د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو او ټرانسپورتي ستونزو د هواري په هدف غونډه وشوه.

د افغانستان د سوداګرۍ وزارت ویاند جواد دبیر نن ازادي راډيو ته وویل، په هغه دوه ورځنۍ ناسته کې چې تېره ورځ په تهران کې جوړه شوې وه د ایران له لارې نورو هېوادونو ته د افغاني توکو د صاداراتو په برخه کې د ستونزو په هواري خبرې وشوې.

هغه زیاته کړه: "دا مهال د افغانستان کالي د ایران له لارې نورو هېوادونو ته صادرېږي خو دا چې د ټرانسپورت او ټرانزیټ په برخه کې افغان سوداګر کومې ستونزې لري د دغو ستونزو د هواري په اړه په دغه غونډه کې خبرې شوې دي."

د نوموړي په خبره، په دغه غونډه کې د دواړو هېوادونو تر منځ هم د سوداګریزو اړیکو په پراختیا خبرې شوې دي.

د شمېرو له مخې دا مهال په کلني ډول له ایران سره د افغانستان سوداګري تر یو میلیارد ډالرو اوړي.

د دغه وزارت په وینا، دا مهال افغانستان په کلني ډول یو میلیارد او دوه سوه میلیونه واردات او ۱۵ میلیونه صدارات لري.

هند اعلان کړی چې د افغانستان محصلانو ته به زر انلاین تحصیلي بورسونه برابر کړي.

د هند د کلتوري اړیکو شورا (ICCR) د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۲۲مه، په ایکسپاڼه کې د یوه بیان په خپرولو سره اعلان وکړ چې دغه بورسونه د ۲۰۲۶–۲۰۲۷ تحصیلي کال لپاره ځانګړي شوي دي. د دې پروګرام له مخې، متقاضیان کولای شي په انلاین ډول د مدیریت، سوداګرۍ، کمپیوټر ساینس، هنر او یو شمېر نورو برخو کې د هند په معتبرو پوهنتونونو کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړي.

د اعلان له مخې، د دغو بورسونو لپاره د نوم‌ لیکنې بهیر د جولای له ۱۵مې (د چنګاښ ۲۴مې) پیلېږي او د جولای تر ۲۴مې (د زمري تر ۲مې) به دوام وکړي.

دغه بورسونه د تحصیل د فیسونو، نوم ‌لیکنې، ازموینو او د فراغت سند د صادرولو بشپړ لګښتونه تامینوي.

هند په داسې حال کې د افغانستان محصلانو لپاره د دغو زر انلاین بورسونو د برابرولو خبر ورکوي چې نږدې پنځه کاله کېږي په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ ښوونځي تړل شوي دي او ښځینه محصلانې هم په پوهنتونونو کې د زده کړو له دوام څخه منع شوې دي. دې وضعیت زرګونه نجونې دې ته اړې کړې دي چې د زده کړو د دوام لپاره انلاین تعلیمي پروګرامونو او انلاین پوهنتونونو ته مخه کړي.

ایران د دوشنبې په ورځ وویل چې که واشنګټن د جګړې د پای ته رسولو لپاره خپلو ژمنو ته درناوی ونه کړي، نو تهران به نور له متحده ایالاتو سره لاسلیک شوی تفاهم ‌لیک مراعت نه کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي په تهران کې یوې خبري غونډې ته وویل: "هر ځل چې بل لوري خپلې ژمنې نه دي پوره کړې، موږ هم خپلې ژمنې نه دي عملي کړې. موږ به همدې دریځ ته دوام ورکړو."

بقایي دا څرګندونې د دواړو هېوادونو ترمنځ وروستیو شخړو ته په اشاره وکړې. هغه همدارنګه وویل چې ایران هڅه کوي چې په هرمزتنګي کې د یوه ګډ میکانیزم د رامنځته کولو لپاره له عمان سره یوې هوکړې ته ورسیږي خو پرهغه هیواد د امریکا فشارونه د دغو هڅو مخه ډب کړې ده. د دغسې یوه میکانیزم د رامنځته کولو لپاره د هڅو په ترڅ کې د ایران د بهرنیو چارو وزیرعباس عراقچي د جولای په ۱۱ عمان ته تللی او د هغه هیواد د بهرنیو چارو له وزیرسره یې د دې او د سیمې پروضعیت خبرې وکړې.

د امریکا او ایران ترمنځ د شخړو د بیا پیل او د دواړو لورو ترمنځ د کمزورې اوربند د راتلونکې په اړه د اندېښنو د زیاتېدو له امله د دوشنبې په ورځ د تېلو بیې څه باندې څلور سلنه لوړې شوې.

د امریکا د اومه تېلو بیه ۴،۳ سلنه لوړه شوه او د هربیرل بیه یې ۷۴ ډالرو او ۴۹ سېنټو ته ورسېده. د برېنټ اومه تېلو بیه هم ۴،۲ سلنه لوړه شوه او د هر بیرل بیه ۷۹ ډالره او ۲۱ سېنټو ته ورسیده.

