ټاکل شوې چې جرمني به د را روانې میلادې میاشتې په پیل کې د کډوالۍ په اړه د خبرو اترو لپاره د څو اروپایي هیوادونو د استازیو د یوې بلې غونډې کوربه وي. د جرمني خبري آژانس د راپورله مخې د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډوبریندټ ویلي د مونشن په دې غونډه کې به چې د اوکتوبرپه څلورمه پلان شوې، له اروپایي شریکانو سره اروپاته د کډوالۍ په پروسه کې د بدلون لپاره د نورو هڅو او اړینو اقداماتو په اړه خبرې وشي. هغه ویلي چې موږ باید د اروپایي ټولنې د کډوالۍ شرایط او د اخراج قوانین سخت کړو.

ټاکل شوې په دې غونډه کې د اتریش، ډنمارک، فرانسې، چک جمهوریت، ایټالیا او پولنډ د کورنیو چارو وزیران او همدارنګه د اروپایي ټولنې د کورنیو او د کډوالو د چارو کمیشنیرګډون وکړي.

جرمني په جولای میاشت کې هم د ورته بلې غونډې کوربه توب کړی و. په هغه غونډه کې د انساني قاچاق، افغانستان او سوریې ته د کډوالو د بیرته ستنولو او له دریمو هیوادونو سره د ستراتیژیکو همکاریو د جوړو لپاره د ژمنې په ګډون پنځه لومړیتوبونه په نښه شوي و.

د جرمني د محافظه کارو په مشرۍ نوي حکومت ژمنه کړې چې د کډوالۍ شرایط به سختوي. د جرمني د کورنیو چارو وزیرپه دې وروستیو کې ویلي چې دې ته اړتیا ده چې د طالبانو له حکومت سره افغانستان ته په جرمني کې په جرمونو کې د ښکیلو افغانانود بیرته ستنولو په اړه مستقیمې اړیکې ټینګې شي.

په بادغیس کې په یوه ترافیکي پیښه کې نهه کسان مړه شوي دي.

په بادغیس کې د طالبانو امنیه قومانداني په یوه اعلامیه کې ویلي چې دا پیښه نن یکشنبه ( د کب ۳مه) له غرمې مخکې د قلعه نو ښار په سبزک سیمه کې رامنځته شوې.

د اعلامیې له مخې، د هرات څخه بادغیس ته روان یو ۳۰۳ مسافر وړونکی بس له سړک څخه ووت، چې له امله یې نهه مسافر مړه او ۳۵ نور ټپیان شول.

د دوی په وینا، ښځې او ماشومان په قربانیانو کې شامل دي، او د پیښې په اړه څیړنې روانې دي.

د شنبې په ورځ، د بدخشان ولایت په تاشکان ولسوالۍ کې د سیند په غاړه د موټر د چپه کیدو له امله پنځه کسان مړه شول.

دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د بشري میشتېدنې پروګرام (UN-Habitat) په دې وروستیو کې ترافیکي پیښې د مخنیوي وړ ناورین او په افغانستان کې د مړینې یو له اصلي لاملونو څخه بللې دي.

پر اوکراین د روسیې په تازه هوایي برید کې یو تن وژل شوی او د یوه ماشوم په ګډون ۸ تنه ټپان شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي نن یکشنبه ( د کب ۳مه) ویلي، پر کیف د دغه برید اصلي هدف د انرژۍ تاسیسات وو.

هغه ویلي چې تیره شپه روسیې پر اوکراین ۳ سوه ډرون وسلې او ۵۰ توغندي توغولي دي.

زلنسي ویلي، مسکو دا مهال د ډيپلوماسۍ پر ځای پر جګړې ډېره پانګونه کوي.

د امریکا په نوښت په اوکراین کې د روسیې د جګړې پای ته رسیدو ته هڅې ګړندۍ شوي، خو تراوسه یې عملي پایله نه ده ورکړې.

په کابل کې د جاپان سفارت وایي، د اړمنو افغانانو د لاسنیوي لپاره یې د افغانستان د بیارغونې صندوق ته دوه اعشاریه ۸ میلیونه ډالر ورکړي دي.

