له کندهاره پرون شنبه څلوېښت ټنه مېوه هند ته صادره شوه.

د پژواک خبري اژانس په حواله، دا مېوې د هند او افغانستان ترمنځ د "ځانګړی هوايي دهلېز" تر فعالېدو وروسته، په دوهم پرواز کې هند ته لېږدول شوي دي.

د کندهار والي زلمی ویسا پرون په دې مناسبت په ځانګړو مراسمو کې چې په هغه ولایت کې د هند قونسل هم پکې و، وویل چې په دې پرواز کې د وچې مېوې ترڅنګ ځیني بوټي هم هند ته صادر شوي دي.

ښاغلي ویسا څرګنده کړې چې د کندهار تازه مېوې به هم په خپل موسم کې هند ته صادرې شي.

د کندهار والي پر سوداګرو غږ وکړ چې د ښه کیفیت مېوې د صادرولو لپاره برابرې کړي او نړیوال ستندرد په پام کې ونیسي.

د هند او افغانستان ترمنځ د تجارتي موادو د صادراتو او وارداتو لپاره "ځانګړی هوايي دهلېز" د تېرې دوشنبې په ورځ پرانیستل شو.

د چین دبهرنیوچارووزیر وانګ يي دافغانستان پرحالاتو د پاکستان د صدراعظم دبهرنیواړیکوله سلاکار سرتاج عزیز سره خبرې وکړې.

دپاکستاني مطبوعاتو په حواله، وانګ يي پرون [شنبه] دهغه هېواد دبهرنیوچاروله وزيرې سره هم کتلي دي.

د چین دې لوړ رتبه دپلومات پاکستان ته تر تګ مخکې، په کابل کې وویل چې دافغانستان د امنیت او ثبات د ټینګښت لپاره هڅې به ونه سپموي.

د چین دبهرنیوچارو وزیر به نن هم له پاکستاني چارواکو سره پرسیمیز امنیت او دکابل او اسلام اباد پراړیکو خبرې جاري وساتي.

د بریتانیې چارواکو ویلي چې د هغه هېواد پارلمان د اېمېلونوپرسیسټم د یوې انټرنټي /سایبر حملې په اړه څېړنې کوي.

د بریتانیې دپارلمان داستازومجلس یوه ویاند پرون [شنبه] وویل چې د اېمېلونودسیسټم د خوندي ساتلو لپاره یې ، له لرې واټنه د پارلمان د ایمیلونو له سیسټم سره ارتباط قطع کړی دی.

هغه تائید کړه چې د پارلمان د ایمیلونو شبکې ته له داسې لوري چې اجازه یې نه درلوده ، د ور ننوتلو هڅې شوې او دوي شواهد هم لري.

د مې په میاشت کې د بریتانیې د روغتیايي خدمتونودملي مرکز پر ایمیلونو هم انټرنټي/سایبرحمله شوې وه.

اسرائیلي هوايي ځواکونو پرون [شنبه] وویل چې د سوریې په خاوره کې یې هوایي حملې کړې دي.

د اسرائیل هوايي ځواک دا کار د هغو راکټي حملوپه ځواب کې کړی چې پرون د سوریې له لوري د اسرائيل پر هغو سیموچې دواړه هېوادونه شخړه ورباندې لري، شوې وې.

د اسرائيل پوځ پر ټویټرپه یوه خبرپاڼه کې وویل چې دوي د هغو لسو راکټي حملو په مقابل کې چې د سوریې له خاورې شوې وې، هغه سیمه بمباردکړه چې راکټ ورڅخه توغول شوي وو او د سوریې دوه ټانکونه یې هم ویجاړ کړل.

رپوټونه وايي چې راکټ د جولان په لوړو کې لګېدلي دي.

دا سیمه پخوا د سوریې د خاورې برخه وه خو په نولس سوه اوه شپېته میلادي کال کې اسرائیل ونیوله او له هغه راهیسې دواړه هېوادونو لانجه ورباندې لري.

د روسیې دفوټبال لوبډلې د کنفدرېشن د فوټبال جام په سیالیوکې د مکسیکوله لوبډلې ماتې وخوړه او له سیالیو وایستل شوه.

د فوټبال کنفدرېشن جام سیالۍ په روسیه کې روانې دي.

د روسیې او مکسیکودفوټبال د لوبډلوترمنځ پرونۍ [شنبه] سیالي د روسیې په قازان ښار کې ترسره شوه.

د روسیې ترماتې وروسته، د مکسیکود فوټبال لوبډله نیمه پایلوبې ته وتلې ده .

