د امریکا متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالد ټرمپ د استیضاح د محاکمې نهمه ورځ نن د واشنګټن په وخت د ماسپښین په یوه بجه په سنا جرګه کې ترسره کېږي.

سناتوران تر دوو ورځو وخت لري چې خپلې لیکلې پوښتنې د ټرمپ د محاکمې په بهیر کې د استازو جرګې له‌خوا ټاکل شویو اووه تنو مدیرانو او هم د ولسمشر ټرمپ مدافع وکیلانو ته وسپاري.

د امریکا قاضي‌القضات جان رابرټس د ولسمشر ډونالد ټرمپ د محاکمې بهیر اداره کوي.

د پوښتنو تر سپارلو وروسته تمه کېږي چې سناتوران په دې اړه رایه ورکړي چې ایا شاهدان شهادت ته وروغواړي که نه.

سنا وروسته له هغه د ولسمشر ټرمپ استیضاح پیل کړه چې د امریکا استازو جرګې ټرمپ له واک څخه په ناوړه استفاده او د کانګرس په مخ کې د خنډونو په ایجادولو تورن کړ او د هغه د استیضاح دوسیه‌یې سنا ته واستوله.

په ټرمپ دا تورونه د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زلنسکي سره د هغه د یوې ټیلیفوني مکالمې په تړاو دي.

په ټرمپ تور دی چې په زلنسکي یې فشار راوړی څو د خپل سیاسي سیال جوبایډن او د هغه د زوی هنټر بایډن په اړه پلټنې وکړي.

بایډن او زوی یې هنټر بایډن په اوکراین کې د انرژۍ په سکټور کې څه وخت کار کړی و.

جوبایډن د امریکا د ۲۰۲۰ میلادي کال په ولسمشرۍ ټاکنو کې له ډیموکرات ګونده د ټرمپ یو اصلي سیال بلل کېږي.

په سنا جرګه کې له سلو څوکیو ۵۳ د جمهوري غوښتونکو په لاس کې دي او تقریباً واضح ده چې ټرمپ به برائت حاصل کړي ځکه له واکه د هغه د لیرې کولو لپاره د سنا جرګې دوه ثلثه رأیې په کار دي.

د امریکا پوځ د شنبې په ورځ وویل چې په سوریه کې یې د اسلامي دولت وسله والې ډلې پرضد ګڼ بریدونه ترسره کړې دي.

د امریکا مرکزي قومانداني (سینټکام) په یوه بیان کې وویل، نن یې په ټوله سوریه کې داعش په نښه کړ.

په بیان کې دا یادونه نه ده شوې چې په بریدونو کې څوک وژل شوي دي.

د داعش وسله والو د ډسمبر په دیارلسمه د سوریې په پالمیرا کې دوه امریکایي پوځیان او د هغوی یو ژباړونکي وژلي و. د سینټکام په وینا نني عملیات د هغه برید د غچ اخیستونکو عملیاتو یوه برخه وه.

په سوریه کې شاوخوا زر امریکایي سرتیرې پاتې دي.

د روسیې د بلګورود والي نن وویل چې د اوکراین د توغندیو له برید وروسته په سیمه کې د شپږ لکه استوګنو بریښنا قطع شوې ده، نو نه مرکزګرمي لري او نه هم اوبه.

ویاچسلاو ګلادکوف په ټیلګرام کې لیکلي دي چې د دې ستونزې د مخنیوي لپاره هڅې روانې دي خو وضعیت ډیر کړکیچن دی.

بلګورود د اوکراین له خارکیف سره سرحد لري، د دوه زره دوه ویشتم کال په فبروري میاشت کې چې کله روسیي ځواکونو پر اوکراین برید وکړ، په بلګورود کې یو نیم میلیون کسانو ژوند کاوه، خو پر دې سیمې په منظم ډول اوکرایني ځواکونه حملې کوي.

بل لور ته په تیرو نژدې څلورو کلونو کې چې روسیې پر اوکراین یرغل کړی دی، روسیي ځواکونو په مکرر ډول په ژمي کې د اوکراین د تودوخي سیستمونه په نښه کړي دي چې وروستی برید یې د پنجشنبې په شپه وکړ چې له امله یې د پلازمینې کییف په شاوخوا نیمایي اپارتمانونو کې د مرکز ګرمي سیستمونه له کاره ولویدل.

د سوریې پوځ نن وویل چې د حلب ښار د شیخ مقصود سیمه یې له کردي وسله والو نیولې ده.

د سوریې په دوهم ستر ښار کې جګړې د دغه هیواد د ولسمشر احمد الشرع هغه ژمنه ټکنۍ کړې ده چې له څوارلس کلنې جګړې وروسته به سوریه یو موټې او متحده ساتي.