دغه سفارت نن یکشنبه ( د کب ۳مه) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې د دغې همکارۍ هوکړه یې له نړیوال بانک سره لاسلیک کړه.

وړاندې راغلي چې دا پیسې به د د اړمنو ښځو او ځوانانو په ګډون د زیانګالو افغانانو د ژوند په ښه والي ولګول شي.

دا مرسته داسې مهال کیږي چې د خوړو نړیوال سازمان تېره اونۍ وویل چې په افغانستان کې د لوږې کچه ګواښونکي حالت کې ده.

د طالبانو سیمه ییزو چارواکو ویلي چې د دوی ځواکونو په تورخم کې ۵۲۵ میله بیلابیلې وسلې او مهمات نیولي دي.

په ننګرهار کې د طالبانو د والي مرستیال غلام الرحمن حیدري رسنیو ته ویلي چې دغه وسلې او مهمات له پاکستانه افغانستان ته د راستنو شویو افغان کډوالو په یوه موټر کې نیول شوي.

د دغو وسلو د رالیږدولو په تور د طالبانو حکومت یو افغان او یو پاکستانی وګړی نیولي دي.

په خواله رسنیو کې هم د یادو وسلو د نیول کېدو او د طالب چارواکو څرګندونې ډېرې منعکس شوې دي.

سربیا او سویډن له خپلو اتباعو غوښتي چې له ایرانه ووځي.

د سربیا د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې د شنبې په ورځ ویلي: "د امنیتي وضعیت د خرابیدو له امله، د سربیا جمهوریت اتباعو ته توصیه کېږي چې ایران ته سفر ونه کړي. ټولو هغو کسانو ته چې په ایران کې دي هم سپارښتنه کیږي چې ژر تر ژره له هغه هیواده ووځي."

سربیا مخکې هم له خپلو اتباعو څخه د جنوري په نیمایي کې له ایرانه د وتلو غوښتنه کړې وه.

په جلا توګه، د سویډن د بهرنیو چارو وزیرې ماریا مالمو سټرنګارډ په ایکس پاڼه لیکلي چې "موږ په ایران کې د سویډني اتباعو څخه په کلکه غوښتنه کوو چې له هغه هیواده را ووځي."

یوه ورځ وړاندې، د جرمني د بهرنیو چارو وزارت هم یو ځل بیا له ټولو جرمني اتباعو څخه وغوښتل چې د امریکا د احتمالي برید د خطر له امله له ایران څخه را ووځي. په ایران کې د راجستر شویو جرمني اتباعو شمیر په سلګونو کې دی.

ایران د جمعې په ورځ وویل هیله لري په چټکۍ سره د تهران د اټومي پروګرام په اړه له متحده ایالاتو سره یو تړون ته ورسیږي.

خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي که خبرې ناکامې شي، نو د یوه محدود پوځي برید په اړه غور کوي.

د کرکټ د نړیوال جام په اتو غوره پړاو کې د پاکستان او نیوزیلنډ لوبه د باران په سبب ونه شوه.

دغو دواړو لوبډلو ته یو یو امتیاز ورکړل شو.

یکشنبه به د نړیوال جام په لوبو کې لومړی سریلانکا له نیوزیلنډ او بیا به ماښام مهال هند له جنوبي افریقا سره مخ شي.

د کرکټ د نړیوال جام په اتو غوره پړاو کې د هند، جنوبي افریقا، ویست اندیز او زمبابوې ټیمونه په اول ګروپ کې دي.

د نیوزیلنډ، پاکستان، انګلستان او سریلانکا ټیمونه په دویم ګروپ کې دي.

دا وار په ګروپي دور کې د افغانستان او اسټرالیا په څېر ځینې لوبډلې چې مخکې ښې ځلېدلې وې حذف شوې.

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر بختیار سعیدوف ویلي چې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره یې د اقتصادي پراختیا او نورو مسایلو په اړه خبرې کړي.