په دې لړکې ، د پرتګال د فوټبال لوبډلې پرون د نوي زیلاند لوبډلې ته په څلور ګولونو شکست ورکړ او سیمي فاینل ته ورسېده.

ټاکل شوې چې د فوټبال دنړیوال جام سیالۍ کال ته په روسیه کې ترسره شي.

بروکسل ته د طالبانو د حکومتي پلاوي سفر پای ته ورسید.

د دغه پلاوي یو غړي د نوم نه ښودلو په شرط فرانس پریس خبري اژانس ته ویلي،" خبرې رغوونکې وې او هیله شته چې مثبت پرمختګ وشي".

اروپايي کمیسیون نن سه شنبې د بلجیم په پلازمینه بروکسل کې د طالبانو د حکومت د پنځه کسیز پلاوی کوربه و.

اروپايي چارواکو دغه طالب پلاوي سره افغانستان ته د افغان کډوالو د ستنولو په اړه تخنیکي خبرې کولې.

اروپايي ټولنه وايي، هغه افغان کډوال ستنوي چې په جرمونو کې ښکیل دي او اروپايي هېوادونو ته خطر پېښوي.

د طالب پلاوی مشري د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي کوله.

قهار بلخي په یو بیان کې ویلي،" په اروپايي ټولنه کې د کونسلي چارو له سره پیلول او د دواړو خواوو ترمنځ د اعتماد فضا رامنځته کول د خبرو اترو برخه وه".

د راپورونو له مخې د جرمني حکومت د طالبانو د حکومت لخوا د شپږو نورو دیپلوماتانو پر منلو هم هوکړه کړې ده.

اروپا ته د دغه پنځه کسیز پلاوي راتګ د بشري حقونو د ملاتړو پراخ غبرګونونه پارولي او دوی ټینګار کوي چې اروپا باید افغانستان ته کډوال ستانه نه کړي.

د طالبانو د حکومت پنځه کسیز پلاوی بروکسل ته ورسید.

یوې باخبره سرچینې فرانس پریس خبري اژانس ته ویلي،" دغه پلاوی نن سه شنبې بروکسل ته ورسید او افغانستان ته د افغان کډوالو د اخراج په اړه به د اروپايي کمیسیون له چارواکو سره خبرې وکړي".

د پلاوی مشري د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو د وزارت ویاند قهاربلخي کوي.

اروپايي چارواکو تایید کړې چې دغې پلاوي ته بلجیم هېواد یو ورځینۍ ویزې ورکړي.

اروپايي ټولنې ویلي، هغه افغان کډوال چې په جرمونو کې ښکیل دي بیرته افغانستان ته ستنوي.

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکې ریچارډ بېنیټ پر اروپايي ټولنې غږ وکړ چې افغان کډوال افغانستان ته ستانه نه کړي.

هغه نن سه شنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،" شکنجه او ناوړه چلند په افغانستان کې جدي خطر دی او د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت له خوا ورکړل شوی تضمین دغه خطر رفعه کولی نشی، زه د اروپايي ټولنې له غړو هېوادونو غواړم چې افغانان خطرناکو شرایطو ته ونه لیږي".

تمه ده نن د طالبانو د حکومت یو پنځه کسیز پلاوی اروپايي هېوادونو سره د افغان کډوالو د بیرته ستنولو په اړه د خبرو اترو په موخه بروکسل ته ورسیږي.

اروپايي ټولنه وايي، هغه زرګونه افغانان چې جرمي دوسیې لري او یا یې هم د پناغوښتنې شرطونه نه دي پوره کړي، افغانستان ته ډیپورتوي.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت وايي، د طالبانو د حکومت پنځه کسیز پلاوي ته يې ویزې ورکړي .

رویترز خبري اژانس پرون دوشنبې د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت په حواله ولیکل،"دا ویزې د جغرافیوي او زماني اړخه محدود اعتبار لري".

د معلومات له مخې، طالب پلاوی په دې ویزو یوازې د یوې ورځې لپاره بلجیم ته سفر کولی شي.

که څه هم د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت د امنیتي دلایلو له کبله د طالب پلاوی د راتګ دقیقه نېټه یاده کړې نه ده، خو د اروپايي ټولنې دوو چارواکو رویترز ته تایید کړې چې دغه پلاوی نن سه شنبې بروکسل ته رسیږي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت سرچینو پرون ازادي راډیو ته د پلاوي سفر تایید کړ او وې ویل چې د پنځه کسیز پلاوي مشري د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي کوي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنیدو راهیسې په تیرو پنځو کلونو کې دا لومړی ځل دی چې اروپايي ټولنه د افغان کډوالو د ستنولو په اړه له طالب پلاوی سره مستقمې خبرې او کوربتوب یې کوي.

