تمه ده چې مسعود پزشکیان نن د ایران د نوي ولسمشر په توګه په پارلمان کې لوړه وکړي.

پزشکیان د جولای په ۳۰مه د ولسمشرۍ د انتخاباتو ګټونکی اعلان شو.

نننیو مراسمو ته د طالبانو د حکومت د پلاوي په ګډون د یوشمېر هېوادو استازي هم بلل شوي دي.

د ایران لوی مذهبي مشر ایت‌الله علي خامنه‌يي د یک‌شنبې په ورځ پزشکیان رسما د نوي ولسمشر په توګه تایید کړ او لارښوونه یې ورته وکړه چې د لوېدیځ پرتله د ایران له ګاونډیانو سره د اړیکو پر جوړولو تمرکز وکړي.

پزشکیان مخکې له لوېدیځو هېوادونو سره د اړیکو جوړولو ته لېوالتیا ښودلې وه.

د زړه جراح ۶۹ کلن پزشکیان د معتدلو اصلاح غوښتونکو له ډلې دی چې، د جولای په پنځمه یې د ولسمشرۍ د انتخاباتو په دوهم پړاو کې بنسټپال کاندید سعید جلیلي ته ماتې ورکړه.

رویټرز خبري اژانس د ایران او امریکا ترمنځ د داسې طرحې خبر ورکړی چې " اوربند" او " د هرموز تنګي خلاصول" یې دوه پړاونه دي.

رویټرز د یوې باخبره سرچینې په حواله ویلي چې متحده ایالتونو د شخړو د پای ته رسولو لپاره دغه طرحه ترلاسه کړې او کیدای شي چې له دوشنبې عملي شي او ورسره د هرموز تنګی خلاص شي.

د سرچینې په وینا، دغه طرحه پاکستان جوړه کړې او یکشنبه ماښام یې امریکا او ایران دواړو ته سپارلې ده.

پرون یکشنبه د لومړي ځل لپاره اکسیسوس ویبپاڼې د امریکایي، اسراییلي او سیمه ییزو سرچینو په حواله ولیکل چې متحده ایالتونه، ایران او سیمه ییز منځګړي د یوه ۴۵ ورځني احتمالي اوربند په ارزونه بوخت دي چې کولای شي شخړې ورسره پای ته ورسیږي.

بل لورته یوه ایراني چارواکي رویټرز ته ویلي چې دوی به د لنډمهالي اوربند په بدل کې د هرموز تنګی خلاص نه کړي.

پر ایران د اسراییلو او امریکا د بریدونو په دوام نن دوشنبه ( د حمل ۱۷مه) په تهران درانه هوایي بریدونه شوي دي.

د ازادې اروپا/ازادۍ راډیو ایراني څانګې راډیو فردا لیکلي چې یو برید په تهران کې پر شریف صنعتي پوهنتون شوی دی او د پوهنتون مشر ویلي چې د پوهنتون یو " علمي بنسټ" په نښه شوی دی.

تېره شپه هم پر تهران بریدونه شوي چې د لږ تر لږه ۶ ماشومانو وژل کېدل په کې تایید شوي دي.

بل لورته اسراییلي چارواکو تایید کړې چې پر شمالي ښار حیفا د ایران په توغندیز برید کې دوه تنه وژل شوي، دوه ورک دي او د یوه ماشوم په ګډون ۴ نور ټپیان شوي دي.

د راپورونو له مخې، ایران نن سهار پر اسراییل لږ تر لږه لس توغندي توغولي دي.

له دې سره همهاله د متحده عربي اماراتو د دفاع وزارت هم ویلي چې هوایي دفاع سیستم یې د ایران د توغندیو او ډرونونو د تعقیب په حال کې دی.

دغه وزارت ویلي، د هېواد په بیلابیلو برخو کې د چاودنو غږونه، د همدې تعقیبي عملیاتو له کبله دي.

کویټ هم نن دوشنبه ورته خبرونه خپاره کړي دي.

د امریکا ولسمشردونالډ ټرمپ وایي، متحده ایالاتو له ایران سره د جګړې په جریان کې په دغه هېواد کې د حکومت ضد معترضینو ته وسلې استولې دي.

فاکس نیوز شبکې د نوموړي له قوله راپورورکړی چې وایي دغه وسلې د کردانو له لارې لېږل شوې دي.

