Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Ақпарат құралдарының жазуынша, экс-президенттің жиен немересі Нұрәлі Әлиевке тиесілі делінген Лондондағы үйлердің бірі. Мүлікке британ билігі оған тыйым салған. 10 наурыз 2020 жыл.
Осы апта халықаралық басылымдар британ билігінің Лондондағы бірнеше қымбат үйге қатысты тергеу бастағанын жазды. Ол мүліктің иесі Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасы мүшелері делінеді. Сонымен бірге басылымдар мұнайды өндіріп, экспорттауға тәуелді болып отырған елдердің қара алтын бағасы күрт арзандағаннан кейінгі ахуалын да сөз етті.
Британ билігінің айтуынша, Қазақстандағы ең ықпалды әулетке тиесілі саналатын Лондондағы үш бірдей элиталық тұрғынжайға тыйым салынуы әлемдік басылымдардың басты жаңалықтарының бірі болды. Ақпарат құралдары осы аптада басталған сот процесіне жіті назар аударып отыр.
Процесс барысында Қазақстан парламенті жоғары палатасының төрайымы, экс-президенттің қызы Дариға Назарбаева мен оның үлкен ұлы Нұрәли Әлиев және офшорлық компаниялар Ұлыбританияның ауқаттылар тұратын ауданындағы сән-салтанатты үй-жай мен пәтерді заңды ақшаға алғандарын дәлелдеуі тиіс. Иелері үйлерді “адал” ақшаға алғанын дәлелдей алмаса, Лондон ол мүлікті тәркілеуі мүмкін. Қылмыспен күрес жөніндегі ұлттық агенттіктің (NCA) “шығу тегі белгісіз байлық ордері” бойынша құны 80 миллион фунт (100 миллион доллардан астам) тұратын мүлікке тыйым салынған.
Британдық Telegraph басылымында офшорға рәсімделген “миллиардерлердің үйлері” туралы көлемді мақала жарық көрді. Он жатын бөлмесі, кинотеатры және жертөлесінде бассейні бар үйдің бір тұрғыны Нұрәли Әлиев делінеді.
Автордың жазуынша, NCA тергеушілері Нұрәли Әлиевтің марқұм әкесі – 2015 жылы Вена түрмесінде өлі күйінде табылған Рахат Әлиевтің “Өкіл қайын ата” деп аталған “мемуарын” мұқият оқып шыққан. Өлерінен сегіз жыл бұрын ол биліктің кәріне ұшырап, Дариға Назарбаевамен некесі бұзылған, кейін оны Қазақстан соты төңкеріс жасамақ болды, қылмыстық топ құрды және адам ұрлады деген айыптар бойынша сырттай ұзақ жылға бас бостандығынан айыру жазасына кескен.
2009 жылы жарық көрген “Өкіл қайын ата” кітабында Әлиев “бұрынғы әйелі Дариға Назарбаевамен бірлесіп сатып алған және дамытқан бизнесі” туралы айтқан. Британ тергеушілерінің ақпараты бойынша, Назарбаева NCA тыйым салған екі нысанның иесі саналады.
2009 жылы Рахат Әлиевтің «Өкіл қайын ата» кітабының мұқабасы.
“Лондондағы үш нысанға қатысты күдіктенуге алып келген материалдардың бірі – осы қайшылыққа толы кітап. Күдікті нысандардың арасында Хайгейт гольф-клубының қасындағы үй мен құны шамамен 31 миллион фунт стерлинг тұратын Челсидегі пәтер. Үлкен сотқа арналып әзірленген жазба құжатта NCA тергеушісі “[Рахат Алиев] мемлекеттік қызметін жемқорлық мақсатта пайдалану арқылы байыды деуге негіз бар” деп жазған”, – дейді Telegraph.
Дариға Назарбаева бұл байлықты жинауға қант өнеркәсібіндегі мекемелері де сеп болды дейді. Алайда, Рахат Әлиев кітабында “қант өнеркәсібі бізге Forbes тізіміне кіретіндей табыс келтірмейтіні анық” деп жазған.
