نړۍ
ملګري ملتونه: ۱۷ میاشتو کې ۲زره یمني ماشومان جګړو وژلي
د ملګرو ملتونو یو تازه راپور ښيي چې کابو دوه زره یمني ماشومان د ۲۰۲۰ کال له جنورۍ څخه د ۲۰۲۱ تر مې میاشتې پورې د دغه هېواد په روانه جګړه کې وژل شوي دي.
په راپور کې راغلي چې دا کوچنیان د حوثي یاغیانو له لوري چې د ایران د رژیم له ملاتړه برخمنه ډله ده، جذب شوي وو.
په دې راپور کې چې پرون شنبې د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته وړاندې شو، ویل شوي؛ حوثي یاغیانو هڅه کړې چې د یمن له حکومت سره د مقابلې په هدف د ځوانانو لپاره د جنګي زده کړو کمپونه او پروګرامونه جوړ کړي.
د یمن حکومت چې د نړیوالې ټولنې له لوري په رسمیت پېژندل شوی، له ۲۰۱۴ راهیسې له حوثيانو سره په جګړه کې ښکېل دی.
د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ
پاکستاني پوځ وايي بلوچستان کې یې د وسلوالو برید شنډ کړی
د پاکستان پوځ ادعا کوي چې په بلوچستان ایالت کې یې د وسله والو یو برید شنډ کړی دی.
پوځ نن په یوه بیان کې وویل چې اسلامپالو وسله والو هڅه کوله په چاودېدونکو توکو بار یو موټر په قلعه عبدالله ولسوالۍ کې د پوځ په پوسته کې والوزوي، خو بیان زیاتوي چې د پوځ سرتېرو د بریدګرو مخه ونیوله او په نتیجه کې یې موټربم د پوستې له دېوال سره ولګېد او وچاودېد.
د پوځ د بیان له مخې په دې برید کې دوه پاکستاني سرتېرې ووژل شول.
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې وخت ناوخته پر پوځ او امنیتي ځواکونو حملې کېږي چې مسوولیت یې یا د پاکستاني طالبانو تحرک ټي ټي پی او یا د بلوڅ بېلتونپالو د پوځ په نوم ډله مني.
د بنګلدېش د اورګاډي د شبکې د کارکوونکو اعتصاب ټول ریلونه ودرول
په ټول بنګلدېش کې د اورګاډي تګ راتګ نن وروسته له هغه ودرېد چې د اورګاډي د شبکې کارکوونکو د تقاعد په تنخواګانو او نورو امتیازونو کې د زیاتوالي غوښتنې لپاره اعتصاب پیل کړ. دې اعتصاب لسګونه زره مسافر اغېزمن کړي دي.
د بنګلدېش د اورګاډي د کارکوونکو د ټولنې مشر، سیدالرحمان، وویل چې اعتصاب وروسته له هغه پیل شو چې د نوبل د سولې د جایزې ګټونکي محمد یونس په مشرۍ له موقت حکومت سره د دوی خبرې بېنتیجه پاتې شوې. نوموړي زیاته کړه چې اعتصاب به تر هغه وخته دوام وکړي چې غوښتنې یې ونه منل شي.
د ۱۷۰ میلیونه وګړو لرونکي بنګلدېش دولتي اورګاډي شبکه په کال کې شاوخوا ۶۵ میلیونه مسافر لېږدوي، او د دې شبکې درېدلو پراخ اغېز پرېښی دی.
کولبمیا له امریکا څخه د کډوالو د انتقال شرایط منلي
سپینه ماڼۍ وايي چې د کولمبیا حکومت له متحدوایالتونو څخه، دې هېواد ته د کډوالو د انتقال په اړه د ولسمشر ډونالډټرمپ شرایط منلي دي.
د یکشنبې په ورځ وروسته له دې کولمبیا له امریکا څخه د ایستل شویو کډوالو دوو الوتنو ته اجازه ورنه کړه، ښاغلي ټرمپ پر دې هېواد د تعرفې د لوړولو په ګډون د یولړ بندیزونو د لګولو خبرداری ورکړ.
سپینې ماڼۍ بېګا ناوخته په یوه بیان کې وویل چې کولمبیا اوس مهال د امریکا له ټولو شرایطو، له هغې ډلې له محدودیت او ځنډ پرته او حتی د امریکا په پوځي الوتکو کې له متحدوایالتونو څخه د ټولو ایستل شویو غیرقانوني کډوالو له منلو سره موافقه کړې ده.
په بیان کې راغلي دي چې که کولمبیا پر خپله ژمنه ونه درېږي، نو پر دې هېواد د تعرفې او بندیزونه سند به لاسلیک شي.
سپینې ماڼۍ ویلي دي چې پر کولمبیايي چارواکو د سفر او ویزو ممنوعیت به دې هېواد ته د کډوالو تر لومړۍ الوتنې پورې پرځای پاتې وي.