ډونالډ ټرمپ څرګنده کړه: "موږ معترضینو ته ډېرې وسلې ولېږلې. موږ دا د کردانو له لارې ولېږلې او زه فکر کوم چې کردانو دا وسلې له ځان سره ساتلي دي."

د امریکا ولسمشر، چې پرون یکشنبې د ورځې په پیل کې یې ایران ته ګواښ کړی و چې که د هرمز تنګی بند پاتې شي، نو د دې هېواد پر برېښناکوټو او پلونو به برید وکړي، په دې مرکه کې وویل چې دی باور لري چې د دوشنبې په ورځ له ایران سره یوې هوکړې ته د رسیدو "ښه چانس" شته.

هغه ټینګار وکړ: "زه فکر کوم چې سبا(دوشنبې) ښه چانس شته، هغوی همدا اوس په خبرو اترو بوخت دي."

ټرمپ زیاته کړه: "که هغوی ژر تر ژره هوکړه ونکړي، زه دا ارزوم چې هر څه ویجاړکړم او تېل په خپل واک کې واخلم."

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته خبرداری ورکړی که تر راروانې سه شنبې د هرمز تنګی پراننیزي نو د انرژۍ پر تاسیساتو او پلونو به يې بریدونه وکړي.

هغه نن یکشنبې پر خپلې ټولنیزې پاڼې ټروټ کې لیکي،" د سه شنبې ورځ به د انرژۍ د تاسیساتو او پلونو د ویجاړۍ ورځ وي، داسې یو څه چې هیڅ کله يې مثال نه وو".

هغه وړاندې ایراني چارواکو ته ګواښ وکړ او وویل،"ای لیونیانو د هرمز تنګی خلاص کړئ کنه دوزخ درباندې جوړوو".

ولسمشر ټرمپ وړاندې لیکي، د اېف ۱۵جنګي الوتکې ژغورل شوی پیلوټ "سخت ټپي" دی.

ټرمپ نن سهار د دغه راپرځیدلې الوتکې د دویم پیلوټ د ژغورل خبر تایید کړی و.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ایران کې د راپرځیدلې ایف ۱۵جنګي الوتکې د دویمې عملې د ژغورلو خبر تایید کړ.

هغه نن یکشنبې پر خپل سوشل اکونټ ټروټ کې لیکي،" امریکايي ځواکونو په تیرو څو ساعتونو کې د امریکا د پوځ په تاریخ کې د پلټنې تر ټولو زړور عملیات د دغه پیلوټ د موندلو او ژغورلو لپاره ترسره کړل".

د هغه په ټکو،" دغه زوړ جنګیالی د ایران په خطرناکو غرونو کې د دښمن لومړۍ کرښې ته نژدې و او موږ دښمنان شیبه په شیبه ورته نژدې کیدل، هغه تر څارنې لاندې و خو هیڅ کله یوازې نه وه، ځکه زموږ پوځ د هغه موقعیت څاره او په دقیقه توګه يې د ژغورلو پلان جوړ کړ".

له دې مخکې رویتز خبري اژانس د دوو امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی و چې د اېف ۱۵جنګي الوتکې دویم پیلوټ په ایران کې ژغورل شوی دی.

د امریکا اېف ۱۵ جنګي الوتکه وړمه ورځ د ایران د تور غره په کهګیلویه سیمه کې سقوط شوې وه.

ایران ویلي و چې دغه جنګي الوتکه يې راپرځولې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،"که ایران تر راتلونکو ۴۸ساعتونو جوړجاړي ته غاړه کېنیږدي او د هرمز تنګۍ خلاص نه کړي دوزخ به پرې جوړ کړو".

هغه دا څرګندونې د شنبې په ورځ پر خپل سوشل اکونټ ټروټ کې لیکي.

د هغه په ټکو،"په یاد مو دي چې ایران ته مو لس ورځنۍ فرصت ورکړ و څو جوړجاړی وکړي یا هرمز تنګۍ پرانیږي، وخت پای ته په رسیدو دی، ۴۸ساعتونه پاتې دي څو پر دوی دوزخ جوړ کړو".

ولسمشر ټرمپ د حمل میاشتې په شپږمه نیټه ویلي و،" د اسلامي جمهوریت په غوښتنه پر ایراني ځواکونو برید تر لسو ورځو ځنډو".

هغه ویلي و،"د اپریل تر شپږمې به برید نه کیږي".