د اروپايي کمیسیون ویاند مارکس لامرت پرون وویل،" اروپايي هېوادونه هغه افغان کډوال چې په جرمونو کې ښکیل دي او د اروپايي ټولنې لپاره خطر دي افغانستان ته ستنوي".

اروپايي ټولنې تیره میاشت اعلان وکړ چې د افغان کډوالو د ستنولو په اړه له طالبانو سره د تخنیکي خبرو په موخه يې یو پلاوی بروکسل ته رابللی دی.

د مرستندویه ادارو سرچینو دفرانسې خبري اژانس ته ویلي چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر محتسبانو د هرات ولایت د اسلام‌ قلعه پولې ته نږدې شاوخوا ۲۰ نارینه مرستندوی کارکوونکي د ږیرو د لنډوالي له امله نیولي دي.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، دغه کسان چې د ملګرو ملتونو له ادارو سره همکارو سازمانونو کې یې کار کاوه، د جوزا په ۳۰مه، د شنبې په ورځ نیول شوي وو.

دغه اژانس د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د یوې داخلي خبرپاڼې په حواله ویلي چې ځینې نیول شوي کسان هماغه ورځ خوشې شول او نور یې په بله ورځ ازاد کړل شول.

په هرات کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر مسؤل ضیاءالدین طیب فرانسې خبري اژانس ته د مرستندویه کارکوونکو د نیولو موضوع رد کړې، خو ویلي یې دي چې د دولتي ادارو پنځه کارکوونکي د لنډې ږیرې له امله نیول شوي وو.

افغانستان کې واک ته له ستنیدو وروسته، طالبانو د ښځو او نارینه‌ وو پر وړاندې د نورو محدودیتونو ترڅنګ، په ځینو مواردو کې نارینه د ږیرې له خریلو یا لنډولو منع کړي.

د بشري حقونو سازمان «هەنگاو» راپور ورکړی چې دوه افغان وګړي، چې د مخدره موادو اړوندو جرمونو په تور د اعدام سزا ورته ټاکل شوې وه، د ایران د شیراز په مرکزي زندان کې اعدام شوي دي.

د یاد سازمان په وینا، د دغو افغانانو چې میرویس خلیلزاده او ابراهیم احمدشاهي نومېدل، د اعدام حکم د جوزا میاشتې په ۳۱مه، د یکشنبې په ورځ، عملي شوی دی.

په ناروې کې میشت دغه بشري سازمان ، زیاتوي چې ۵۵ کلن میرویس خلیلزاده دوه کاله مخکې او ۴۰ کلن ابراهیم احمدشاهي یو کال مخکې د مخدره توکو اړوندو جرمونو په تور نیول شوي وو او وروسته د اعدام سزا ورته اورول شوې وه.

د ایران دولتي سرچینو او رسنیو تر اوسه په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ویلي.

د هەنگاو سازمان د شمېرو له مخې، په تازه اعدامونو سره په تېرو څه کم شپږو میاشتو کې په ایران کې د اعدام شوو افغانانو شمېر ۱۲ تنو ته ورسیده.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینټ په پام کې لري چې افغانستان ته د استول کیدونکو افغانانو د الوتنو شمېر زیات کړي.

د دې وزارت یوې ویاندې په برلین کې د جرمني ډي پي اې خبري اژانس ته وویل: "په راتلونکي کې په میاشت کې درې چارټر الوتنې ممکنې دي."

هغې زیاته کړه: "سربېره پر دې، د عادي سوداګریزو الوتنو له لارې په انفرادي دول بېرته ستنول هم هر وخت ممکن دي."

جرمني د الوتنو شمیر وروسته له هغې زیاتوي چې د کورنیو چارو وزارت چارواکي د طالبانو له استازیو سره خبرې کوي.

د راپورله مخې دې ته په پام چې جرمني د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، نو په جرمني کې دغو خبرو ته د "تخنیکي کچې" خبرې ویل کېږي.

جرمني په دې وروستیو کې ۳۲ افغانان د یوې چارټر الوتنې له لارې افغانستان ته بېرته واستول. په دغو اخراج شوو کسانو کې هغه نارینه شامل وو چې د قتل، جنسي تېري، جنسي ناوړه ګټه اخیستنې، د ماشومانو ځورونې، د مخدره توکو قاچاق او د باج اخیستنې په ګډون د بېلابېلو جرمونو له امله محکوم شوي وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینت د جرمني د بیلډ ام زونتاګ ورځپاڼې ته وویل: "هغوی چې زموږ له ورکړل شوي خوندیتوب څخه ناوړه ګټه اخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کوي، باید خپله راتلونکې په خپل اصلي هېواد کې ولټوي."