د تیلو بیې وروسته له هغې لوړې شوې چې د امریکا پوځ د ایران په جنوب کې پر ځینو هدفونو تازه بریدونه وکړل او ایران په هرمز تنګي کې پر یوې سوداګریزې بېړۍ برید وکړ. د ایران د سپاه پاسداران اعلان کړی چې د هرمز تنګی به تر بلې خبرتیا پورې تړلی پاتې شي، خو د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ ویلي چې دغه سمندري لار د هغوکشتیو لپاره پرانیستې ده چې غواړي په قانوني ډول تګ راتګ وکړي.

د ټایلنډ د بنکاک ښار په یوه کلپ کې د اورلګېدنې له امله لږ تر لږه ۲۷ کسان مړه او تر ۶۰ ډېر نور ټپیان شوي دي. اور د یکشنبې شپې ناوخته هغه مهال ولګېد چې کلپ له خلکو ډک و. عیني شاهدانو ویلي، لومړی د کلپ دننه لوګي راپورته شول او بیا د چاودنې غږ واورېدل شوچې وروسته ودانۍ په چټکۍ سره له لوګیو ډکه شوه. د لومړنیو معلوماتو له مخې، د ډېرو قربانیانو مړي د کلپ په تشنابونو کې موندل شوي چې هلته بند پاتې شوي وو. ودانۍ د اور له امله په بشپړه توګه ویجاړه شوې ده. چارواکي د پېښې د لامل او د اور خوندیتوب د مقرراتو د مراعات کېدو په اړه پلټنې کوي.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ سینټکام وایي چې نن دوشنبې سهاروختي یې پر ایران نور بریدونه وکړل، ترڅو په هرمزتنګي کې په ازاد ډول د سوداګریزو کشتیو او ملکي کارکونکو پرتګ راتګ د دې هیواد د بریدونو وړتیاوې نورې هم کمې کړي.

سینټکام په یوه اعلامیه کې وویل: "اعلیٰ سرقوماندان (چې اشاره یې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته ده) د دغو بریدونو امر کړی، څو ایراني ځواکونه د خپلو کړنو په وړاندې حساب ورکوونکي وګرځول شي."

د سینټکام په اعلامیه کې د بریدونو نور جزئیات نه دي ورکړل شوي او دا هم نه دي ویل شوي چې آیا دغه عملیات چې نن سهاروختي ترسره شول لاهم د خلیج په سیمه کې روان وو که نه.

په عین حال کې ایراني رسنیو د بندرعباس، سیرک او بوشهرولایت په ګډون هرمز تنګي ته نژدې یوشمیرسیمو کې د چاودنو راپورونه ورکړي دي.

د امریکا د خلیج عربي متحدینو هم راپور ورکړ چې د امریکا د بریدونو په غبرګون کې د ایران له لوري پرې توغندي توغول شوي دي. سپاه پاسداران ویلي چې په بحرین کې یې د امریکا پوځي اډه په نښه کړي دي. کویټ هم ویلي چې ځواکونه یې په هوایي حریم کې د دښمن د توغندیو د شنډولو عملیات مخ ته وړي.

د فوټبال د نړیوال جام په نیمه پایلوبو کې فرانسه له هسپانیې او انګلستان له ارجنتاین سره لوبیږي.

په لومړۍ نیمه پایلوبه کې به سه شنبه ماخوستن فرانسه له هسپانیې سره مخ شي.

د دوی لوبه د افغانستان په وخت د شپې یوولس نیمې پيلیږي.

فرانسه او هسپانیه په اروپا کې له دوو سرسختو سیالو ټيمونو ګڼل کېږي خو د هسپانیې د بریاوو شمېر ترې زیات دی.

دواړه ټیمونه ګڼ ستوري لوبغاړي لري له هغې ډلې فرانسه کې کیلیان امباپه او عثمان دمبله او په هسپانیې کې لامین یامال او مایکل اوریازابل د یادولو دي.

فرانسې په منځلوبو کې مراکش او هسپانیې هم بلجیم ته ماته ورکړې وه.

په دویمه نیمه پایلوبه کې د چهارشنبې په ماخوستن د نړۍ مدافع اتل ارجنتاین له انګلستان سره مخ دی.

انګلستان په منځلوبو کې ناروې له مخې لرې کړه او ارجنتاین هم سویس ته ماته ورکړې وه څو په دویمه نیمه پایلوبه کې له یو بل سره مخ شي.

د قطر د پخواني امیر شیخ حمد بن خلیفه آل ثاني د جنازې مراسم د یکشنبې په ماښام ترسره شول.

شیخ حمد د یکشنبې په ورځ په ۷۴ کلنۍ کې ومړ.