Дариға Назарбаеваның саяси мансабы
1/24Дариға Назарбаева – Қазақстанның бірінші президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Сара Назарбаеваның отбасындағы үш қыздың үлкені. Ол совет заманында Алматыдағы Қазақ мемлекеттік университетін тарих мамандығы бойынша тәмамдап, кейін Мәскеу мемлекеттік университеті аспирантурасында оқыған. Саяси ғылымдары докторы деген атағы бар.
Суретте: Дариға Назарбаева. Алматы, 11 қараша 2011 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
2/24СССР ыдыраған тұста Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ересек екі қызы мен күйеубалалары өзге замандастары тәрізді әртүрлі салада қатардағы қызметтер атқаратын. Арада бірнеше жыл өткенде мемлекеттік қызмет пен бизнесте олардың тасы өрге домалай бастады.
Суретте: Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасы мүшелері. 1990 жылдардың басында түсірілген сурет.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
3/241995 жылы Дариға Назарбаева жаңадан құрылған "Хабар" агенттігі жабық акционерлік қоғамның басшысы болып тағайындалды. Жаңа агенттіктің құрылуы елдегі бірқатар оппозициялық ақпарат құралдарының "тендерден өте алмай" жабылуымен тұспа-тұс келді. Дариғаның күйеуі, медициналық білімі бар Рахат Әлиев әуелі салық комитетін басқарды, кейін Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының бірінші орынбасары, сыртқы істер министрінің орынбасары лауазымына дейін жоғарылады. Ерлі-зайыптылар Қазақстандағы бірқатар медиа-компаниялар, ірі кәсіпорындар мен коммерциялық банктің меншік иесіне айналды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
4/24Дариға Назарбаева 2002 жылдан бастап өзі негізін қалаған Еуразия медиа-форумының ұйымдастыру комитетін басқарды. Сонымен бірге ол 2002 жылы өз бастамасымен құрылған Қазақстан журналистері конгресі ұйымы жетекшісі болып сайланды.
Суретте: Дариға Назарбаева кезекті Еуразия медиа-форумында сөйлеп тұр. Астана, 25 сәуір 2013 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
5/24Дариға Назарбаева 2003 жылы президент қызметіндегі әкесіне қолдау таныту мақсатында жаңадан құрылған "Асар" саяси партиясының жетекшісі болып сайланып, 2004 жылы партия атынан парламент мәжілісінің депутаты атанды.
Суретте: Дариға Назарбаева өзі басқаратын "Асар" партиясы жиынында сөйлеп тұр. 2005 жылғы қараша.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
6/242006 жылы "Асар" партиясы өзге билікшіл партиялармен бірге президенттік "Отан" (қазіргі "Нұр Отан") партиясына біріккен соң Дариға Назарбаева әкесі басқаратын партия төрағасының орынбасары болып тағайындалды.
Суретте: Қазақстан президенті сайлауында, ресми мәлімет бойынша 91 пайыз дауыс жинап жеңіске жеткен Нұрсұлтан Назарбаев (оң жақта) өзін қолдайтын "Асар" партиясын басқаратын үлкен қызы Дариғаның бетінен сүйіп тұр. Астана, 5 желтоқсан 2005 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
7/24Қазақстан билігі 2007 жылы көктемде алматылық "Нұрбанк" топ-менеджерлерін ұрлаған деген айыппен Венада Қазақстанның Австриядағы елшісі қызметінде жүрген Рахат Әлиевтің үстінен сырттай қылмыстық іс қозғап, оны тұтқындауға санкция берді, кейін оған сырттай үкім шығарып, "адам ұрлау" қылмысымен бірге "мемлекеттік төңкеріс жасамақ болған" деген айып тақты. Арада бір ай өткенде баспасөз құралдары Дариға Назарбаева мен Рахат Әлиевтің сырттай ажырасқаны туралы ақпарат таратты.
Суретте: Дариға Назарбаева мен Рахат Әлиев. 4 желтоқсан 2005 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
8/24Қазақстан билігі 2007 жылы хабар-ошарсыз кеткен "Нұрбанк" топ-менеджерлерінің мүрделері төрт жылдан кейін Алматыда табылғанын хабарлап, Қазақстан прокуратурасы қылмысқа Рахат Әлиевті айыптады. 2014 жылы жазда Австрия құқық органдарына "өз еркімен келгені" хабарланған Рахат Әлиев 2015 жылы ақпанда Вена түрмесінің жалғыз кісілік камерасында асылып тұрған жерінен табылған. Австрия тергеу орындары "бұл - суицид" деген қорытынды жасаған. Бірақ Әлиевтің жақтастары ол "қастандықпен өлтірілген" деп санайды.