ښاغلي سعیدوف شنبه ماښام په خپله ایکس پاڼه په دې اړه یو بیان خپور کړی.
هغه دا ټیلیفوني خبرې رغنده بللي.

سعیدوف ټینګار کړی چې ده او متقي د ښو اړیکو په جوړولو، او همداراز د دایمي ثبات، پراختیا او دوه اړخیزې ښیرازۍ لپاره د سیمه ییز اتصال د پراختیا په اړه ژمنې وکړې.

ازبکستان لا په افغانستان کې د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی خو څو واره یې لوړپوړي پلاوي افغانستان ته لیږلي.

برازیلی خوزه انتونیو نوګیرا د افغانستان د فوټبال د ملي لوبډلې نوی سر روزونکی وټاکل شو.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون نن نوګیرا د یو لړ مراسمو په ترڅ کې په کابل کې معرفي کړ.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون د بیان له مخې نوګیرا یو کلن تړون لاسلیک کړی دی.

تر ده ده مخکې ایټالیایی وینچنزو البرتو د افغانستان د فوټبال د ملي ټیم سر روزونکی و.

ډونالډ ټرمپ وروسته له هغه چې د امریکا د متحد ایالتونو سترې محکمې د هغه د مخکنیو تعرفو یوه برخه غیرقانوني اعلان کړه؛ نوي اجرایي فرمانونه صادر کړل.

د دې فرمانونو له مخې د امریکا د تجارتي شریکانو پر ټولو وارداتو د یو سل او پنځوس ورځو لپاره لس فیصده تعرفه وضعه شوه.

د امریکا سترې محکمې د جمعې په ورځ په شپږو موافقو او دریو مخالفو راییو سره د ولسمشر ټرمپ هغه تعرفې رد کړې چې د بیړنیو حالاتو د قانون پر بنسټ لګول شوې دي. سترې محکمې وویل چې ولسمشر دا واک نه لرې چې د امریکا پر تجارتي شریکانو تعرفې ولګوي.

د سترې محکمې د رییس جان رابرټس په بیان کې د همدې تعرفو په اړه راغلې دي چې د امریکا په اساسي قانون کې دا واک کانګرس ته ورکړل شوی دی.

ښاغلي ټرمپ وويل، له نورو لارو او قوانينو به د تعرفو د عملي کولو لپاره کار واخلي او زياته یې کړه چې د هغه سياست پلي کولو ته به دوام ورکړی چې د امریکا د اقتصاد لپاره ګټور دی.

ولسمشر ټرمپ بیا د سترې محکمې دا پریکړه وغندله، هغه یې له شرمه ډکه وبلله او ویې ویل چې هغه تعرفې به په خپل ځای پاتې شي چې د ملي بیړنیو قوانینو تر چتر لاندې نه دي.

ټاکل شوې ده چې د بشري حقونو په برخه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتو ځانګړی راپور ورکوونکی روانه اونۍ د افغان ښځو او نجونو د روغتیایي سلامتیا د حقونو په اړه راپور وړاندې کړي.

ریچارډ بنټ ازادي راډیو ته وویل چې په دې راپور کې به پر دریو ټکیو تمرکز کیږي، لومړی دا چې له اوږدې مودې راهیسې په افغانستان کې روغتیایي سیستم د جګړو او شخړو له امله کمزوری شوی، دوهمه ستونزه د طالبانو تګلاره ده چې د نجونو او ښځو پر روغتیایي زده کړو یې بندیز لګولی دی او دریم مشکل له افغانستان سره د نړیوالو د مرستو کمیدل دي.

ریچارډ بنټ به خپل راپور د پنجشنبې په ورځ د بشري حقونو د شورا یو شپیتمې غونډې ته وړاندې کړي.

د ملګرو ملتو د بشري حقونو شورا پروسږکال په خپله شپیتمه غونډه کې له ښاغلي بنټ څخه غوښتي و چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه یو هر اړخیز راپور چمتو کړي او د دوه زره شپږ ویشتم کال په لومړیو کې دې دا راپور یو شپيتمې غونډې ته وړاندې کړي.