د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د مولداویا له پلازمینې کیشینوف څخه د کتنې په ترڅ کې د ډیموکراسۍ پر لوري د دې هېواد د پرمختګونو ستاینه وکړه.

انټوني بلېنکن د مولداویا له ولسمشرې مایا ساندو سره له خبرو وروسته په یوه ګډ خبري کنفرانس کې له دې هېواد سره د انرژۍ د تامین او د روسیې له غلطو تبلیغاتو سره د مقابلې په برخو کې د ۱۳۵ میلیون ډالرو مرستې اعلان وکړ.

د ازادي راډیو د خبرد مرکزي څانګې د راپور له مخې نوموړي همدارنګه په اروپایي ټولنه کې د مولداویا د شاملېدو او د هغو ګواښونو پر وړاندې له دې هېواد څخه د واشنګټن په ملاتړ ټینګار وکړ چې د روسیې له‌خوا په اوکراین کې له جګړې وروسته دا هېواد ورسره مخامخ دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر هغه وروستي پرمختګونه وستایل چې کیشینوف د فساد پر وړاندې د مبارزې او له اروپایي ټولنې سره د یوځای کېدو په ګډون په ځینو برخو کې کړي دي.

بلېنکن له مولداویا څخه داسې مهال کتنه ترسره کوي چې د روسیې له‌خوا دې هېواد او ګرجستان ته ګواښونو یوځل بیا اندېښنې زیاتې کړي دي.

د اوکرایین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي وايي،"هیله من یم چې په منځني ختیځ کې روانه جګړه د دې سبب نشي چې ولسمشر ټرمپ اوکرایین هیر کړي".

څه باندې دوه اونۍ کیږي چې امریکا او اسراییلو پر ایران برید کړی او ایران يې په ځواب کې پر منځني خیتځ هېوادونو بریدونه کوي.

زلنسکي چې خبریالانو سره خبرې کولی وویل،"په دې کې شک نشته چې د امریکا ټول پام منځني خیتځ او ایران ته دی، خو موږ نه غواړو چې امریکایان له لاسه ورکړو".

د هغه په ټکو، اوکرایین د بې پیلوټه الوتکو په له منځه وړلو کې ځانګړې مهارت لري او "پر خپلو متحدانو يې غږ کړی چې په دې برخه کې هر ډول مرستې ته چمتو دي".

د راپورونو له مخې، اوکرایین په منځني خیتځ کې د جګړې له پیل راهیسې د بې پیلوټه الوتکو د له منځه وړلو یو شمیر متخصصان سیمه ته استولي دي.

زلنسکي پرون شنبې رویترز خبري اژانس سره مرکه ویلي و،" د متخصصانو د مرستې په بدل کې پیسې او تکنالوژي غواړو".

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، "ایران غواړي چې هوکړه وشي، خو زه نه غواړم چې داسې یوه هوکړه وشي، ځکه لا شرایط په کافي اندازه ښه نه دي".

هغه دا خبره شنبې ناوخته د ان بی سي نیوز سره په یوې ۳۰ دقیقې تلفوني مرکه کې کړې ده.

ټرمپ له ایران سره د جګړې د پایته رسولو په اړه د احتمالي هوکړې د شرایطو د پوښتنې په ځواب کې وویل،" نه غواړم هغه تاسې ته ووایم". خو هغه تایید کړه چې په بشپړه توګه د ایران د اټومي پروګرام دریدل به د هوکړې برخه وي.

ولسمشر ټرمپ وړاندې په دې مرکه کې ویلي، دا لا روښانه نه ده چې ایران په هرمز تنګي کې ماینونه کرلي او کنه.

د هغه په ټکو،"موږ د هرمز تنګي د پاکیدو په حال کې یو او باورمند یم هغه هېوادونه به هم ډیر ژر له موږ سره یو ځای چې د تیلو په انتقال کې له ستونزو سره مخ شوي دي".

ایران د جګړې له پیل راهیسې د هرمز تنګی چې د نړۍ یو پر پنځمه برخه تیل ترې تیریږي د هر ډول تګ راتګ پرمخ تړلی دی.

اوسمهال د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې په بې سارې کچه لوړې شوي دي.