د کولمبیا د بهرنیوچارو وزارت په یوه بیان کې دا خبره تایید کړې، او ویلي یې دي چې دا هېواد له امریکا د ایستل شویو کډوالو منلو ته چمتو دی.
چین له افغانستان او ځینو نورو هېوادونو د څارویو او چرګانو واردات بند کړل
چین له حیواناتو څخه انسان ته د ناروغیو د سرایت د مخنیوي په مقصد د افغانستان په ګډون د یوشمېر آسیايي، افریقايي او اروپايي هېوادونو د څارویو او چرګانو پر واردولو بندیز لګولی دی.
چین ویلي دي چې د پسونو او وزو د تڼاکو د ساري ناروغیو د مخنیوي لپاره یې له افغانستان، پاکستان، فلسطین، نیپال او بنګلدېش څخه د پسونو او وزو او د دې دوو څاریو د غوښې واردول بند کړي دي.
دا بندیز داسې مهال اعلانېږي چې د روغتیا نړیوال سازمان په بېلابېلو هېوادونو کې د ځینو ساري ناروغیو د خپراوي خبرې ورکړ او ورپسې د چین د ګمرکونو عمومي ادارې د جنوري په ۲۱مه په دې اړه یولړ بیانونه خپاره کړل.
د دې بیانونو له مخې چین د غوښې له لویو تولیدوونکو هېوادو لکه غنا، قطر، سومالیا، کانګو، نایجریا، مصر، بلغایا او نورو هېوادونو څخه د غوښې او له جرمني څخه د خنځیر او د خنځیر د غوښې پر وارداتو هم بندیز لګولی.
د اوکرایین په اړه د اروپايي ټولنې غونډه
ټاکل شوې چې د اروپايي ټولنې د بهرنیوچارو وزیران نن په بروکسل کې په خپله غونډه کې د اوکراین د جګړې، له امریکا سره د اړیکو او د منځني ختیځ د روان وضعیت په اړه بحث وکړي.
د اروپايي ټولنې وزیران به د اوکراین د بهرنیوچارو د وزیر اندرې سیبیها له څرګندونو وروسته د اوکراین او روسیې د جګړې په اړه بحث وکړي.
همداراز په داسې حال کې چې اروپايي ټولنه پر دمشق د لګېدلو بندیزونو په اړه غور کوي، په نننۍ غونډه کې به د سوریې د روانو حالاتو په اړه هم خبرې وشي.
د اسراییل او حماس ډلې ترمنځ اوربند بله هغه مسئله ده چې د بروکسل د غونډې په اجنډا کې شامله ده.
د ولسمشر ډونالډټرمپ له لوړې وروسته دا لومړی ځل دی چې د اروپايي ټولنې د بهرنیوچارو وزیران غونډه کوي او تمه ده چې د اروپا ټاپ ډیپلوماتان به له متحدوایالتونو سره د اروپايي ټولنې د اړیکو د راتلونکې په اړه هم خبرې وکړي.
کولمبیا له غیر قانوني کډوالو ډکې الوتکې رد کړې، ټرمپ ورباندي د ۲۵٪ تعرفې لګولو خبرداری ورکړ
د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ له امریکا د ایستل شویو کډوالو د دوو الوتنو د منلو د کولمبیا د ردولو په غبرګون کې پر دغه هېواد د ۲۵سلنه تعرفو لګولو په ګډون ځینې بندیزونه اعلان کړل.
ښاغلي ټرمپ پر Truth social پلټفارم په یوه پوسټ کې د یکشنبې په ورځ د جنورۍ په ۲۶ مه ویلي چې د کلمبیا دغه اقدام د امریکا د مليامنیت او عمومي خوندیتوب پر وړاندې ګواښ دی.
ټرمپ زیاته کړې چې خپلې ادارې ته یې امر کړی چې د کلمبیا پر هغو سوداګریزو توکو چې امریکا ته ور واردېږي، ۲۵ سلنه تعرفې ولګوي او داتعرفې دې په یوه اونۍ کې ۵۰ سلنو ته لوړې کړي.
ولسمشر ټرمپ دغه راز د کولمبیا د حکومتي چارواکو پر سفر بندیز او د دوی پر “متحدینو او ملاتړو" د ویزې محدودیتونه هم اعلان کړي دي.
د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر له کرد جنګیالیو سره د مبارزې لپاره سیمه ییزه همکاري غوښتې
د ترکیه د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان په سوریې او عراق کې د کُرد جنګیالیو پر وړاندې د مبارزې په برخه کې د سیمه ییزو ګډو هڅو غوښتنه کړې ده.
فیدان دغه غوښتنه د یکشنبې په ورځ (د دلوې په ۷) نېټه بغداد ته د سفر پر مهال مطرح کړې ده.
د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، د کردستان د ګارګرانو ګوند PKK چې له څو لسیزو راهیسې یې د ترکیې د دولت پر ضد حملې کړي، دعراق په کردستان خپلواکه سیمه کې اډې لري،چېرې چې د ترکیې پوځي اډې هم موجودې دي.