د امریکا متحد ایالتونو او نورو نړیوالو له کردي وسله والو سره د سوریې د حکومت د تیرې اونۍ د اوربند هرکلی کړی و، خو کردي وسله والو دا ونه منله چې د شیخ مقصود سیمه به د شوې موافقې له مخې پریږدي.

د کردانو له مخالفت وروسته د جمعې په ورځ ناوخته د سوریې پوځ وویل چې دوی به په دې سیمه کې عملیات پيل کړي.

د سوریې پوځ په خپاره کړي بیان کې نن وویل چې سیمه یې نیولې ده خو لاهم په ځینو ځایونو کې کردي وسله وال پټ دي. کردي وسله وال بیا د حکومتي ځواکونو له لورې د شیخ مقصود سیمې د نیولو خبرونه ردوي، خو رویټرز اژانس له سیمې راپور ورکوي چې اوس ډزې نه اوریدل کیږي.

د امریکا د متحد ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر نن په یوه پيغام کې د ایران د خلکو ملاتړ څرګند کړ. دا وروسته له دې چې ایراني چارواکو انټرنټ بند کړی او هڅه کوي چې په ټول هیواد کې د حکومت ضد سوله ییز لاریونونه وځپي.

مارکو روبیو نن په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې د ایران د زړورو خلکو ملاتړ کوي.

یوه ورځ مخکې تر دې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران چارواکو ته یو نوی خبرداری ورکړ او ویې ویل، غوره ده چې پر لاریون کوونکو ډزې ونه کړئ، ځکه چې بیا به موږ هم ډزې پيل کړو.

په ایران کې اعتراض کوونکو تیره شپه د پلازمینې تهران د ځینو سیمو په ګډون په ګڼو ښارونو کې د حکومت ضد شعارونه ورکړل او د یوشمیر مظاهرو په ترڅ کې یې د ایران د شهزاده رضا پهلوي حمایت وکړ.

د ایران د بشري حقونو سازمان چې په ناروې کې میشت دی، د جمعې په ورځ چې د لاریونونو دیارلسمه وه، د اعتراضونو پرمهال د نهو ماشومانو په ګډون د لږ تر لږه یو پنځوس کسانو د وژل کیدو او د سلګونو نورو د ټپي کیدو خبر ورکړ.

اروپایي ټولنې په ایران کې له لاریون کوونکو سره هر ډول تاوتریخوالی غندلی او انټرنټ ته یې د خلکو د لاسرسي غوښتنه کړې ده.

د اروپایي ټولنې ویاند انور العنوني د جمعې په ورځ وویل چې ایرانیان د ښه ژوند لپاره خپله مشروع غوښتنه کوي او د دوی د سوله ییزو مظاهرو پرضد هر ډول تاوتریخوالی د منلو نه دی.

ښاغلي العنوني له ایراني چارواکو همداراز وغوښتل چې د بیان د ازادۍ او سوله ییزو غونډو درناوی وکړئ او ټولو ته بیرته انټرنټ فعاله کړئ.

د ازادي اروپا د ازادي راډیو فردا څانګه چې ایران ته خپرونې کوي، خبر ورکړ چې په ایران کې د پنجشنبې له شپې راهیسې انټرنټ قطع شوی دی او دا ځکه چې لاریونونه پراخ شوې دي.

په ایران کې د مرغومې په اوومه وروسته له هغه لاریونونه پیل شول چې د ریال ارزښت د ډالر په وړاندې په بیسارې ډول ښکته شو.

روسیې د اوکراین د لوېدیځ پر لور یو نوی اټومي وړتیا لرونکی بالستیک توغندی، چې څو جنګي سرګلولې لري، توغولی دی.

دا برید د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو د هغو پراخو حملو برخه وه چې ګڼ اوکرایني ښارونه، په ځانګړي ډول پلازمېنه کیف، یې وځپل.

په دې بریدونو کې لږ تر لږه څلور کسان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان شوي دي.

د روسیې دفاع وزارت د جنورۍ په ۹مه وویل چې د «اورېشنیک» په نوم دا توغندويي حمله د اوکراین د یوې ادعا شوې ډرون حملې په غبرګون کې شوې، چې ګواکې د تېر دسمبر په وروستیو کې یې د ولسمشر ولادیمیر پوتین استوګنځای په نښه کړی و. کیف دا ادعا رد کړې ده او د امریکا د استخباراتو مرکزي ادارې (CIA) هم دا تور ناسم بللی دی.

