د افغانستان لپاره د روغتیا نړیوال سازمان دفتر د تمباکو د نه کارولو په نړیواله ورځ د تمباکو له زیانونو د افغانانو د ساتنې غوښتنه وکړه.

د افغانستان لپاره د روغتیا نړیوال سازمان استازي ډاکټر اډوین سینیرا سلواډو، وویل چې د تمباکو له زیانونو د افغانانو د ژغورل د ټولو یو ګډ مسوولیت دی.

دغه سازمان همداراز په خپله ایکس پاڼه په یوه پیغام کې د داسې کارځایونو په رامنځته کولو ټینګار کړی چې پکې عمدتاً د سګرټو لوګی منع وي.

هر کال، د می ۳۱مه د تمباکو د نه کارولو نړیواله ورځ ده.

په افغانستان کې دمګړۍ څه باندې دوه میلیونه کسان سګریټ، چلم یا د تمباکو نور ډولونه څکوي.

لسګونو افغان فعالانو او د ښځو د حقونو مدافعینو د ناروې پارلمان مخته د طالبانو د زوجینو د اصولنامې او د ښځو په وړاندې د هغوی د محدوونکو پالیسیو پر ضد اعتراض وکړ.

په دې اعتراضي غونډه کې ګډونوالو د طالبانو وروستۍ اصولنامه د کم عمره نجونو د ودونو اسانچارې او د ماشومانو د حقونو ښکاره سرغړونه وبلله.

فعالانو د ناروې له حکومت او نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د افغان نجونو او ښځو د حقونو لپاره پریکنده اقدامات وکړي.

د شنبې په ورځ هم په برلین کې سلګونو افغان فعالانو او ښځو د طالبانو پر ضد لاریون وکړ او د ښځو او نجونو د حقونو په برخه کې یې د طالبانو له لوري لګول شوي بندیزونه وغندل.

طالبانو له تېرو پنځو کلونو راهیسې له شپږم ټولګي پورته د نجونو تعلیم بند کړی.
که څه هم طالبان ادعا لري چې د ښځو حقونه یې د شریعت له مخې تامین کړي خو افغان ښځې او نجونې په لویه کچه له کار او هر ډول ټولنیزو – سیاسي فعالیتونو محرومې دي.

د ناروې د کډوالو شورا مشر وايي چې په ایران کې وروستۍ جګړې د افغان کډوالو په ګډون د ملیونونو خلکو ژوند سخت اغیزمن کړی دی.

یان ایګلند، چې په دې وروستیو کې یې ایران ته سفر کړی، د شنبې په ورځ، د جون په ۲۹مه په خپله ایکسپاڼه کې ولیکل چې په ایران کې د وروستۍ جګړې په ترڅ کې، د ایراني کورنیو او افغان کډوالو په ګډون درې میلیونه او دوه لکه خلک د خپلو کورونو پریښودو ته اړ شوي دي.

د ناروې د کډوالو شورا مشر زیاته کړه چې د دې خلکو اکثرو خپلې سپمولې پیسې او کورونه له لاسه ورکړي او ځینو یې خپل خپلوان له لاسه ورکړي دي.

هغه وویل چې د دوی شورا له جګړې ځپلو افغان کډوالو او ایرانیانو سره د مرستې لپاره د بودیجې له سخت کمښت سره مخ ده.

د ناروې د کډوالو شورا د احصایو له مخې، په ایران کې ۴.۴ میلیونه افغان کډوال ژوند کوي.

په افغانستان کې د یونیسف استازي د ګېټس بنسټ له چارواکو سره کتلي دي او له افغانانو سره یې د دې بنسټ د مرستو په تړاو خبرې کړې دي.

په افغانستان کې د یونیسف مشر تاج الدین اویالي د شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې دا لیدنه کتنه ګټوره بللې ده، خو نور جزییات یې نه دې ورکړي چې د دې بنسټ چارواکو څه نوې ژمنې ورسره کړې دي.

د ګېټس بنسټ د امریکا د مشهور میلیارډر بیل ګیټس دی چې په نړۍ کې تر ډیره په روغتیایي او غذایي برخه کې له بې وزلو سره مرستې کوي.

د یونیسف استازي زیاته کړه چې له افغانانو سره د روغتیا، د پولیو یا د ماشومانو د ګوزڼ د له منځه وړلو او ماشومانو ته د مغذي خوړو د چمتو کولو په برخو کې د دې بنسټ مننه کوي.

په لغمان ولایت کې نن سهار د یوې ټرافیکي پېښې له امله ۱۸ کسان مړه او ۳۵ نور ټپیان شوي.

د لغمان لپاره د طالبانو د والي ویاند عبدالمالک نیازي په خپله فیسبوک پاڼه دا خبره کړې.

له پاکستانه د راستنو شویو افغان کډوالو لارۍ اوښتې او پکې ناستو کسانو ته یې دا مرګژوبله اړولې.

دا پېښه د لغمان د قرغیو په سرخکانو سیمه کې د کابل - جلال اباد لویې لارې په سر شوې.

د لغمان د والي ویاند د پېښې څو ویډیوګانې هم خپرې کړي او وايي چې ډېره مرګژوبله ماشومانو او ښځو ته رسېدلې.

د افغانستان د فوټبال ملي ټیم په څلور اړخیزو لوبو کې د ګډون لپاره د جمعې په ورځ مالدیف ته ولاړ.

ټاکل شوې چې د افغانستان ټیم به په دغو سیالیو کې د کوربه هیواد ، پاکستان او بنګله دیش د ټیمونو په وړاندې لوبې وکړي.

دغه لوبې دغبرګولي له ۱۱ تر۲۰ ترسره کیږي.