د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګروملتونو ځانګړي راپورورکونکي ریچارډ بینیټ د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنر ولکرترک د هغو څرګندونو ملاتړوکړچې له اروپایي هیوادونو یې افغانستان ته د یوشمیرافغانانو پراستولو انتقاد کړی دی.

بینیټ نن دوشنبې د جون په ۲۲ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې "زه د ولکرترک د دې څرګندونو ملاتړ کوم، چې د اروپايي ټولنې د نویو مقرراتو په اړه یې خواشیني څرګنده کړې؛ هغه مقررات چې د کډوالو چټک ایستلو ته اجازه ورکوي."

نوموړې زیاته کړې: "د بشري حقونو او د کډوالو د نړیوالو قوانینو درناوی اړین دی. افغانان باید داسې نا امنه وضعیت ته بېرته ونه لېږل شي. په بروکسل کې له طالبانو سره غونډه کول به د افغانانو، په ځانګړې توګه د افغان ښځو سپکاوی وي."

د ملګروملتونو د بشري حقونو د لوی کمیشنیردفتر په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې هیڅوک باید هغه ځای ته ونه لیږل شي چې هلته د بشري حقونو د سرغړونو له جدي خطرونو او یا له بل نه جبرانیدونکي زیان سره مخامخ شي.

د ملګروملتونو د بشري حقونو دغه لوړپوړي چارواکي دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې اروپایي کمیسیون د طالبانو د حکومت یوه پلاوي ته بلنه ورکړې چې بروکسل ته ورشي او د اروپایي کمیسیون له چارواکو سره افغانستان ته په اروپایي هیوادونو کې د میشتو افغان کډوالو د بیرته استولو پرموضوع خبرې وکړي. دا په داسې حال کې چې جرمني د تیرې سې شنبې په ورځ اعلان وکړچې یوه بله ډله افغانان یې بیرته افغانستان ته واستول. د راپورله مخې په دغه ډله کې چې د جرمني له پنځو ایالتونو ډیپورټ ته غوره شوي و، هغه مجرمان هم شامل وو چې د بېلابېلو جرمونو لکه د جنسي تېري، قتل او جنسي تاوتریخوالي په جرمونو محکوم شوي وو.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي په اوږدمهال کې به د ښي لاس موټر بندوي.

د دغه وزارت ویاند عبدالمتین قانع یکشنبه ناوخته په یوه بیان کې ویلي د ښي لاس شتیرینګ موټر د افغانستان د قوانینو خلاف دي او د ټرافیکي پېښو لامل ګرځي.

قانع زیاته کړې د طالبانو حکومت په ځینو ولایتونو کې د ښي لاس موټرو ته د تمدید سټیکر لګوي او یواځې به په همغو ولایتونو کې ګرځي.

قانع وروسته له هغه دا بیان خپور کړی چې په دې وروستیو کې یو شمېر افغانانو ازادي راډیو سره په خبرو کې د ښي لاس شترینګ موټرو له زیاتېدو شکایت وکړ.

دوی ویل چې د طالبانو اکثر غړي له دغو موټرو استفاده کوي او ګڼې ټرافیکي پېښې هم د دغو موټرو له خوا کېږي.

د طالبانو د مالیې وزارت ویلي چې د دفاع او عامې روغتیا وزارت متقاعدینو ته د هغوی حقوق ورکوي.
دغه وزارت یکشنبه په یوه بیان کې خبر ورکړی چې د دغو دوو وزارتونو د متقاعدینو حقوق به د چنګاښ په شپږمه په نوبتي شکل تادیه کړي.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې متقاعدین باید له مراجعې مخکې د پنشن په نوم د یوه ویبسایټ له لارې نوملیکنه وکړي.

مخکې له دې، یو شمیر متقاعدینو ازادي راډیو ته ویلي وو چې دوی انټرنیټ او ټیکنالوژۍ ته ډېر لاسرسی نه لري او ورته ګرانه ده چې انلاین نوملیکنه وکړي.

متقاعدینو همدارنګه شکایت درلود چې دوی ته ورکړل شوې پیسې تر اصلي اندازې ډېرې کمې دي.

د افغانستان د متقاعدینو د ټولنې په وینا، په افغانستان کې له ۱۷۰،۰۰۰ څخه ډیر ملکي او نظامي متقاعدین موجود دي چې اکثرو یې تقاعدي نه ده اخیستې.