“پي کې کې“ د ترکیې او لودیځو متحدینو له لوري یې د یو ترهګر سازمان په توګه پیژندل کېږي او انقره هم په سوریه کې کردي ځواکونه له دېډلې سره د اړیکو په درلودلو تورنوي.
عراق ته د فیدان سفر داسې مهال شوی چې د عراق دوه پوله ساتي ځواکونه د جمعې په ورځ د ترکیې پولې ته نږدې ووژل شول.
بغداد پي کې کې د دغې پښې پړ بللي دي.
د سوډاني پوځ مشر له بیرته نیولې مرکزي قومندانۍ لیدنه وکړه
د سوډان د پوځ عمومي مشر دوه ورځې وروسته له هغه چې ځواکونو یې دا په پلازمېنه خرطوم کې د اردو قوماندانۍ ودانۍ له وسله والو جنګیالیوبیرته ونیوله، د یکشنبې په ورځ (د جنوري په ۲۶مه) له دې ودانۍ لیدنه وکړه.
عبدالفتاح البرهان د پوځو قوماندانانو ته وویل چې د اردو ځواکونه یې په بهترین وضعیت کې دي.
د اردو عمومي قوماندانۍ د ودانۍ بیرته نیول د پام درمان ښار د واک له تر لاسه کولو وروسته د سوډان د پوځ تر ټولو لویه بریا ده.
دا ښار د نیل سیند په لویدیځه غاړه کې دی چې او پوځ یې هم نږدې یو کال مخکې کنټرول خپل کړ.
په سوډان کې جګړه د دغه هېواد د اردو او “د چټک مللتړ ځواکونو” په نوم جنګیالو تر منځ د ۲۰۲۳ کال په اپرېل میاشت کې پیل شوې ده.
د دې جګړو له امله لسګونه کسان وژل شوي او د نلګرو ملتونو د شمېرو له مخې، له دې امله له ۱۲ میلیونو زیات خلک بې ځایه شوي دي.
دغه راز جګړه په سوډان کې جګړه د بشري ناورین لامل هم ګرځېدلې ده.
د ایران د خصوصي سکتور استازو له طالب چارواکو سره کتلي دي
د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست نورالدین عزیزي او د ایران د خصوصي سکټور استازو د افغانستان او ایران تر منځ د سوداګرۍ د کچې لوړولو او نورو مسایلو اړوند خبرې اترې کړې دي.
د طالبانو د حکومت د صنعت او سوداګرۍ وزارت د یکشنبې په ورځ د دلوې په ۷ مه نېټه په یوه خپرې کړې خبرپاڼه کې ویلي چې دواړو لورو له چابهار بندره د اعظمي ګټې اخیستنې، افغانستان د بې کیفیته سوداګریزو توکو او د پولو پر کوچینو بازارونو بحثونه کړي دي.
د خبرپاڼې له مخې، د ایران د خصوصي سکټور استازو په دې لیدنه کې په افغانستان کې د کانوتو، کرنې او صنعت برخو کې پانګونې ته لېواتیاښودلې ده.
د ایران د خصوصي سکټور استازي د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي په مشرۍ د یو لوړپوړي پلاوي په ترکیب کې پرون کابل ته تللي دي.
عراقچي کابل ته د خپل یوه ورځني سفر په ترڅ کې د طالبانو د حکومت له لوړپوړو چارواکو سره پر دوه اړخیزو اړیکو او نورو موضوعاتو خبرېکړي او بیا د ورځې په پای کې د مازدیګر چای لپاره د کابل یو رسټورانت ته تللی وه.
د دارفور پر روغتون په برید کې ۷۰ تنه وژل شوي
د روغتیا د نړیوال سازمان مشر وايي چې په سودان کې د دارفور د محاصره شوې الفاشر ښار په یوازیني فعال روغتون باندې په برید کې ۷۰ کسان وژل شوي او ۱۹ نور ټپیان شوي دي.
تېډروس ادهانوم ګبریسیوس نن (یکشنبې- د سلواغې په ۷مه) په ایکسپاڼه (پخوانی ټویټر) کې دا برید «وحشتناک» بللی او لیکلي یې دي چې دغه برید داسي مهال وشو چې د «سعودي عربستان د میندو تعلیمي روغتون» له ناروغانو څخه ډک و.
د سودان کورنۍ جګړه، چې نژدې دوه کاله مخکې پیل شوې وه لا هم دوام لري.
د روغتیا د نړیوال سازمان مشر نه دي ویلي چې په جګړه کې کومه ښکېله خوا پر روغتون د برید مسووله ده، خو سیمهییز چارواکي ادعا کوي چې دا برید د یاغي ملیشه ډلو له خوا شوی.
د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت هم دا حمله د «نړیوالو قوانینو سرغړونه» بللې او غندلې ده.