لینک‌های قابل دسترسی

خبر تازه
شنبه ۱۶ عقرب ۱۴۰۵ کابل ۰۰:۱۹

گسترش کشت کوکنار در مرزهای افغانستان، پاکستان و ایران؛ نگرانی‌ها از افزایش تولید تریاک

نیروهای طالبان در ۲۰۲۳ در حال تخریب یک مزرعه کوکنار در قندهار
نیروهای طالبان در ۲۰۲۳ در حال تخریب یک مزرعه کوکنار در قندهار

 تولید تریاک در افغانستان که برای مدت طولانی بزرگ‌ترین تولیدکنندۀ این مادۀ مخدر در جهان بود، پس از آن‌که طالبان در سال ۲۰۲۲ ممنوعیت گسترده‌ای را بر مواد مخدر غیرقانونی وضع کردند، به‌شدت کاهش یافته است.

با آن هم این گروه اسلام‌گرای تندرو نتوانسته است کشت کوکنار را به‌گونهٔ کامل از بین ببرد. در همین حال، به نظر می‌رسد که تولید تریاک به‌طور فزاینده‌ای به کشورهای همسایۀ افغانستان، یعنی پاکستان و ایران، انتقال یافته است.

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و مصاحبه با دهقانان محلی، در سال‌های اخیر کشت کوکنار در ایالت بلوچستان در جنوب‌غرب پاکستان و ولایت سیستان‌ و بلوچستان در جنوب‌شرق ایران، که هر دو با افغانستان مرز مشترک دارند، به‌گونۀ چشم‌گیری افزایش یافته است.

دیوید منسفیلد، کارشناس ارشد مستقر در بریتانیا در زمینۀ صنعت مواد مخدر غیرقانونی افغانستان، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: "ممنوعیت مواد مخدر از سوی طالبان، در کنار افزایش بی‌ثباتی در منطقۀ سه‌مرزی، شرایط را برای گسترش کشت کوکنار در ایالت بلوچستان پاکستان و بخش‌هایی از ایران فراهم کرده است."

کارشناسان هشدار می‌دهند که احتمال دارد کشت کوکنار در این منطقه در سال ۲۰۲۷ افزایش یابد. به گفتۀ آنان، این امر می‌تواند عرضۀ هروئین را در بازارهای بین‌المللی افزایش دهد، برای گروه‌های مسلح درآمد ایجاد کند و به تشدید خشونت‌ها دامن بزند.

به نظر می‌رسد که ایالت بلوچستان به مرکز اصلی کشت کوکنار در مناطق مرزی افغانستان، پاکستان و ایران تبدیل شده است.

بلوچستان، بزرگ‌ترین و فقیرترین ایالت پاکستان، دهه‌ها است که با شورش گروه‌های جدایی‌طلب و دیگر گروه‌های مسلح روبه‌رو بوده است؛ گروه‌هایی که بیشتر اعضای آن‌ها از اقلیت قومی بلوچ هستند. در سال‌های اخیر، با تشدید مبارزات گروه‌های مسلح علیه دولت، خشونت‌ها در این ایالت نیز افزایش یافته است.

اسلام‌آباد گزارش‌ها دربارۀ کشت کوکنار در این کشور را رد کرده و تأکید کرده است که هرگونه کشت کوکنار که شناسایی شده، از بین برده شده است. وزارت داخلۀ پاکستان و حکومت ایالتی بلوچستان به درخواست‌های رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی برای اظهار نظر در این مورد پاسخ ندادند.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC) برآورد کرده است که تولید تریاک در پاکستان همچنان در سطح ناچیز قرار دارد.

اما تصاویر ماهواره‌ای شرکت بریتانیایی (السیس) (Alcis) که در زمینۀ تحلیل تصاویر ماهواره‌ای تخصص دارد، در کنار مصاحبه با کشاورزان محلی، نشان می‌دهد که کشت کوکنار در سراسر ایالت بلوچستان به‌طور گسترده رواج دارد و در حال گسترش است.

در سال‌های اخیر، گزارش‌هایی از کشت کوکنار در شمار فزاینده‌ای از ولایت‌های ایران نیز منتشر شده است؛ از جمله خراسان رضوی در شرق، کرمانشاه و لرستان در غرب و فارس در جنوب این کشور.

سیستان‌ و بلوچستان، یکی از بزرگ‌ترین و فقیرترین ولایت‌های ایران، همچنان منطقۀ اصلی تولید تریاک در این کشور به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۲۶ کشت گستردۀ کوکنار را در بخش‌هایی از این ولایت نشان می‌دهند؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری موارد، زمین‌های وسیع به‌طور انحصاری به کشت این گیاه اختصاص داده شده‌اند

مقام‌های ایرانی که از اواخر ماه فبروری سرگرم جنگ با ایالات متحده و اسرائیل بوده‌اند، نتوانسته‌اند یا نخواسته‌اند کشت کوکنار سال ۲۰۲۶ را از بین ببرند؛ موضوعی که اعتماد کشت‌کنندگان را به ادامۀ این کار تقویت کرده است.

ولایت سیستان‌ و بلوچستان همچنان شاهد تشدید شورش گروه‌های جدایی‌طلب و افراد مسلح بوده است؛ گروه‌هایی که از نارضایتی‌های دیرینۀ اقلیت بلوچ بهره‌برداری کرده‌اند. این اقلیت در طول سال‌ها با تبعیض و خشونت نامتناسب از سوی مقام‌های دولتی روبه‌رو بوده است.

به گفتۀ کارشناسان، با ادامۀ جنگ در ایران، قرار گرفتن اقتصاد این کشور در آستانۀ فروپاشی و تمرکز مقام‌های دولتی بر مسائل دیگر، انتظار می‌رود کشت کوکنار در ایران در سال ۲۰۲۷ بیشتر افزایش یابد.

کارشناسان می‌گویند که افزایش تولید مواد مخدر در مناطق مرزی ایران، پاکستان و افغانستان، هم بازتاب‌دهندۀ خشونت‌ها در این مناطق است و هم به تشدید آن‌ها دامن می‌زند.

به نظر می‌رسد که کشت کوکنار در افغانستان نیز، با وجود ممنوعیت طالبان، بار دیگر در حال افزایش است؛ موضوعی که اهمیت دوام‌دار این کشور را در تجارت جهانی تریاک برجسته می‌سازد.

تولید تریاک عمدتاً در ولایت شمال‌شرقی بدخشان متمرکز است؛ برآورد می‌شود که حدود نیمی از تولید تریاک افغانستان از این ولایت به دست آید. شماری از ولایت‌های جنوب‌غربی کشور نیز از مناطق عمدۀ تولید تریاک به شمار می‌روند.

به رادیو آزادی، به این شماره پیام صوتی بگذارید 447832353931+

  • 16x9 Image

    فرشته نگاه

    خبرنگار بخش افغانستان رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی در پراگ، جمهوری چک

راپور از این بخش است
​
XS
SM
MD
LG