Суретте: Рахат Әлиев (сол жақта) қайынатасы, Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен бірге тұр.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
9/24Рахат Әлиев шетелге қашқан соң Дариға Назарбаева да біраз уақыт саяси сахнадан көрінбей кетті. Баспасөзге шыққан сирек сұхбаттарында ол "билікке құмарпайтынын" бірнеше рет мәлімдеген еді. 2011 жылдың аяғында Дариға Назарбаева Мәскеуде концерт беріп, көпшілік алдына қайта шықты. Осыдан соң президенттің қызы үлкен саясатқа да қайта оралды.
Суретте: Дариға Назарбаева "Алма-Ата – алғашқы махаббатым" ретрофестивалінде ән шырқап тұр. Алматы, 7 қыркүйек 2013 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
10/24Дариға Назарбаева 2012 жылдың қаңтарында президенттік "Нұр Отан" партиясының тізімі бойынша парламент депутаты болып сайланып, мәжілістің әлеуметтік-мәдени даму комитетін басқарды.
Суретте: Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев (сол жақтан екінші) пен оның қызы Дариға Назарбаева (оң жақта) "Нұр Отан" партиясының парламент сайлауындағы жеңісін тойлау шарасында ән шырқап тұр. Астана, 16 қаңтар 2012 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
11/242014 жылы сәуірде Қазақстан парламенті мәжілісі депутаттары төменгі палата төрағасының орынбасары қызметіне Дариға Назарбаеваны бірауыздан сайлады.
Суретте: Мәжіліс төрағасының орынбасары Дариға Назарбаева. Астана, 18 ақпан 2015 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
14/24Дариға Назарбаева жаңа қызметке тағайындалған соң көп ұзамай президент әкесі оны өзімен бірге Ұлыбританияға ертіп апарды, екеуі британ патшайымы екінші Елизаветаның қабылдауында болды.
Суретте (солдан оңға қарай): Дариға Назарбаева, Қазақстанның сол кездегі президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Ұлыбритания патшайымы ІІ Елизавета және оның жұбайы Филипп ханзада Букингем сарайында. Лондон, 4 қараша 2015 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
15/24Қазақстанда билік басына совет заманында келген Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси мұрагері туралы сөз болғанда кейбір сарапшылар президенттің үлкен қызы Дариға Назарбаеваның да есімін атайтын. 2016 жылғы маусымда Санкт-Петербургте өткен экономика форумында президент Назарбаев әйел адамның билікке келуі жайлы сұраққа жауабында Қазақстанда гендерлік саясаттың табысты жүріп жатқанын, үш қыздың әкесі екенін айта келе, ешкімнің аты-жөнін атамаса да, елде президент болуға лайық "дайындалған әйелдер" бар деп мәлімдеген еді. Жиынға қатысып отырған Ресей президенті Владимир Путин ондай "дайындалған әйелдердің" кейбірін танитынын айтқан.
