet, ne kemi ardhur për të blerë burka. Gratë nuk duan që të veshin burka, por ne duhet t’i veshim ato pasi është bërë e domosdoshme”, ka thënë ajo.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
6/11Një grua në Kabul më 7 gusht.
Edhe pse shumë gra vazhduan të vishnin burka edhe pas rënies së talibanëve më 2001, Shërbimi afgan i REL-it thotë se përdorimi i këtyre veshjeve – të cilat zakonisht kushtojnë midis 2.000-6.500 afganë (28-80 dollarë) kishte rënë dukshëm në vitet e fundit.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
7/11Gratë afgane takohen në Kabul më 2 gusht për të diskutuar për abuzimet e pretenduara nga talibanët.
Shumë gra në Kabul preferojnë që të mbajnë shami të kokës kur janë në publik ose nuk i mbulojnë fare flokët e tyre. Por, me avancimin e talibanëve ato mund të detyrohen që të veshin burka.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
8/11Gratë presin që të hyjnë në një taksi në Kabul më 31 korrik.
Por, teksa talibanët me shpejtësi po marrin kontrollin e territorit nga forcat qeveritare, duke bërë që edhe liritë e grave të zhduken, çmimet për burka raportohet se janë rritur, veçanërisht në provincën Herat.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
9/11Dy gra të veshura me burka në Kandahar më 4 gusht.
Burkat në Afganistan, shpesh kanë ngjyra në bazë të rajoneve, ku burkat me ngjyrë kafe shpesh vishen në Kandahar, ato me ngjyrë të kaltër janë më të popullarizuara në Kabul, ndërkaq burkat e bardha në pjesën veriore të vendit.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
10/11Persona të zhvendosur nga shtëpitë e tyre në Herat për shkak të luftimeve mes talibanëve dhe forcave afgane.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
11/11Një grua fle, teksa familja e saj u detyrua që të largohej nga Kandahari më 4 gusht.
Teksa talibanët po marrin nën kontroll provinca afgane dhe po i afron kryeqytetit, Kabul, çmimet për burkat po rriten, pasi gratë afgane nuk duan të jenë cak i militantëve islamikë të linjës së ashpër.
Previous slide
Next slide
Në mes të muajit korrik, kur Afganistani ende nuk kishte rënë nën kontrollin e talibanëve, Saad i tha Radio Evropa e Lirë se shpresonte që ajo të mund të vazhdonte studimet dhe se "situata nuk do të jetë aq e keqe sa kanë frikë njerëzit".
Por, tani Saad thotë se është e shqetësuar nga "gjuha e paqartë" e talibanëve dhe fakti që ata nuk po ofrojnë siguri në mënyrë "të hapur dhe të ndershme".
Saad tregon se shumë nga miqtë e saj të afërt janë larguar nga Afganistani gjatë javëve të fundit.
Saad po qëndron në Kabul. Ajo ende shpreson që talibanët, nëse synojnë t'i qeverisin ata në mënyrë efektive, do të zbusin disa nga pikëpamjet e tyre dhe do të respektojë dëshirat e njerëzve.
Talibanët sunduan vendin mes viteve 1996-2001 përmes politikave shtypëse në bazë të ligjit islamik.
Njëzet vjet pas, një brez i ri afganësh është rritur nën qeverinë e mbështetur nga OKB-ja dhe ata janë mësuar të jetojnë me disa liri, siç janë vijimi i shkollave laike, dëgjimi i muzikës, veshja e rrobave moderne, marrja me sport dhe mbajtja e modeleve të flokëve sipas dëshirës.
Që nga data 15 gusht kur talibanët morën kontrollin e Kabulit, dhjetëra mijëra afganë janë dyndur në Aeroportin Ndërkombëtar të kryeqytetit, duke u përpjekur të largohen nga vendi.
Të përballur me faktin se mund të mbesin pa fuqinë punëtore dhe profesionistët, talibanët po u kërkojnë afganëve të qëndrojnë dhe t'i shërbejnë kombit të tyre.
Por, kriza më e rëndë e fuqisë punëtore mund të krijohet artificialisht nga vetë talibanët, nëse ata kufizojnë punën e grave. Miliona gra kanë punuar si mësuese, mjeke, oficere policie dhe në fusha tjera.
"Talibanët nuk mund ta zhvillojnë vendin nëse gjysma e popullsisë - gratë zhduken nga jeta publike", thotë Mahjabin Ramz, një e diplomuar në universitetin e Kabulit.
Vetëm disa ditë para rënies së Kabuli, ajo mori një ofertë pune nga një media lokale, pasi është e diplomuar në gazetari.
Këtë javë, pranoi Ramz një telefonatë përmes së cilës iu kumtua se është pezulluar punësimi në atë pozitë.
Paraja nuk është gjithçka
Shapoor është një tjetër qytetar afgan i cili ka dy barnatore të suksesshme në Kabul dhe jeton një jetë të rehatshme me familjen e tij të re në një shtëpi të ndërtuar në një lagje të pasur. Të dyja dyqanet e tij mbeten të hapura.
Edhe pse ka më pak blerës këto ditë, Shapoor është i bindur se biznesi do të ringjallet së shpejti.
Por, sipas tij, paratë nuk janë gjithçka.
Ai nuk dëshiron që familja e tij të humbasë atë që ai e përshkruan si "pjesë të vogla" të lirive të tyre. Me këtë ai nënkupton daljen në restoran me gruan e tij, blerjen e luleve për të në ditën e Shën Valentinit ose mundësinë që gruaja e tij të shkojë në një sallon bukurie.
Shapoor gjithashtu shqetësohet për vëllanë e tij më të vogël, i cili shërbeu si polic deri në muajin e kaluar.
Talibanët kanë ofruar një "amnisti" për të gjithë ish-ushtarët, oficerët e policisë dhe punonjësit e qeverisë.
Por, raporte të shumta tregojnë se militantët kanë bërë kërkime derë më derë për personat që kanë punuar me forcat e policisë ose agjencitë qeveritare.
"Ne po jetojmë në frikë dhe shqetësime të vazhdueshme", thotë Shapoor.
Një grua afgane përdor telefonin e saj celular në një kafene në Kabul në fillim të gushtit, para rënies së vendit në duart e talibanëve.
Ndërkaq rrobaqepësi Dawood është i detyruar t’i përshtatet, pa dëshirë, realitetit të ri në Kabul.
Dikur ai vishej me xhinse të zeza të ngushta dhe këmisha të bardha, por tani vesh rroba tradicionale afgane.
Ai ka rruar flokët dhe po e lëshon mjekrën.
"Më duhej të punoja shumë që nga fëmijëria - kishte shumë netë që shkoja i uritur në shtrat. Por, kurrë më parë nuk jam ndier kaq i pashpresë", thotë Dawood.