د هغه د مړینې په سبب په قطر کې څلور ورځې ملي ماتم اعلان شوی او ټولې ادارې تړلې دي.

شیخ حمد په ۱۹۹۵ کال کې د یوې کودتا له لارې واک ترلاسه او قطر یې په نړۍ کې د طبیعي ګازو په یوه لوی صادروونکي هېواد بدل کړ.

د نړۍ او سیمې ګڼو هېوادونو د هغه په مړینې خواشیني ښوولې.
د افغانستان پخواني جمهور رییس حامدکرزي په دې اړه په یوه بیان کې ویلي چې د شیخ حمد په دوره کې قطر له افغانستان سره دوستانه اړیکې وپاللې او له افغانستان سره یې د پام وړ مرستې وکړې.

د طالبانو حکومت هم د قطر د پخواني امیر په مړینې خواشیني ښوولې.

شیخ حمد آل ثاني په ۲۰۱۳ کال کې واک خپل زوی شیخ تمیم بن حمد آل ثاني ته پرېښود.

په جرمني کې تېر یوه میاشت ۹۹ کسان په رودونو او سیندونو کې ډوب او مړه شوي.

د جرمني د ژوند ژغورنې فدراسیون د یکشنبې په ورځ په دې اړه یوه اعلامیه خپره کړې.

د اعلامیې په اساس چې اکثر ډوب شوي کسان نارینه و.
په جرمني کې د یوې میاشتې په لړ کې د ۹۹ کسانو ډوبېدل او مړینه له ۲۰۰۳ کال راهیسې لوړه شمېره ګڼل کېږي.

اکثرو خلکو د سختې ګرمۍ په سبب د لمبا په هدف ځانونه سیندونو او رودونو ته اچولي و خو ډوب شوي او بېرته ژوندي نه دي راوتلي.

ځینې ځوانان بیا د الکولو یا نورو مخدره موادو له کارولو وروسته ځانونه اوبو ته اچولي.

جرمني کې تېره جون میاشت د هوا تودوخه د سانتي ګراد په کچه تر ۴۱ درجو اوښتې وه.

د ظاهر قدیر ورور قهار قدیر وايي چې په ورور باندې یې لګېدلي تورونه سیاسي او غیرعادلانه دي.

عبدالظاهر قدیر چې پخوا د افغانستان د ولسي جرګې لومړی مرستیال و د جمعې په ورځ له کینیا امریکا ته انتقال شوی.

د امریکا عدلیې وزارت د لوی څارنوال تاد بلانچ په حواله لیکلي: «په داسې حال کې چې عبدالظاهر قدیر ځان د افغانستان د یوه سیاسي مشر په توګه معرفي کاوه احتمالاً یې د یوه جرمي تشکیل رهبري کوله او د خطرناکه او روږدوونکو مخدرو او درنو وسلو په کاروبار لګیا و»

خو عبدالقهار قدیر په خپله فیسبوک پاڼه زیاته کړې چې عدالت باید د حقایقو، شواهدو او قانون په اساس تامین شي نه د سیاسي فشار له لارې.

ظاهر قدیر د ۲۰۲۵ کال په مې کې د کینیا په پلازمینه نایروبي کې نیول شوی و او تر څه باندې یو کال وروسته امریکا ته ولیږدول شو.

دی د جمعې په ورځ په نیویارک کې محاکمې ته حاضر کړای شو چېرته چې پرېکړه وشوه تر بلې محکمې په بند کې وي.

که چېرته په هغه لګېدلي تورونه ثابته شي لږ تر لږه په لس کاله بند محکومېدی شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ وویل چې متحده ایالاتو په هرمز تنګي کې په کښتیو باندې د وروستیو حملو په غبرګون په ایران سخت ګوزارونه کړي.

هغه له سي ان ان سره په یوه تلیفوني مرکه کې ویلي چې "موږ پرون شپه دوی سخت ووهل."

هغه دا هم وویل چې متحده ایالات او ایران د شنبې په ورځ "یوې موافقې ته ډېر نږدې وو".

د متحده ایالاتو پوځ ویلي چې دوی په هرمز تنګي کې په یوې باروړونکې کښتۍ د سپاه پاسداران د شنبې ورځې د برید په غبرګون د ایران لږ تر لږه ۱۴۰ پوځي اهداف په نښه کړل.

په ورته وخت کې، د هرمز تنګي د وضعیت په اړه متضاد راپورونه ورکول کېږي.

د دغه تنګي په اړه د ایران څارونکې ادارې ویلي چې "کښتیو ته اجازه نشته چې دا مهال له لارې تیرې شي،" مګر د امریکا ولسمشر سي ان ان ته وویل چې "زموږ له نظره تنګی خلاص دی."

د امریکا مرکزي قومندانۍ (سینټکام) هم اعلان وکړ چې دا مهم تنګی خلاص دی او ایران هیڅ کنټرول نه پرې لري.