Суретте: Нұрсұлтан Назарбаева (сол жақта) үлкен қызы Дариғамен бірге мерекелік шарада отыр. Алматы, 1 мамыр 2016 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
16/242016 жылы көктемде халықаралық зерттеуші журналистер консорциумы (ICIJ) панамалық Mossack Fonseca заң фирмасының көмегімен оффшорлық есеп-шот ашқан әлемдегі бірқатар саясаткер, бизнесмен, спорт және шоу-бизнес саласындағы белгілі тұлғалардың аты-жөні бар құпия деректерді жариялады. ICIJ дерегінше, Dariga N. Nazarbayeva есімді адам 2007-2012 жылдары британ Виргин аралдарында тіркелген, 2011 жылы қарашада қызметін доғарған Asterry Holdings LTD оффшорлық компаниясының тең қожайыны болған. Mossack Fonseca материалдарында есімі аталған тағы бір адам – Дариға Назарбаеваның үлкен ұлы Нұрәлі Әлиев "Панамагейт" деректері жария болардың алдында аяқ астынан Астана әкімінің орынбасары қызметінен кеткен еді. Нұрәлі Әлиев пен Дариға Назарбаева оффшор есеп-шоттардың қожайыны ретінде аты-жөндері көрсетілген деректерге байланысты ешқандай түсініктеме берген емес.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
17/242016 жылы 13 қыркүйекте президент әкесінің жарлығымен 53 жастағы Дариға Назарбаева парламент сенатының депутаты болып тағайындалды. Ал екі күннен соң жоғарғы палата депутаттары Дариға Назарбаеваны сенаттың халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің жетекшісі етіп сайлауды бірауыздан қолдап дауыс берді. Конституцияға сәйкес, сенаттың 15 депутатын президент өз жарлығымен тағайындайды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
18/242019 жылы 19 наурызда Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан президенті қызметінен кететін мәлімдеді. Ертесіне парламент сенаты төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның жаңа президенті ретінде ант берген соң іле-шала Дариға Назарбаеваны сенат спикері етіп тағайындауды ұсынды. Қазақстан парламенті Назарбаеваны сенат жетекшілігіне тағайындауды бірауыздан мақұлдады.
Суретте: Сенат жетекшісі Дариға Назарбаева (оң жақта) әкесі Нұрсұлтан Назарбаевқа "Құрметті сенатор" төс белгісін тапсырып тұр. Нұр-Сұлтан, 6 маусым 2019 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
19/242020 жылғы мамырдың біріне президент Тоқаев Дариға Назарбаеваға "белсенді де жемісті жұмысы" үшін алғыс білдіріп, экс-президенттің қызының парламент сенаты депутаты өкілетін доғару жөнінде жарлық шығарды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
20/242021 жылғы қаңтардағы даулы парламент сайлауының ресми қорытындысына сәйкес, Дариға Назарбаева экс-президент әкесі Нұрсұлтан Назарбаев басқаратын "Нұр-Отан" партиясы тізімі бойынша парламент мәжілісі депутаты болып сайланды. Кей сарапшылар Назарбаева мәжіліс спикері болады деп болжам жасаған, бірақ оның кандидатурасы ұсынылмады. Дариға мәжілістің эконлмикалық реформа және аймақтық даму комитетінің мүшесі болып сайланды. Бұған қоса ол биліктегі "Нұр-Отан" партиясы саяси кеңесінің мүшесі болды.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
21/242020 жылы көктемде Ұлыбританияның қылмыспен күрес агенттігі (NCA) Лондондағы жалпы құны 80 миллион фунт (100 миллион доллардан астам) тұратын екі зәулім үй мен бір элиталық пәтерді бұғаттады. Британ билігі осы жылжымайтын мүліктердің соңғы қожайындары Дариға Назарбаева мен оның ұлы Нұрәли Әлиевтің ол үйлерді қандай ақшаға сатып алғанын анықтау үшін "шығу төркіні белгісіз байлық" ордерін (UWO) қолданған. Бірақ 8 сәуірде британ жоғарғы соты ордердің күшін жойып, мүліктерді бұғаттан босатқан.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
22/24Билы ақпанның басында Ұлыбритания парламенті депутаты Маргарет Ходж Қазақстандағы байлықтың басым бөлігі бұрынғы президент Нұрсұлтан Назарбаевқа жақын санаулы адамдарға тиесілі екенін, олардың халқын тонап байығанын мәлімдеп, британ сыртқы істер министрлігінен "клептократтарға" санкция салуды сұрады. Ходж аты-жөнін атаған 28 адамның арасында Дариға Назарбаева да бар. Ходждың сөзі Қазақстан қоғамында да қызу талқыланды. Алайда Дариға Назарбаева және өзге адамдар әлі күнге дейін ешқандай пікір білдірген жоқ.