امریکا متحده ایالتونو په پاکستان کې د خپل سفارت او ټولو قنسولګریو د کارکوونکو په تګ راتګ یو لړ محدودیتونه لګولي دي.
په پاکستان کې د امریکا سفارت په یوه بیان کې ویلي چې هلته پلان شوي لاریونونه څاري او د لویو راټولیدنو، ګڼې ګوڼې، ټرافیکي ازدحام او په سیمه کې د مبایل خدماتو او انټرنېټ د ممکنه اختلال امکان موجود دی.
دغه سفارت ویلي چې د مارچ تر پنځلسمې به په ټولو استازولیو کې د امریکايي کارکوونکو تګ راتګ محدود وي.

د امریکا سفارت همداراز د مارچ تر شلمې د کډوالۍ او غیر مهاجرتي ویزو لپاره ټول له مخکې پلان شوي وختونه لغوه کړي او ویلي یې دي چې اغېزمنو کسانو ته به لارښوونې د ایمیل له لارې ولیږل شي.

په ایران د امریکا د برید او د ایران د مخکیني رهبر علي خامنه يي د وژنې په غبرګون د مارچ په لومړۍ قهرجنو شیعه مظاهره چیانو په کراچۍ کې د امریکا په سفارت برید وکړ.

په غبرګون کې یې د قنسولګرۍ امنیتي ساتونکو پر مظاهره چیانو ډزې وکړې چې لږ تر لږه ۱۰ تنه ووژل شول او ګڼ نور ټپيان شول.

تر هغه را وروسته په کراچۍ او لاهور کې د امریکا ټول قنسولي خدمات ځنډول شوي.

همداراز په پېښور کې هم د امریکا جنرال قنسولګري د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بهرنیو ماموریتونو د تنظیم د پروګرام په چوکاټ کې د تل لپاره تړي.

د امریکا متحده ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره به نور هېوادونه هم خپلې جنګي بېړۍ واستوي.
هغه دا خبره په خپله ټولنیزه شبکه تروث سوشیال کې شنبه لیکلې.

ولسمشر ټرمپ ویلي ګڼ هېوادونه په تېره هغه چې د ایران له لوري د هرمز تنګي د تړلو له هڅې اغېزمن شوي د امریکا تر څنګ به خپلې جنګي بېړۍ سیمې ته واستوي څو دا لار پرانیستې او خوندي پاتې وي.

هغه د چین، فرانسې، جاپان، جنوبي کوریا او بریټانیا نومونه یاد کړل چې غواړي سیمې ته جنګي بیړۍ واستوي.

ټرمپ همداراز ګواښ وکړ چې امریکامتحده ایالات به ساحلي لیکې په کلکه بمبار کړي او په دوامداره توګه به ایراني بیړۍ او کښتۍ په سمندر کې هدف وګرځوي.

ایران د هرمز تنګي له لارې د کښتیو د تېرېدو په اړه خبرداری ورکړی او غواړي په دې اوبیزې لارې چې د نړۍ یو پر پنځمه برخه تېل تیریږي ماینونه کینوي.

امریکا د ایران ګڼې ماین اېښېدونکې کښتۍ هم هدف ګرځولي او له منځه وړې دي.

د لبنان د روغتیا وزارت نن شنبه ( د کب ۲۳مه) ویلي چې پر یوه روغتیایي مرکز د اسراییل په هوایي برید کې ۱۲ روغتیایي کارکوونکي وژل شوي او ۱ بل ټپي شوی دی.

برید د لبنان په جنوب کې د اسراییل پولې ته نژدې شوی دی او د وزارت په وینا د پلټنې عملیات روان دي.

د " جمعیت صحي اسلامي " په نوم دغه روغتیایي مرکز د ایران له ملاتړه برخمنې حزب اله ډلې پورې اړوند دی.

حزب الله یوه سیاسي پوځي ډله ده چې متحده ایالتونه یې ترهګر بولي، خو اروپایي ټولنې یې یوازې پوځي برخه تورلست کې شامله کړې ده.

د اسراییل پوځ وایي، دغه پیښه څیړي.

د امریکا دفاع وزیر، پیټ هګسټ د جمعې په ورځ (۲۲ حوت) وویل چې متحد ایالتونه به ایران ته اجازه ورنه کړي چې د هرمز تنګي له لارې د بېړیو تګ راتګ وننګوي.

