یوه ورځ وروسته له دې چې د بغداد د مرکز په ډیره امن سیمه کې چې تر سخت څار لاندې ده اعتراض کوونکو پر امنیتي ځواکونو له یرغل وروسته د پارلمان پر څو غړو حمله وکړه، د اعتراضونو تنظیموونکو له مظاهره چیانو غوښتي دي چې له دې ساحې ووځي.

د مظاهرو تنظیموونکو وروسته له هغه د مظاهرو د بندولو پریکړه وکړه چې د عراق صدراعظم حیدرالعبادي د اعتراض کوونکو د نیولو او محاکمې امر وکړ.

د اعتراضونو د تنظیموونکې کمېټې یو ویاند د بغداد له مرکز څخه وویل، مظاهره چیان، د شیعه زیارت کوونکو د هغو مراسمو په درناوي چې ډیر ژر په دې ځای کې ترسره کیږي له یوه قوي دریځه له سیمې څخه وځي او د خپلو غوښتنو د څرګندونو لپاره به بیا راستانه شي.

د عراق د شیعه مذهبي مشر مقتدی صدر پلویانو د شنبې په ورځ وروسته له هغه د پارلمان پر ودانۍ یرغل وکړچې د پارلمان غړو په حکومت کې د اصلاحاتو یوې لایحې ته له رای ورکولو څخه ډډه وکړه.

کویت وايي ددغه هیواد په هوايي ډګر دایران د ډرون بریدونو له امله ټول پروازونه ځڼډول شوي دي.

کویتي چارواکو دا خبر نن خپور کړ خو د برید د زیانونو په اړه ډیر جزئیات نه دي ترلاسه شوي.

د کویت خبري اژانس یواځې دومره وویل چې دایران د توغندیو او ډرونونو په نتیجه کې یو شمیر کسان ټپیان شوي دي.

د کویټ دفاع وزارت دغه برید دایران لخوا " له جنایت ډک تیری" بللی دی.

کویت تیره شپه دایران د سپاه پاسدارانو ځواکونو د توغندیو او ډرونونو له بریدونو سره مخ شو.

تردې مخکې ، کویتي چارواکو او سیمه کې امریکايي ځواکونو ددغه برید د مخنیوي خبر ورکړی وو.

د امریکايي ځواکونو مرکزي قوماندانۍ سنتکام ویلي وو چې دافع هوا ځواکونو یې څو ډرونونه په بشپړ بریالیتوب نسکور کړل او ډاډ یې ترلاسه کړی چې امریکايي ځواکونو او تجهیزاتو ته یې کوم زیان نه دی رسیدلی.

په منځني ختیځ کې دامریکايي ځواکونو قوماندانۍ ، سنتکام، وايي په کویت یې دایراني ډرونونو د یو بل برید مخنیوی کړی.

سنتکام په ایکسپاڼه ولیکل چې «دایران د تعرضي ډرونونو یوه بله څپه یې چې نیت یې درلوده په کویټ کې په امریکايي ځواکونو برید وکړي شنډه کړې. »

خبر زیاتوي چې د سنتکام دافع هوا ځواکونو څو ډرونونه په بشپړ بریالیتوب نسکور کړل او ډاډ یې ترلاسه کړې چې امریکايي ځواکونو او تجهیزاتو ته یې کوم زیان نه دی رسیدلی.

ایران تردې مخکې هم د امریکا او اسرائیلو په وړاندې د ۳۹ ورځنۍ وروستۍ جګړې په ترځ په سیمه کې امریکايی اډو او ګټو باندې په کویت ، بحرین ، سعودي عربستان ، قطر او متحدو عربي اماراتو کې بریدونه کړي چې تر ټولو ډیر ایراني بریدونه په متحدو عربي اماراتو شوي دي.

ایران له متحده ایالاتو سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره د یوې وړاندیز شوې هوکړې په اړه غور کوي، خو د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې له څو ورځو راهیسې تهران له واشنګټن سره اړیکه نه ده نیولې.

د رویترز د راپورله مخې د ایران د مهر خبري آژانس د یوې سرچینې په حواله راپور ورکړی چې تهران د یوې لنډمهالې هوکړې د وروستي متن په اړه واشنګټن ته رسمي ځواب نه دی ورکړی.