Суретте: Мәжіліс депутаты Дариға Назарбаева Нұр-Сұлтанда әкесінің аты берілген саябақта балалар алаңын ашу шарасы кезінде доп лақтырып тұр. 27 мамыр 2021 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
23/24Қаңтар оқиғасынан кейін бұрынғы және қазіргі президенттердің жақтастары арасында тартыс өршігені туралы болжам кең тараған. Көп ұзамай экс-президент Назарбаевтың туыстары мен оған жақын шенеуніктер қызметтен кете бастады. 18 қаңтарда жасаған видеомәлімдемесінде Назарбаев "элита арасында тартыс жоғын" айтып, барлық билік Тоқаевтың қолында екенін, өзі қарапайым "зейнеткер" екенін мәлімдеген. 28 қаңтарда "Нұр Отан" партиясы съезінде бекітілген жаңа саяси кеңес құрамына Назарбаева да, оның әкесі де енген жоқ.
Суретте (солдан оңға қарай): Дариға Назарбаева, Қасым-Жомарт Тоқаев пен Нұрсұлтан Назарбаев "Нұр Отан" партиясы жиынында. Нұр-Сұлтан, 23 сәуір 2020 жыл.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
24/2458 жастағы Дариға Назарбаева 2022 жылғы қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шыққан жоқ. Көмекшісі оның коронавирусқа шалдыққанын, Алматыдағы үйінде екенін айтқан еді. Кейінірек Назарбаева "ақпанның аяғына дейін ақысыз демалыста" екені жайлы ақпарат тарады.
25 ақпанда Назарбаеваға қатысы бар делінетін сайт оның қысқа мәлімдемесін жариялады. Онда "Нұр Отан" партиясына дауыс берген" қазақстандықтарға, партия мүшелеріне және ел билігіне "өзіне артқан сенімі үшін" алғыс білдірген Дариға Назарбаева депутаттық өкілетін доғару себебін түсіндірмеген.
Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен қызы Дариға парламент мәжілісі депутаты өкілетін мерзімінен бұрын доғаратынын мәлімдеді. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін жұрт алдына шықпаған Назарбаева бұл шешімін 25 ақпанда жариялады. Әкесі билікте отырған кезде саясатқа араласуын бастаған ол кезінде ірі медианы басқарды, үкіметте де, парламентте де басшы қызметтер атқарды, өзінің саяси партиясын да құрды, Қазақстанда және шетелде қымбат мүліктері бар бай адам атанды. Азаттық Дариға Назарбаеваның саяси мансабы жайлы фотогалерея ұсынады.
Сайт бұғатталып тұрса да, материалды осы сілтемемен кіріп оқуға болады
Previous slide
Next slide
2009 жылы “Назарбаев мырза үйін сатып алғанына жауап ретінде Йорк герцогын (II Елизавета королеваның ұлы принц Эндрю – ред.) мүдделерін қорғауға көндірмек болған”. 2007 жылы принц сол кезде президент болған Назарбаевтың күйеубаласы Тимур Құлыбаевқа Саннинхил-парктегі үйін сұраған құнынан үш миллион фунтқа қымбат баға – 15 миллион футнқа сатып алған. Йорк герцогы үй сатуға байланысты қандай да бір заңсыз әрекетке барды деген айыптың бәрін жоққа шығарып келеді. Алайда, оның Қазақстанмен қарым-қатынасы 2016 жылы тағы да сөз болды. Басылымдар оны 885 миллион фунттың келісімін жасасып, соның арқасында шамамен 4 миллион фунт комиссия алып қалуға тырысты деп айыптады. Королева әулеті герцогтың жеке мекемелердің өз елінде бизнес жүргізуіне қолғабыс етті деген айыптың бәрін жоққа шығарды.
Америкалық Forbes журналында жарық көрген “Ұлыбритания миллиардерлер көшесіндегі күмәнді үйге байланысты Қазақстанның бай элитасымен күресіп жатыр” деген мақалада жоғарыда аталған Лондондағы тергеу туралы айтылады. Тергеу аясында көбіне “миллиардерлер көшесі” деп аталатын Бишопс-авенюдегі қымбат үйге “тыйым салынған”.
Нұрәли Әлиев адвокатының айтуынша, оның клиенті “бұл іске байланысты тиісті ақпарат беріп, NCA-ге көмектеспек болған”, енд ол британ агенттігінің бұл айыптауына қарсы шықпақ.
Экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың жиен немересі, Дариға Назарбаеваның ұлы Нұрәлі Әлиев.
Британ заңнамасына енгізілген түзетулердің арқасында аталған активтерге “тыйым салынған”. Ол заңның қабылдануына Transparency International ұйымының британ бөлімінің өкілі Дункан Хеймс көп үлес қосқан. Назарбаев отбасының жылжымайтын мүлкіне тыйым салынғанына қатысты пікір білдірген Хеймс: “Жоғары лауазымды саясаткерлер мен олардың өз халқына қызмет етуге серт берген серіктері құны миллиондаған фунт стерлинг болатын активтерді иеленіп алған. Халыққа тиесілі болуы тиіс бұл мүлікті олар өздері иемденіп алған. Адамдар шектен тыс байып, ол байлықты Лондон сияқты жерлерге салып жатыр”, – деген.
Дункан Хеймстің айтуынша, үкіметтік емес ұйым алты жыл бұрын сарапшылар мен ғалымдарды жинап, Ұлыбританияда заңсыз алынған активтерді қайтару фактілерінің неге тым сирек екенін зерттеген. Сарапшылар тергеудің жаңа құралын енгізуді ұсынған, “шыққан тегі белгісіз байлық ордері” – сондай құрал. Соның арқасында елде ақшаны заңдастыру бойынша заң өзгеріп, ол ереже 2018 жылғы қаңтарда күшіне енді. Енді Ұлыбритания полициясы мұндай тергеу жүргізіп, “дәлел жинауға” қақылы.
ЛОНДОН МЕН ПАРИЖДЕГІ МҮЛІК
Ағылшын тіліндегі Eurasianet.org сайтында жарық көрген “Қазақстан: Назарбаев отбасының Британиядағы сән-салтанатты активі жұртқа жария болды” деген мақалада да аталған тергеу ісіне қатысты комментарий берілген. “Экс-президенттің қызы мен жиені Лондонда 103 миллион доллардың активіне иелік етеді” деп санайды автор.
“Қазақстандағы билік басындағы Назарбаев әулеті жинаған аста-төк байлыққа британ соты ерекше назар аударды”, – деп жазады автор.
“Белгілі болғанындай, жылжымайтын мүлік нысандары Панамадағы, Ангилье және Кюрасаодағы офшор компаниялар арқылы Назарбаевтарға тиесілі... NCA-ның болжамы бойынша, үш үйдің үшеуі де Назарбаеваның күйеуі және Нұрәли Әлиевтің әкесі – марқұм Рахат Әлиевтің жемқорлық әрекетінің нәтижесінде жиналған ақшаға алынған”, – деп жазады Eurasianet.org.
Ақпарат құралының жазуынша, Назарбаева бұрынғы күйеуінің қандай да бір үй алуға еш қатысы болмағанын айтқан. Eurasianet-ке жіберілген мәлімдемеде Назарбаеваның өкілі “ол (Дариға Назарбаева - ред.) NCA-ға өзінің қандай да құқық бұзушылыққа қатысы жоқтығына және істің негізсіздігіне көз жеткізуге мүмкіндік беретін барлық ақпаратты берген”.
Мақалада Назарбаев әулетінің тағы бір мүшесі – Дариға Назарбаеваның кіші ұлы Айсұлтанның 2019 жылдың соңында Facebook желісінде “жұмбақ комментарийлер” жазу арқылы жұрттың назарын аударғаны айтылады. Сондай комментарийлерінің бірінде ол әкесінің Рахат Әлиев емес, Нұрсұлтан Назарбаев екенін жазған. “Алайда, Айсұлтанның есірткі қабылдайтынына әрі оның тұрақсыз мінез-құлқына байланысты жұрттың көбі бұл мәлімдемеге күмән келтірді. Тек режимнің қуғында жүрген қарсыласы Мұхтар Әблязов қана ол ақпаратқа сенетін сыңай танытты, Қазақстанның ақпарат министрі Дәурен Абаевтың болжамына сенсек, бұл айыптарды ойлап табуға Әблязовтың өзі тікелей қатысты болуы ықтимал”, – деп жазады Eurasianet.
