Духтарон ва занон дар Туркманистон огоҳ карда шудаанд, ки аз ин пас бояд дар ҷойи кор дар шаҳри Ишқобод либосу рӯймоли зард бипӯшанд. Масъулони идораҳо гуфтаанд, "дастур аз болост" ва ҳар касе онро риоя накунад, аз кор ронда хоҳад шуд.
Дастури либоспӯшӣ мавриди наве аз корҳои иҷборӣ дар Туркманистон аст, ки бидуни асос ва заминаи қонунӣ содир шудаанд, вале сарпечӣ аз онҳо пайомадҳои ҷиддӣ доранд.
Тибқи дастури мақомот дар Туркманистон, ранги худравҳо бахусус дар шаҳри Ишқобод бояд сафед бошад; занон вазифадор ҳастанд, ки танҳо либоси суннатӣ ба бар кунанд; ҷавонон риш нагузоранд. Чизе, ки дар баъзе аз кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ низ манъ ё маҳдуд карда шудааст.
Славомир Ҳорак, коршиноси Осиёи Марказӣ дар Донишгоҳи Чарлз дар шаҳри Прага, дар суҳбат бо Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ таъкид кард, ки ин “муқаррарот” ҳеч пояи қонунӣ надоранд.
“Инҳо маъмулан дар асоси як изҳори назар, ёддошт ё тавсияи президент ва ё аъзои хонаводаи ӯ содир карда мешаванд,” – шарҳ дод ӯ.
Сардор Бердимуҳаммадов аз соли 2022 раисҷумҳури Туркманистон аст. Ин сиёсатмадори ҷавон дар рӯзи интихобот бо мошини рақами давлатияш 7297 ба макони овоздиҳӣ рафт. Дере нагузашта мақомот эълон карданд, ки ӯ бо 72,97 дарсади ройи мардум пирӯз шудааст.
Вай 43-сола ва писари президенти собиқ Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов аст. Шахсе, ки аз соли 2006 то 2022 дар сари қудрат буд ва бисёриҳо бовар доранд, ки то ҳол идораи давлат ба дасти ӯст.
Ба гуфтаи Славомир Ҳорак, дар замони ҳукуматдории Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов манъи истифода аз антенна ё мавҷгирҳои моҳвораӣ ба иҷро даромад. Бердимуҳаммадов иддао дошт, ки мавҷгирҳо зебогии шаҳрро кам кардаанд.
“Ин шарҳ кофӣ буд, ки пулис онро ҳамчун фармон бипазирад ва барои барчидани мавҷгирҳо чора бияндешад,” – гуфт Ҳорак.
Дастур дар бораи пӯшидани либосу рӯймоли рангаш зард дар Туркманистон дар маҳфилҳои хусусӣ бо вокунишҳои зиёд рӯ ба рӯ шудааст.
Як зани туркман, ки ба далели амниятӣ хост ҳувияташ пинҳон монад, дар суҳбат бо бахши туркмании Радиои Озодӣ гуфт: “Ин достон кай тамом мешавад? Таҳқири ҳувият ва шахсияти занон то кай идома хоҳад дошт?”
Занони коргар дар ниҳодҳои давлатӣ пештар аз ороиш, пӯшидани либосҳои нисбатан танг ва ранг кардани мӯйҳояшон ва бисёре аз мавридҳои дигар маҳрум карда шудаанд.
Иттиҳодияи занон дар Туркманистон ба дархостҳои Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ барои изҳори назар дар бораи муқаррароти нав дар мавриди либоспӯшии занон посух надод.
Ба гуфтаи Словомир Ҳорак, дастури “зебоишиносӣ” дар Туркманистон бозмонда аз даврони Иттиҳоди Шӯравӣ ва бахше аз алоқаи Сафармурод Ниёзов, раисҷумҳури нахустини ин кишвар аст, ки дар соли 2006 даргузашт.
Ин мутахассиси Осиёи Миёна таъкид кард, ки маҳдудиятҳо ва дастурҳо дар замони ҳукмронии Бердимуҳаммадовҳо ба авҷи худ расид.
Рӯшан нест, чаро танҳо рангҳои хосеро барои занон эълон кардаанд. Бархе мегӯянд, интихоби ин рангҳо аз майли ҳамсар ва хоҳарони Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов ба ранги зард маншаъ мегирад.
Ба гуфтаи нозирон, се сол пеш, ки Сардор Бердимуҳаммадов ба қудрат расид, Туркманистон шоҳиди дигаргунии ҷузъӣ, вале мусбат будааст. Аз ҷумла, талош барои беҳбуди шароити коргарон дар соҳаи саноати пахта ва ҳамин тавр нашри омор дар бораи шумориши аҳолӣ.
Аммо ин кишвар ҳамчунон яке аз кишварҳои фасодолуда ва диктотурии ҷаҳон ба шумор меравад. Ҷое, ки хориҷ аз шаҳрҳои бузургу соҳилӣ, фақри густурда ба таври рӯшан ба чашм мехӯрад. Ҳарчанд дастрасӣ ба иттилооти умумӣ кори осон нест, даромади миёнаи ҳар шаҳрванди ин кишвари бой аз манобеи гази табиӣ ба дуним доллар дар рӯз ҳам намерасад.