همدارنګه نیمه رسمي خبري فارس هم د یوې سرچینې له قوله ویلي چې د احتمالي هوکړې یا د تفاهم ‌لیک په اړه پیغامونه څو ورځې وړاندې درېدلي دي او د تهران وروستی پیغام "روښانه پیغام" و چې د لبنان په اړه یې ورکړی و؛ ایران غواړي چې اسراییل یې د خپل متحد حزب ‌الله پر وړاندې بریدونه ودروي.

د امریکا ولسمشر دونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل چې له ایران سره د یوې هوکړې په اړه خبرې روانې دي او تمه ده په راتلونکې اونۍ کې د دوی ترمنځ یوه هوکړه وشي. د نوموړي په خبره دغه هوکړه به نافذ شوی اوربند وغځوي او د هرمز تنګی به بیرته د کشتیو د تګ راتګ پرمخ پرانېزي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، هیله مند چې راتلونکې اونۍ له ایران سره هوکړې ته ورسیږي.

هغه امریکايي ای بي سي ټلویزیوني شبکې سره خبرو کې ویلي چې باور لري راتلونکې اونۍ به له ایران سره هوکړې ته ورسیږي چې ورسره به د هرمز تنګی بیرته پرانستل شي.

ای بي سي شبکې د ټرمپ دغه مرکه پرون ناوخته پر ایکس خپره کړې ده.

د ټرمپ په ټکو، " له ایران سره هوکړه له پوځي بریا غوره ده".

له دې مخکې د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند اسماعیل بقايي ویلي و چې د امریکا له خوا د هوکړې په شرایطو کې دوامداره بدلون د هوکړې پر وړاندې خنډ ګرځیدلی دی.

افغانستان په رارونه سپټمبر میاشت کې له هند سره د شل اوریزو لوبو د لړۍ کوربتوب کوي.

دغه خبر نن هندي رسنیو خپور کړی خو د افغانستان کریکټ بورډ تراوسه په رسمي توګه په دې اړه څه ویلي نه دي.

دا لوبې په نوي ډیلي کې ترسره کیږي.

له دې مخکې د هند په کوربتوب د افغان او هندي کریکټ لوبډلو د شل اوریزو لوبو لړۍ ترسره کړې وه.

د اوکراین پر پلازمینه کیف د روسیې په تازه بریدونو کې ۴ کسان وژل شوي او ۱۶ نور ټپیان دي.

د کییف ښاروال ویتالي کلیچکو رسنیو ته ویلي چې د نن سهار په بریدونو کې د استوګنې سمیې په نښه شوي.
د راپورونو له مخې، په بریدونو کې ډیر شمیر لوړې ودانۍ زیانمنې شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي پر ټولنیز پاڼو په یو پیغام کې ویلي،" د روسیې د احتمالي بریدونو په اړه امنیتي خبرداری په ځای دی او روسیې د لویو بریدونو لپاره ځان چمتو کړی دی".

له دې وړاندې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د اوکراین پر تصمیم نیونکو او مهم سیمو د بریدونو خبرداری ورکړی و.

وروسته له دې چې د امریکا د ولسمشر دونالد ټرمپ او د اسرائیلو د صدراعظم بنیامین نتنیاهو د تیلفوني مکالمې خبر خپور شو ، ټرمپ په خپله ټولنیزه شبکه کې ولیکل چې اسرائیلي ځواکونه به بیروت ته ولاړ نه شي.

هغه وویل : "د اسرائیل صدراعظم نتانیاهو سره مې ډیر ګټور تماس درلوده، بیروت ته به ځواکونه ولاړ نه شي، او کوم ځواکونه چې په لار وو هغه هم بیرته ستنول کیږي. »

ټرمپ وړاندې ولیکل : «د لوړو استازو له لارې یې د حزب الله سره هم ښې خبرې ترسره کړي» او دغې ډلې منلې چې ډزې به نه کوي.

اکسیوس ویبسایت د دوشنبې په سهار د خپلو سرچینو په حواله رپوټ ورکړی وو چې د اسرائیلو او لبنان ترمینځ د اوربند لپاره د امریکا نوی زیار «ناکام» شوی دی.

د ایران د بهرنيو چارو وزارت وایي، په اوس وخت کې له متحدو ایالتونو سره د ایران د اټومي پروګرام د جزئیاتو په اړه هېڅ ډول خبرې نه دي روانې.