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وروستیو کې ایران ته سخت خبرداری ورکړی او ویلي دي،" که ایران جوړجاړی ونه کړي نو حجر وخت به ور وګرځي".

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي، د قاسم سلیماني خورزه او د خور لمسۍ يې نیول شوي دي.

دغه وزارت د شنبې په ورځ په یو بیان کې وویل،"اوسمهال حمیده سلیماني افشار او د هغې لور د امریکا د کډوالۍ او ګمرکي ادارې په توقف کې دي".

په بیان کې حمیده د ایران د "ترهګر رژیم" له سرسختو پلویانو څخه بلل شوې ده.

د بیان په ټکو،"حمیدې پر خپلو ټولنیزو رسنیو داسې مطالب خپاره کړي چې د ایران د رژیم په پلوۍ وو".

دغه وزارت حمیده د ایران حکومت ته په "تبلغ" تورنه کړې ده.

د قاسم سلیماني خورزه وروسته له هغې نیول کیږي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو په امریکا کې د حمیدې او د هغې د لور د میشتیدو اسناد "ګرین کارډونه" لغوه اعلان کړل.

قاسم سلیماني د ایران د قدس ځواکونو پخوانی قومندان و چې په عراق کې د امریکا په برید کې ووژل شو.

د بهرنیو چاور وزارت په بیان کې وړاندې راغلي، د حمیدې او د هغې د لور د اسناد د لغوه کیدو سربیره، امریکا ته د هغې د خاوند په داخلیدو هم بندیز لګول شوی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بیان له مخې، مارکو روبیو د روانې میاشتې لومړیو کې د ایران د ملي امنیت عالي شورا د مخکیني مشر علي لاریجاني د لور فاطمې اردشېر لاریجاني او د هغې د خاوند سید کلانتر معتمدي د اوسېدو اسناد هم لغوه کړي وو.

د ایټالیا صدراعظمه نن قطر ته ولاړه، دې پرون د سعودي عربستان له ولیعهد محمد بن سلمان سره د سیمې د وضعیت په تړاو د جدې په ښار کې خبرې وکړې.

جورجیا ملوني د فبروري له اته ویشتمې راوروسته چې اسراییل او امریکا پر ایران برید پيل کړی دی، د لویدیځ لومړۍ مشره ده چې خلیج هیوادونو ته سفر کوي.

دا به نن سیمې ته د خپل دوه ورځني سفر په ترڅ کې متحده عربي اماراتو ته هم ولاړه شي.

د ایران سپاه پاسداران انقلاب ځواکونو نن( د مارچ څلورمه) خبر ورکړ چې دوی د سعودي عربستان په پلازمینه کې د امریکا د متحد ایالتونو پر سفارت برید نه دی کړی.

سپاه پاسداران انقلاب ځواکونه د دې حملې تور پر اسراییل پوري کوي. په ریاض کې د امریکا پر سفارت نژدې میاشت مخکې، د مارچ په دریمه حمله وشوه.

وال ستریت جورنال ورځپاڼې د جمعې په ورځ خبر ورکړ چې د دې برید له امله دې سفارت ته تر هغه ډیر زیان اوښتی دی چې مخکې یې راپور ورکړل شوی و.

امریکایي ځواکونه په ایران کې د خپلې الوتکې په دوهم پيلوټ پسې ګرځي.

د امریکا یوه ایف پنځلس الوتکه د جمعې په ورځ په ایران کې وویشتل شوه او سقوط یې وکړ.

نن سهار د ایران د بور احمد او کهګیلویه ولایت سیمه ییزو چارواکو د امریکایي ځواکونو د پلټنې د عملیاتو خبر ورکړ.

د جمعې د ورځې تر اخره هم د امریکایي ځواکونو پلټنو نتیجه ورنه کړه.

د غورځیدلې الوتکې لومړی پیلوټ د امریکایي ژغورونکو له لورې د درملنې لپاره روغتیایي مرکز ته لېږدیدلی دی.

ایران په ورته وخت کې د امریکا د یوې بلې ( اې- لس) الوتکې د ویشتلو خبر ورکوي چې د هرمز تنګي ته یې نژدې ویشتلې ده.

امریکا د خپلې یوې الوتکې د لویدو خبر تایید کړی، خو د دې الوتکې د لویدو د علت په اړه یې تراوسه څه نه دې ویلي.