Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетинин төрагасы Адылбек Касымалиев Мисирдин премьер-министринин орун басары Хусейн Мохамед Ахмед Иса менен жолугушту.
Бул тууралуу өкмөттүн басма сөз кызматы билдирди.
Сүйлөшүүдө Адылбек Касымалиев Кыргызстан ШКУнун алкагында Мисир менен өз ара аракеттенүүгө чоң маани берерин белгиледи.
"Бул уюмдун эл аралык деңгээлин кеңейтүүгө жана Борбор Азия, араб дүйнөсү менен Африканын ортосундагы байланыштарды бекемдөөгө өбөлгө түзөт", - деди Касымалиев.
Мисирдин премьер-министринин орун басары Хусейн Мохамед Ахмед Иса Кыргызстанга биринчи жолу келгенин белгилеп, өз өлкөсү саясий, соода-экономикалык жана маданий-гуманитардык чөйрөлөрдө эки тараптуу мамилелерди ар тараптуу өнүктүрүүгө даяр экенин айтты.
Былтыр, 2025-жылдын 4-5-ноябрында президент Садыр Жапаров Мисирге расмий сапар менен барган. Бир айдан кийин 16-декабрда Кыргызстандын Мисирдеги элчилигин ачуу боюнча жарлыкка кол койгон. Мындай чечим Кыргызстан менен Мисирдин ортосунда саясий, соода-экономикалык, илимий-техникалык жана маданий байланыштарды бекемдөө максатында кабыл алынганы жазылган.
Кыргызстан 1991-жылы эгемендик алгандан бир жылдан кийин 1992-жылы Мисир Араб Республикасы менен дипломатиялык алака түзгөн.
Кыргызстандыктар арасында Мисирде диний багытта билим алгандар көп. Мындан сырткары бул өлкө менен соода-сатык жагында иштеген кыргыз жарандары да бар.
Кыргызстан менен Мисирдин ортосундагы соода жүгүртүү 2024-жылы 5,1 млн долларды түзгөн. Мунун 3 млн долларлык товарын Каир экспорттосо, 1,6 млн долларлык товарын Бишкек жөнөткөн.
Президент Садыр Жапаров Кыргызстан Бириккен Улуттар Уюмун (БУУ), анын ичинде Коопсуздук кеңешин реформалоону колдой турганын билдирди. Бул тууралуу мамлекет башчы 1-сентябрда Бишкек шаарында “ШКУ плюс” форматындагы жолугушууда сүйлөгөн сөзүндө айтты.
Садыр Жапаров саясий пикир келишпестиктер кризиске, ал эми кризис куралдуу тирешүүгө айланганга чейин аракет кылуу керектигин кошумчалады.
“Бул органдагы алдыдагы мүчөлүгүбүз БУУнун борбордук координациялоочу ролун бекемдөө үчүн кошумча мүмкүнчүлүктөрдү ачат деп ишенем. Кыргызстан Коопсуздук кеңеши менен аймактык уюмдардын ортосундагы тыгыз диалогго көмөктөшүүгө, ошондой эле Борбордук Азияда татаал мамлекеттер аралык маселелерди тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча топтолгон тажрыйбаны сунуштоого даяр”, – деди Жапаров.
Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон "ШКУ+" форматындагы саммитте лидерлерди глобалдык чакырыктарга каршы биригүүгө чакырды.
"Дүйнө геосаясий карама-каршылыктардын жана аймактык жаңжалдардын ырбашына, терроризм, экстремизм жана радикализм коркунучтарынын өсүшүнө, ошондой эле энергетикалык жана азык-түлүк чакырыктарына дуушар болууда. Климаттын өзгөрүшүнүн кесепеттери барган сайын күч алууда, бул бизден күч-аракеттерди бириктирүүнү жана чара көрүүнүн бирдиктүү стратегисын иштеп чыгууну талап кылат", - деди Рахмон.
Тажик лидери муну менен катар өз өлкөсүнүн суу ресурстары, климат жана туруктуу өнүгүү тармагындагы демилгелерин белгиледи.