بلخوا د افغانستان له شلو کلونو د کم عمر ځوانانو د فوټبال ټیم د اسیاد ۲۰۲۷ کال د جام په مقدماتي لوبو کې برخه اخلي.

افغانستان په (D) ګروپ کې دی او سیالۍ یې داګست له ۲۶ د سپتمبر تر۶ بحرین کې ترسره کیږي.

امریکا د نړیوال خوراکي پروګرام څرګندونو ته غبرګون کې وايي اوس ددې وخت رارسیدلی دی چې طالبان د خلکو روغتیا او هوساینې زیاته پاملرنه وکړي. افغانستان کې دطالبانو حکومت تراوسه د امریکا دبهرنیو چارو د وزارت ددغو څرګندونو په اړه څه نه دي ویلي.

دامریکا بهرنیو چارو وزارت امریکا غږ راډیو ته ویلي : " څه دپاسه څلور کاله کیږي چې طالبان په واک کې دی او اوس ددې وخت رارسیدلی دی چې طالبان د خلکو د روغتیا او سوکالۍ د ملاتړ لپاره رغوونکی رول ولري. "

دامریکا بهرنیو چارو وزارت وايی د ولسمشر دونالد ټرمپ په امر ټولې هغه مرستې چې امکان لري د طالبانو لاس ته ورشي ځنډول شوي دي.

د ملګرو ملتونو نړیوال خوراکي پروګرام په دې وروستیو کې وویل چې وروسته لدې چې دافغانستان او پاکستان ترمینځ لارې وتړل شوې دغه سازمان افغانستان ته د مرستو د واردولو لپاره د متحدو عربي اماراتو او ایران بندرونو ته مخه کړه چې هغه هم په ایران د امریکا او اسرائیلو د بریدونو له امله اوس له بندیزونو سره مخ دي او افغانستان کې په خوارځواکۍ اخته کوچنیانو او میندو لپاره د مرستندویو خوړو زیرمې مخ په ختمیدو دي.

افغان سوداګرو د ازبکستان د دوا جوړولو له پنځو شرکتونو سره د پنځه میلیونه ډالرو په ارزښت تړونونه لاسلیک کړل.

په بلخ کې د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولانو نن وویل چې د دې تړونونو له عملي کیدو سره به د افغانستان د دوا تر پنځه ویشت فیصده پورې اړتیا پوره شي.

افغانستان تر ډيره دارو درمل له بهره واردوي او د پروسږکال اکتوبر میاشتې راوروسته چې له پاکستان سره تجارتي لارې بندې شوې دي، د وارداتو اړتیا زیاته شوې ده.

د افغانستان د فوټبال له شل کلنو کم عمره ملي لوبډله د دوه زره اووه ویشتم کال د اسیایي جام په مقدماتي سیالیو کې له اردن، بحرین او تاجکستان سره په یوه ګروپ کې یو ځای شوې ده.

د دې لوبو ګروپونه د پنجشنبې په ورځ د مالیزیا په پلازمېنه کولالمپور کې د یوې غونډې په ترڅ کې مشخص شول.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون ویلي چې افغانستان په ( ډي) ګروپ کې دی چې د دې ګروپ لوبې د روان کال د اګست له شپږ ویشتمې د سپتمبر تر شپږمې په بحرین کې ترسره کیږي.

دغه‌راز، د دغو سیالیو په( الف) ګروپ کې جنوبي کوریا، قرغیزستان، فیلپین او لبنان، په( ب) ګروپ کې اوزبکستان، سوریه، هند او بنګله‌دېش، په( سي) ګروپ کې ایران، ویتنام، شمالي کوریا او فلسطین شامل دي.

په ( اي) ګروپ کې سعودي عربستان، قطر، عمان او هانګ کانګ، په( ایف) ګروپ کې عراق، ټایلنډ، متحده عربي امارات او ترکمنستان، په (جي) ګروپ کې جاپان، یمن، کمبودیا او کویت، په ( ایچ) ګروپ کې استرالیا، اندونیزیا، مالیزیا او لاوس سره یوځای شوي دي.

د افغانستان د شیعیانو یو روحاني مشر پرطالبانو نیوکه کوي او وايي چې: «د اسلامي امارت غوږونه کاڼه دي.»

ایت‌الله واعظ‌زاده بهسودي د چهارشنبې په ورځ په کابل کې د اختر د لمانځه په خطبه کې وويل چې په وروستيو کلونو کې پر شيعه ګانو مذهبي او ټولنيز فشارونه زيات شوي دي.

بهسودي زیاتوي چې د شيعه علماوو ۲۰۰ مخيز ليک د طالبانو مشر ته لېږل شوی، خو تر اوسه بې‌ځوابه پاتې دی، او د طالبانو لوړپوړي چارواکي هم له دوی سره ليدنې ته نه حاضرېږي.

هغه زیاتوي: «ملاقاتونه نه ترسره کېږي او ليکونو ته هم ځواب نه ورکول کېږي.»

هغه وايي چې دا یې وروستۍ غوښتنه ده، څو مذهبي فشارونه پای ته ورسېږي او د نجونو او ښځو د زده کړو زمينه برابره شي.

دغه ديني عالم پر طالبانو نيوکه کې وویل چې د علماوو درناوی نه کیږي او ځينې علما‌‌ء احضارېږي.

دا په داسې حال کې ده چې واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته، په افغانستان کې د مذهبي ازاديو د محدوديتونو په اړه نيوکې زياتې شوې دي، او مذهبي اقليتونه، په ځانګړي ډول شيعه ګان، له لا زياتو فشارونو سره مخ دي.

طالبانو تر اوسه د ايت‌الله بهسودي د دغو څرګندونو په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.