د اوکراین هوايي ځواک تر نیمې شپې لږ مخکې خبرداری ورکړی و چې ښايي د روسیې له «کاپوستین یار» ازمیښتي مرکز څخه توغندی وتوغول شي. وروسته یې په یوه خبرپاڼه کې وویل چې روسیې یو ډېر چټک بالستیک توغندی توغولی دی.

د امریکا ولسمشر د پنجشنبې په ماښام د مشهد ښار د اعتراضونو یو ویډیویي راپور بیا خپور کړ او ویې لیکل: «د ایران دوهم لوی ښار د معترضانو تر کنټرول لاندې دی.»

ډونالډ ټرمپ دا راپور په خپلې ټولنیزې شبکې «ټروت سوشل» کې شریک کړ او ویې لیکل: «له یو میلیون څخه زیات خلک راټول شوي دي. د ایران دوهم لوی ښار د معترضانو تر ولکې لاندې دی؛ حکومتي ځواکونو ښار پرېښی دی.»

د پنجشنبې په ماښام (۱۸ جدی) د پلازمېنې تهران ترڅنګ، د ایران په لسګونو لویو او وړو ښارونو کې خلکو پراخ او بې ساري اعتراضونه وکړل.

غیردولتي بنسټ «نیټ بلاکس» چې د سایبري امنیت او د انټرنیټ د حاکمیت وضعیت څاري، په یوه تازه راپور کې، چې تېره شپه یې خپور کړ، ویلي چې په ایران کې انټرنیټ له ۱۲ ساعتونو څخه په بشپړ ډول بند شوی.

د دې بنسټ د معلوماتو له مخې، د انترنیټ له نړیوالې شبکې سره د ایران د انترنیټ ارتباط د عادي حالت یوازې ۱ سلنې ته راکم شوی دی.

نیټ بلاکس ټینګار کړی چې د ایران اسلامي جمهوریت چارواکو انټرنیټ د پراخو اعتراضونو د ځپلو او د تاوتریخوالي په اړه د راپورونو د خپرېدو د مخنیوي لپاره بند کړی دی.

له بلې خوا د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په خپله ایکسپاڼه کې په فارسي ژبه یو پیغام خپور کړی او ویلي یې دي چې د ایران اسلامي جمهوریت رژیم د خلکو د غږ د چوپولو لپاره انټرنیټ په بشپړه توګه بند کړی دی.

په دغه پیغام کې ویل شوي چې که څه انټرنیټ ته د ایرانیانو لاسرسی بند شوی خو د انترنیټ په شان اړیکې د انسانانو اراده نه شي بدولی. دغه مرکز د ایران خلکو ته په خطاب کې لیکلي: «نړۍ لا هم تاسو اوري او ویني.»

د سوریې دفاع وزارت د جمعې په ورځ د حلب په څو سیمو کې له کورد جنګیالیو سره تر څو ورځنیو مرګونو نښتو وروسته اوربند اعلان کړ.

د فرانسې خبري اژانس په وینا، وزارت په یوه بیان کې وویل: "د استوګنې سیمو کې د پوځي نښتو د زیاتوالي د مخنیوي لپاره، اعلان کوي چې د حلب د شیخ مقصود، اشرفیه او بینظیر سیمو شاوخوا به د سهار له ۳:۰۰ بجو څخه اوربند نافذ شي."

په حلب کې د سوریې حکومتي ځواکونه په تیرو څو ورځو کې د کوردانو په مشرۍ له ډیموکراټیکو ځواکونو (RDF) سره په جګړه بوخت وو، په نښتو کې لږترلږه ۲۱ کسان وژل شوي دي.

دواړه خواوې یو بل د جګړې په پیل ملامتوي.

مسکو او پاریس د لوړې کچې بندیانو تبادله وکړه.

روسیې پرون پنجشنبه ( د جدي ۱۸مه) فرانسوی څیړونکی لاورېنټ ویناتیر خوشې کړ او فرانسې بیا روسی باسکیټبالر دانیل کساتکین ازاد کړ.

ویناتېر چې جینوا کې د بشري خبرو اترو د یوه مرکز سلاکار دی، د مسکو د یوې محکمې له خوا په ۲۰۲۴ کال کې د جاسوسۍ او بهرنۍ اجنټ په تور په ۳ کاله حبس محکوم شو.

فرانسې هغه مهال پر خپل دغه تبع د جاسوسۍ تور رد کړ.

روسی باسکټبالر دانیل چې د امریکا له خوا د هکرانو له یوې ډلې سره په اړیکو تورن و، تېر کال جون کې د پاریس هوایي ډګر کې د امریکا په غوښتنه ونیول شو.

نوموړي هم پر ځان لګول شوی تور رد کړی دی.