Буга мисал катары ал Дүйшөмбү суу процесси жана Дүйшөмбү мөңгүлөрдү коргоо процесси сыяктуу маанилүү аянтчаларды, 2030-жылдан кийинки глобалдык суу күн тартибин илгерилетүүгө көмөктөшүүгө багытталган Суу маселелери боюнча Дүйшөмбү алкактык программасын түзүү сунушун айтты.
БУУнун колдоосу менен Тажикстан сүрөп жаткан Терроризмге каршы күрөшүү боюнча Дүйшөмбү процесси эл аралык аянтча катары өнүгүп жатканына токтолду. Жакында Тажикстандын демилгеси менен БУУнун Генералдык Ассамблеясынын Келечек муундар үчүн тынчтыкты чыңдоонун эл аралык он жылдыгын жарыялоо резолюциясы кабыл алынганын белгиледи.
Рахмондун белгилешинче, кийинки жылы Тажикстанда БУУ менен биргеликте он жылдыктын алкагында биринчи эл аралык конференцияны өткөрүү пландаштырылып жатканын айтып, эл аралык өнөктөштөрдү бул иш-чарага жигердүү катышууга чакырды.
Бишкекте өтүп жаткан Шанхай кызматташтык уюмунун саммитинде Азербайжандын жана Орусиянын президенттери кыскача сүйлөштү.
Бул тууралуу бир катар азери жана орус медиалары жазышты.
ТАСС агенттиги Кремлге шилтеме берип, "Орусиянын президенти Владимир Путин жана Азербайжандын президенти Илхам Алиев ШКУ саммитинин алкагында кыскача сүйлөштү", - деп жазды.
Кремль тараптар эмне тууралуу сүйлөшкөнүн ачык айткан эмес.
Азербайжан менен Орусиянын мамилеси 2024-жылдын 25-декабрында Казакстандын Актау шаарынын жанында 38 кишинин өмүрүн алган учак кырсыгынан кийин сууп кеткен.
Учак Бакудан Грозныйга бет алып, бирок чечен баш калаасына коно албаганда деңиздин аркы жээгиндеги Актауга бурулууга аргасыз болгон. Бирок Каспийдин үстүнөн учуп өтүп, шаардын жанында кулаган. Борттогу 67 адамдын 38и каза тапкан. Жарадар болгондордун арасында кыргызстандык үч киши болгон.
Азербайжандын президенти Илхам Алиев Орусияны айыптап, кенемте талап кылган. Орусиянын президенти Владимир Путин кырсыктан төрт күндөн кийин кечирим сураган, бирок Москва окуя үчүн жоопкерчилик алган эмес. Баку мындан кийин Орусияга аба каттамдарын токтоткон.
2025-жылы Дүйшөмбү шаарында Илхам Алиев менен жолукканда Путин кырсык Орусиянын абадан коргонуу каражаттары аткан ракетанын айынан болгонун моюнга алган. Декабрда Орусиянын Тергөө комитети Казакстандын аймагында кырсыктаган Azerbaijan Airlines (AZAL) авиакомпаниясынын учагы боюнча тергөө иштерин токтотуп, Баку бул кадам түшүнбөстүк жаратканын билдирген.
Илхам Алиев мындан кийин Орусиянын Санкт-Петербург шаарында өткөн Көз карандысыз мамлекеттер шериктештигине (КМШ) мүчө өлкөлөрдүн лидерлеринин саммитине баруудан баш тарткан.
Быйыл 15-апрелде Азербайжан менен Орусиянын Тышкы иштер министрликтери учак кырсыгына байланыштуу биргелешкен билдирүү тараткан. Анда "бардык тараптар кесепеттерин, анын ичинде компенсация төлөө маселесин тийиштүү түрдө чечүүгө жетишти" деп айтылган.
Июль айында Азербайжандын тышкы иштер министри Орусияга түз аба каттамдары жакын арада кайрадан ачыларын билдирген.
Шерине