Басылым Қазақстанның тағы бір азаматына қатысы бар делінген жылжымайтын мүлікке қатысты оқиғаны еске салады. 2017 жылдың күзінде бельгиялық риэлтор Игнас Мювиссен Қазақстанның бір шенеунігі Париждің орталығынан 65 миллион еуроға пәтер сатып алды деген мәлімет айтқан. Мювиссен клиенттің аты-жөнін атаудан бас тартқанымен, көп жұрт ол – Қазақстандағы ең бай адамдардың бірі, Назарбаевтың күйеубаласы Тимур Құлыбаев болуы мүмкін деген долбар айтты деп жазады мақала авторы.
2018 жылдың жазында Қазақстанның қаржы министрлігі пәтерді Қазақстандағы мемлекеттік қызметкердің сатып алмағанын, бірақ мәмілеге қатысты салықтардың толық төленгенін мәлімдеді. “Қоғамның тым белсенді өкілдері әрі қарай қазбалай бермесе болады деген тұспал жасалған. Бірақ, британ соттарының шыққан тегі белгісіз байлыққа қатысты ұстанымы өзгеше сияқты”, – деп жазады Eurasianet.
МҰНАЙ БАҒАСЫНЫҢ ҚҰЛДЫРАУЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АХУАЛ
Америкада шығатын Foreign Policy журналындағы “Мұнайға тәуелді елдердің құлдырауы” деп аталған мақалада қара алтын бағасының арзандауы “өкіметі билікті тұрақтандыру үшін мұнай байлығына сүйенетін”, мұнай өндіру мен оны экспорттауға тәуелді елдер үшін “елеулі қауіп” екені айтылған.
Коронавирус жайылып жатқан тұста сұраныстың кемуі өз алдына, өткен аптада Ресей мен Сауд Арабиясы ОПЕК+ форматында өндіріс ауқымын азайту туралы келісімге келе алмаған соң мұнай бағасы күрт құлдыраған.
Қызылорда облысындағы "Қазмұнайгаз" кеніші.
Мақалада “билікті тапсырудың аса күрделі кезеңінде халық наразылығы артып жатқан” Қазақстан туралы да айтылады. Бұрынғы президент, елді 1990 жылдан бері үздіксіз басқарған авторитар басшы Нұрсұлтан Назарбаев өткен жылы биліктен кетіп, өз өкілетін сенімді “аппаратчик” – Қасым-Жомарт Тоқаевқа тапсырған. Назарбаев отставкаға кеткен соң оның қызы Дариға сенат төрайымы болып сайланып, билік иерархиясындағы екінші сатыға көтерілген.
“Билікті династиялық жолмен тапсыру ықтималдығы күтпеген жерден үлкен наразылыққа тап болды, үкімет ол наразылықты күшпен басып келеді. Мұнай бағасы арзандағаннан кейін өмір сапасының нашарлауы, Тоқаев мәлімдеген мемлекеттік шығындарды едәуір азайту шаралары Назарбаев отбасының билігін одан сайын әлсірете түсуі мүмкін”, – деп жазады Foreign Policy.
Энергоресурстардың ең ірі тұтынушысы – Қытай экономикасы коронавирус таралуы кесірінен жапа шегіп жатқанда, әрі Ресей мен Сауд Арабиясының арзан мұнайы нарықты басып қалған тұста Алжир, Нигерия немесе Қазақстан сияқты мұнай өндіруші басқа елдер қиын жағдайда қалуы мүмкін деп жазады басылым.
“Үш ірі өндірушінің арасындағы баға соғысы эпикалық шайқас сияқты басталды. Бірақ Ресейдің, Сауд Арабиясының және АҚШ-тың кез-келген қысқамерзімді тербелістерге төтеп берерлік ресурстары бар. Жағдай тым ауырлап кетсе, онда Путинге Мұхаммед бин Салман (Сауд Арабиясының мұрагер принці – ред.) қоңырау шалып жатқанда телефон тұтқасын көтере салу жеткілікті. Мұнай өндіретін шағын елдердің қолында мұндай мүмкіндік жоқ”, – деп қорытады Foreign Policy.