هغه ټینګار وکړ چې واشنګټن د ایران د اتومي پروګرام د مسئلې د حل لپاره بېلابېل انتخابونه لري.

هګسټ په واشنګټن کې یوې خبري غونډې ته وویل چې متحد ایالتونه د ایران د اتومي وسلو د موضوع د حل لپاره «د انتخابونو یوه لړۍ» لري؛ له دې جملې څخه یو دا دی چې ایران خپله پرېکړه وکړي او د اتومي وسلو له جوړولو څخه تېر شي.

هغه همداراز وویل چې واشنګټن به اجازه ورنه کړي چې ایران په هرمز تنګي کې تېل‌وړونکو کښتیو ته ستونزې پېښې کړي. دا یوه مهمه سمندري لار ده چې د نړۍ د تېلو د صادراتو لویه برخه ترې تېرېږي، او په وروستیو دوو اوونیو کې چې د ایران جګړه روانه ده، په عملي ډول تړل شوې ده.

د ایران نوي مشر مجتبي خامنه‌يي په هغه بیان کې چې ده ته منسوب شوی، ویلي چې له هرمز تنګي څخه به د جګړې پر مهال د «پوځي حربې» په توګه کار واخلي.

هګسټ د خپلو خبرو په بله برخه کې د ایران د نوي مشر د وضعیت په اړه هم وویل چې متحد ایالتونه باور لري مجتبی خامنه‌يي ټپي شوی دی.

د روسیې د تېلو پر صنعتونو د بندیزونو د کمولو په اړه د امریکا پرېکړه د مسکو له هرکلي خو د اروپايي اتحادیې له انتقاد سره مخامخ شوه.

امریکا د انرژۍ د بازارونو د ثبات لپاره، چې د ایران د جګړې له امله ګډوډ شوي، په موقت ډول د روسیې د تېلو پر صادراتو بندیز لېری کړی دی.

د کریملین ویاند د امریکا د حکومت له خوا د روسیې د تېلو د پېرلو د بندیزونو د کمولو هرکلی وکړ.

دیمیتري پسکوف په یوه بیان کې وویل چې روسیه د انرژۍ بازارونو د ثبات لپاره د امریکا هڅه ویني؛ او په دې برخه کې د دوی ګټې سره برابرې دي.

کیریل دیمیتریف، چې د روسیې د فدراسیون د ولسمشر د انرژۍ چارو استازی دی، هم د امریکا له ځانګړي استازي سټیو ویتکاف او د ډونالډ ترمپ له زوم او سلاکار جرد کوشنر سره تر لیدو وروسته د امریکا د نوې پرېکړې هرکلی وکړ.

هغه په ټیلیګرام کې ولیکل:

«متحده ایالتونو عملاً یو څرګند حقیقت تایید کړ: دا چې د روسیې له تېلو پرته د نړۍ د انرژۍ بازار ثبات نه شي موندلای.»

تر دې مخکې د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنت ویلي و چې هېوادونو ته به په لنډمهال ډول اجازه ورکړل شي د روسیې هغه تېل واخلي چې د بندیزونو له امله په ټانکرونو کې پاتې دي او د لېږد په حال کې دي.

خو له بلې خوا د اروپايي شورا ريیس انتونیو کوستا وايي چې د واشنکټن دا یو اړخیز اقدام د ډېرې اندېښنې وړ دی ځکه چې د اروپا پر امنیت اغېز لري.

کوستا خبرداری ورکړی چې د روسیې د بندیزونو کمېدا مسکو ته ډېرې منابع په لاس ورکوي چې د اوکراین پر ضد جګړې ته دوام ورکړي.

د اوکراین ولسمشر، ولودیمیر زیلنسکي وایي چې د امریکا له خوا د روسیې پر تېلو د بندیزونو د لنډمهالي کمولو پرېکړه به د جګړې له پای ته رسولو او په اوکراین کې د سولې له ټینګښت سره مرسته ونه کړي.

