Орусияга учуу кооптуу болуп калдыбы? Бишкектен Москва жана Новосибирск шаарына каттаган учактар да кармалып жатканы белгилүу болду. Шаардык сот “75чилердин ишин” карап жатат.
Орусиянын президенти Владимир Путин Армениянын Европа Биримдигине кошулуу багытындагы кадамдарына байланыштуу Еревандын чечимин тезирээк тактоого чакырды.
Карабактагы согуштан кийин Армения Жамааттык коопсуздук келишими уюмунун бардык түзүмдөрү менен кызматташууну токтоткон. Андан бери Орусия башында турган ЖККУнун бир катар жыйындарына катышкан жок. Ал эми ЕБге кошулуу жараянын баштоо тууралуу мыйзам Арменияда 2025-жылдын январь айында кабыл алынган.
Бишкек дүйнөлүк лидерлер жолугуп, глобалдык маселелер талкууланган дипломатиялык аянтчага айланды. Украинадагы беш жылга аяк баскан согуш жана Жакынкы Чыгыштагы кырдаал. Бишкекте эмне сөз болду? Саммиттин Борбор Азия өлкөлөрү, анын ичинде Кыргызстан үчүн мааниси, салмагы кандай?
ШКУнун Бишкек саммитинин расмий күн тартибинде Украина кризиси талкууланган жок. Бирок 20дай өлкө жетекчилеринин арасында орус-украин согушу, Ирандагы согуш тууралуу сөз болбой койгон жок. Ушу тапта уюмдун эки мүчөсү согуштук кырдаалда. Саммитти утурлай өлкө лидерлери өз ара жолугушууларды өткөрдү.
30-августта Бишкекке Кытайдын төрагасы Си Цзинпин мамлекеттик сапар менен келди. Ал ШКУнун 25 жылдыгына арналган саммитке катышат. Кытай лидери кыргыз-кытай алакалары өнүгүп жатканын белгиледи. Кытайдын төрагасынын сапары, Кыргызстандын кубаттуу коңшусу менен алакасына токтолобуз.
Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Казакстанга TRIPP долбооруна акционер катары кирүүнү сунуштады. Армениянын түштүгү аркылуу өтө турган 43 чакырымдык транспорттук коридор Азербайжанды анын Нахчыван эксклавы менен байланыштырат. Ереван өзүнө тиешелүү үлүштөн 5% Казакстанга берүүгө даяр.
2026-жылдын башынан бери Кыргызстанда керектөө бааларынын өсүшү 7% ашып, жылдык инфляция 11,7% түздү. Азык-түлүк менен башка товарлардын баасы орточо 6% кымбаттаса, кызмат көрсөтүү, тейлөө тармагынын акысы 11% ашты.
Кыргыз өкмөтү учурда Орусия, Беларус, Кытай жана Өзбекстандан күйүүчү май ташып келүү боюнча сүйлөшүүлөр уланып жатканын билдирди. Өлкөдө күйүүчү май баасы жогору бойдон турат. Мунай ташуучулар бирикмеси запас азайганын эскертүүдө. Ушул айда Орусиядан 100 миң тонна келери дагы бир жолу айтылды.
Кытай кыргыз жарандарына бул өлкөгө виза алуунун жол-жобосун жөнөкөйлөштүргөнү айтылууда. Маалымат каражаттарынын жазышынча, 20-августтан тартып кыргызстандык жарандар 10 суткага чейин визасыз транзит жана Хайнан провинциясына 30 күнгө чейин визасыз кире алат. Бул эрежелер кандай иштейт?
Кытай бажысы 2025-жылы Кыргызстан Бээжинге 48 тоннадай алтын куймасын экспорттогонун көрсөтөт. Андан мурунку жылы 30 тонна алтын сатылган. Алардын жалпы баасы 7,6 млрд долларга жакын. Кыргызстандын Бажы кызматы дагы бул маалыматты ырастап, Кытайга “үчүнчү өлкөнүн” алтыны жөнөтүлгөнүн билдирди.
Борбор Азиянын бир катар шаарында электр жарыгы жапырт өчүп, казак энергетиктери себеби катары Токтогул ГЭСинин агрегатындагы маселени аташты. Кыргыз тарап биргелешкен техникалык иликтөө бүтмөйүнчө бир тараптуу күнөөлөөдөн карманууга чакырды. Алматыдагы блэкаутка Токтогул ГЭСинин кандай тиешеси бар?
Кыргызстанга алып келинген электр унааларын бажы алымысыз киргизүү квотасы 15 миңден 25 миңге чейин көбөйтүлдү.
13-августта президент Садыр Жапаровдун журналист Али Токтакуновго курган маегинде айткандары кызуу талкууга айланды. Ал Кумтөр, коррупцияга каршы күрөш, Камчыбек Ташиевдин саясий жолу, Кытай менен кызматташтык тууралуу жана башка коомчулукту кызыктырган бир топ суроого жооп берди.
Кыргызстанга ташылып келген электр унаасын бажы алымысыз киргизүү квотасы 15 миңден 25 миңге чейин көбөйтүлдү. 15 миң дааналык квота июль айында түгөнгөнүнө байланыштуу электр унааларынын баасы көтөрүлгөн эле. Учурдагы бензин кризисинин шартында электр менен жүрүүчү машиналарга талап өсүп жатат.
Чуулгандуу ишкер Сыргак Кенжебаевдин президент Садыр Жапаровдун жакындары өлкөдөгү бажы кызматы баш болгон бир нече тармакты башкарууга аралашып жатканы тууралуу билдирүүсү талкууга түштү. "Ынтымак Ордонун" өкүлү Дайырбек Орунбеков баарын четке кагып, бажы төлөмдөрү көбөйгөнүн мисал келтирди.
Премьер-министр Адылбек Касымалиев өлкөдө күйүүчү-майлоочу майдын баасы дагы көтөрүлүшү мүмкүн экенин билдирди. Ал Орусиядан башка да бир нече өлкөдөн кара май алынып келип жатканын, эл көп колдонгон АИ-92 бензининин баасын өкмөт субсидия аркылуу кармап жатканын билдирди.
Кабминдин башчысы Адылбек Касымалиев күйүүчү-майдын баасы дагы көтөрүлүшү мүмкүн экенин эскертти. Ал учурда эл көп колдонгон АИ 92 бензиндин баасын өкмөт субсидия менен кармап турганын билдирди. Ал тапта өлкөдө дагы да болсо бензин, дизелдин тартыштыгы сезилип жатат.
Кыргызстанда Жетим-Тоо темир кенин иштетүү боюнча талкуулар жанданды. Кумтөрдү башкарып, кийин соттолгон Теңгиз Бөлтүрүк кенди иштетүүгө жана аны башкарууга даяр экенин билдирген. Буга мурдагы премьер-министр Темир Сариев жооп берип, Жетим-Тоону иштетүү оңой-олтоң иш эмес экенин айтып чыкты.
АКШга убактылуу иш сапар, туризм, эс алуу, туугандарга жолугуу үчүн бара турган Кыргызстандын жарандарына бул өлкөгө кирүү үчүн 20 миң долларга чейин күрөө төлөө программасы ишке кирди. 3-августтан тартып чектөөгө дуушар болгон дүйнөдөгү 50 өлкөнүн катарында Тажикстан жана Түркмөнстан дагы бар.
Дагы жүктөңүз