د دې وزارت ویاند اسماعیل باقري نن دوشنبې په تهران کې په خبري غونډه کې وویل: "موږ پوهېږو چې د اټومي مسایلو په اړه کله اقدام ضروري دی. د اټومي موضوع د جزئیاتو په اړه هېڅ ډول خبرې نه دي شوې. په اوس وخت کې زموږ لومړیتوب د جګړې پای ته رسول دي."

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند دغه څرګندونې وروسته له هغې کوي چې د امریکا ولسمشردونالډ ټرمپ وایي، له تهران سره د واشنګټن د احمتالي هوکړې لویه برخه د ایران پر اټومي فعالیتونو راڅرخي.

هغه په خپله ټولنیزه شبکه تروټ سوشال کې په یوه پوسټ کې د CNN شبکې هغه راپور رد کړ چې ګواکې د ټرمپ او ایران ترمنځ احتمالي هوکړه د دغه هېواد اټومي موضوع نه رانغاړي.

ټرمپ لیکلي چې دغه هوکړه "ډېرپه واضحو ټکو بیانوي چې ایران به هېڅکله اټومي وسلې تر لاسه نه کړي. بیا په ډېر تفصیل او قوي ډول د اټومي موضوع د بېلابېلو اړخونو په اړه خبرې کوي. په حقیقت کې، د هوکړه ډېره برخه همدا موضوع ده."

په داسې حال کې چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې له دریدلي حالت سره مخ شوي، دواړو لورو د دوشنبې په ورځ وویل چې یو ځل بیا یې پر یو بل بریدونه کړي دي.

د امریکا پوځ اعلان وکړ چې د اوونۍ په پای کې یې د ایران په جنوبي برخه کې د رادار او د ډرون د کنټرول پر مرکزونو "د ځان دفاعي بریدونه" ترسره کړي دي. دا په څه باندې یوه اونۍ کې د دې ډول بریدونو دریمه پیښه ده.

پوځ ویلي چې دغه بریدونه د امریکا د MQ-1 Predator ډرون د راغورځولو په ځواب کې ترسره شوي دي.

تر دې لږ وروسته، د ایران سپاه پاسداران انقلاب ځواک وویل چې هغوی هغه "هوايي اډه چې برید ترې شوی و" په نښه کړې، کومه چې د امریکا پوځ ترې کار اخلي. د ایران دولتي رسنۍ (IRIB) د دوشنبې په ورځ دا خبر ورکړ، خو د اډې ځای یې مشخص نه کړ. په عین حال کې کویټ چې د امریکا د یوې سترې پوځي اډې کوربه توب کوي، وویل چې د هوایي مدافعې ځواکونو یې څو توغندي او ډرونونه چې د دې هیواد هوايي قلمرو ته داخل شوي و، له منیځه وړي دي.

ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن دوشنبې په لبنان کې د جګړې په اړه بېړنۍ غونډه وکړي. دا وروسته له هغې چې د اسرائیل پوځ د لبنان په جنوب کې روان عملیات پراخ کړل او په سیمه کې یې د منځنۍ پیړۍ اړوند یوه تاریخي کلا ونیوله.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې ډیپلوماتیکو سرچینو ورته ویلي چې دا غونډه د فرانسې په غوښتنه رابلل شوې او د فرانسې ولسمشرایمانویل مکرون ویلي چې "هیڅ شی د لبنان په جنوب کې روان ستر پوځي عملیات نشی توجیه کولای". نوموړي د جګړې د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده.

د اسرائیل صدراعظم بینامین نتنیاهو ژمنه کړې چې په لبنان کې به نور هم وړاندې لاړ شي او د یکشنبې عملیات یې د حزب‌ الله پر ضد په روان کمپاین کې "یو ډراماتیک بدلون" بللی دی.

د اسرائیل او حزب ‌الله ترمنځ د جګړې د درولو لپاره اوربند د اپرېل په ۱۷مه نافذ شوی و خو هېڅکله هم په بشپړه توګه نه دی عملي شوی. دواړه خواوې هره ورځ یو بل د اوربند په ماتولو تورنوي او خپل بریدونه د مقابل لوري د ادعا شویو سرغړونو په پلمه توجیه کوي.