زیلنسکي د جمعې په ورځ د فرانسې له ولسمشر ایمانویل مکرون سره په ګډه خبري غونډه کې وویل:

«د امریکا له خوا د بندیزونو د کمولو اقدام ښايي روسیې ته شاوخوا ۱۰ میلیارد ډالر برابر کړي څو جګړې ته نورهم دوام ورکړي. دا اقدام یقیناً د سولې په ټینګښت کې مرسته نه کوي.»

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د خبر له مخې، نژدې دوې اوونۍ وروسته له هغه چې امریکا او اسرائیل پر ایران بریدونه پیل کړل، د دې جګړې یوه مهمه پایله د تېلو د بیو لوړوالی و. دا کار په غیر مستقیم ډول د روسیې په ګټه تمام شوی او اندېښنې یې زیاتې کړې چې ښايي دغه جګړه د روسیې پر وړاندې د اوکراین له مبارزې څخه د نړۍ پام په بله واړوي.

متحده ایالاتو د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې په لنډمهاله ډول به د روسیې پر تېلو د سمندري لېږد بندیزونه نرم کړي.

څلور امریکايي پوځیان په عراق کې د تېل رسوونکې الوتکې د نسکورېدو په پېښه کې وژل شوي.

سنټکام د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ نن دا خبر تایید کړ.

په بیان کې راغلي چې د لوېدلې لویې تېل رسوونکې پوځي الوتکې د دوو نورو غړو د لټون عملیات لا هم روان دي.

سنټکام ویلي چې پرون د عراق په لویدیځ کې د امریکا د پوځ تېل رسوونکې لویه الوتکه KC-135 له یوې بلې الوتکې سره د حادثې په سبب ولوېده.

امریکايي چارواکو ډاډ ورکړی چې دا الوتکه د دښمن یا دوست په ډزو نه ده نسکوره شوې.

د امریکا د پوځ د مرکزي قومندانۍ تر دغه بیان څو ساعته مخکې، د ایران دولتي تلویزیون په یوه بیان کې ادعا وکړه چې د "عراقي اسلامي مقاومت" ډلې د امریکا دا ټانکر الوتکه ویشتلې ده.
په دې سره د امریکا او اسراییلو لخوا په ایران باندې د بریدونو له پیل راهیسې د وژل شویو امریکایي پوځي پرسونل ټولټال شمیر ۱۱ ته رسیدلی دی.
اوه نور امریکايي عسکر په خلیج هېوادونو کې د امریکا په پوځي اډو د ایران په ډرون او توغندیزو بریدونو کې وژل شوي.

یوه لویه تېل رسوونکې امریکايي پوځي الوتکه (KC-135) د عراق په لوېدیځ کې لوېدلې.

د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ سنټکام ویلي دا الوتکه د دښمن په برید یا نورو ډزو سره نه ده لوېدلې بلکې د یوې بلې تېل رسوونکې الوتکې سره د حادثې په سبب لوېدلې.

سنټکام ویلي دویمه الوتکه په اسراییلو کې خوندي ناسته کړې ده.

په لوېدلې لویه الوتکه کې د راپورونو له مخې لږ تر لږه شپږ پوځیان ناست وو. تر پېښې وروسته په سیمه کې د لټون او ژغورنې پراخ عملیات پيل شوي.

تر دې مخکې د امریکا درې پوځي جټ الوتکې په کوېټ کې لوېدلې وې.

هغه وخت امریکايي پوځ ویلي وو چې دا الوتکې د کوېټ د دفاعي ځواکونو له خوا په تېروتنې هدف ګرځېدلې وې چې پیلوټان او عمله یې ژوندي پاتې دي.

د یوه بل خبر له مخې

د عراق د کردستان په اربیل سیمه کې د ډرون برید له امله یو فرانسوی سرتېری وژل شوی دی.

د فرانسې ولسمشر امانویل مکرون دغه برید غندلی او ویلي یې دي دا برید د هغو فرانسوي ځواکونو پر ضد شوی چې له ۲۰۱۵ کال راهیسې د داعش پر ضد نړیوال ائتلاف کې برخه لري.

د راپورونو له مخې ځينې نور فرانسوي عسکر ټپيان شوي هم دي.

مکرون دغه برید د نه منلو وړ وباله او زیاته یې کړه چې فرانسه به په سیمه کې د ترهګرو ډلو پر ضد خپلو عملیاتو ته دوام ورکړي.