وارث خان صادق، باشنده ولسوالی سپینغر ولایت ننگرهار و سرپرست یک خانواده ۲۰ نفری است که از دشواریهای زندگی روزمرهاش سخن میگوید. او به رادیو آزادی گفت که در این اواخر، بهویژه از زمانی که راههای تجارتی افغانستان با پاکستان بسته شدهاند، بهای مواد خوراکی و سوخت افزایش یافته و توان خرید آنها برای خانوادهاش کاهش یافته است. «از یکسو کار نیست و فقر است و از سوی دیگر، هوا نیز سرد شده است. بهای چوب، گاز و تیل هم افزایش یافته است. پیش از این، یک بوری ۴۹ کیلویی آرد را به ۱۲۰۰ یا ۱۳۰۰ افغانی میخریدیم، اما اکنون بهای آن به ۱۷۰۰ افغانی رسیده است. یک بوشکه ۱۰ لیتری روغن را پیش از این به ۸۰۰ یا ۹۰۰ افغانی میخریدیم، اما اکنون بهای آن به ۱۲۰۰ افغانی رسیده است.»
از یکسو کار نیست و فقر است و از سوی دیگر، هوا نیز سرد شده است.وارث خان صادق، باشنده ولسوالی سپینغر ننگرهار
او میافزاید که پیش از این، یک سیر چوب را به ۴۰ افغانی میخریدند، اما اکنون بهای آن به ۶۰ افغانی رسیده است. به گفته او، بهای هر کیلوگرام گاز نیز که پیش از این ۵۴ افغانی بود، اکنون در منطقهشان به ۷۵ افغانی افزایش یافته است.
وارث خان و باشندگان چندین ولایت دیگر به رادیو آزادی گفتهاند که با سردشدن هوا، کودکانشان بیشتر به بیماریهای گوناگون ناشی از سرما مبتلا میشوند؛ اما آنان امکانات لازم برای گرمکردن خانههایشان را ندارند.
راههای تجارتی میان افغانستان و پاکستان از ۱۲ اکتوبر سال ۲۰۲۵ به اینسو بستهاند و تنها از طریق گذرگاههای تورخم و سپینبولدک، مهاجران افغان هر از گاهی از پاکستان به افغانستان بازگردانده میشوند.
اما بستهماندن این مسیرها تنها شماری از مردم را تحت فشار قرار نداده، بلکه برخی از تاجران نیز با مشکلات اقتصادی روبهرو شدهاند.
عبدالقیوم امرخیل، تاجر مواد خوراکی، به رادیو آزادی گفت که به دلیل بستهماندن راههای پاکستان و تنشهای امنیتی اخیر در ایران، آنان ناگزیر شدهاند برای واردات و صادرات کالاهایشان از مسیرهای طولانیتر استفاده کنند و هزینههای اضافی ترانسپورتی بپردازند.
او گفت: «پیش از این، کالاهای ما از طریق بندر کراچی انتقال مییافت و مسافت کوتاهتری را طی میکرد. کالاها نیز با بهای پایینتری به دست ما میرسید و تاجران میتوانستند آنها را با قیمت ارزانتر به بازار عرضه کنند. اما اکنون موترهای ما مسیرهای طولانیتری را طی میکنند. کالاهای ما ابتدا به کراچی و سپس از آنجا به ایران انتقال مییابند، در آنجا نیز وضعیت متشنج است و انتقال کالاها با دشواریهای زیادی روبهرو شده است.»
تلاش کردیم در این مورد نظر وزارت تجارت حکومت طالبان را نیز داشته باشیم، اما محمد آصف الیاس، سخنگوی این وزارت، تا زمان نشر گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد. حکومت طالبان پیش از این اعلام کرده است که تا زمانی که پاکستان تضمین ندهد که این مسیرهای تجارتی را به هر بهانهای به روی افغانستان نخواهد بست، اجازه بازگشایی این راهها را نخواهد داد.
در همین حال، شماری از اعضای اتاق تجارت و سرمایهگذاری برای حل این مشکل پیشنهادهایی دارند. داکتر مخلص احمد، عضو هیئت مدیره اتاق تجارت و سرمایهگذاری ولایت ننگرهار، به رادیو آزادی گفت: «اما راهحل این مشکل تنها بازگشایی مسیر تورخم یا راههای پاکستان نیست، بلکه افغانستان باید مسیرهای بدیل تجارتی خود را تقویت کند. مسیرهای بندرعباس، چابهار، ماهیرود، میلک ۷۸، دوغارون و اسلامقلعه باید از نظر هزینه انتقال کالاها ارزیابی شوند و برای کاهش کرایهها با شرکتهای ترانسپورتی تجارتی قراردادهایی منعقد گردد.»
هرچند حکومت طالبان و پاکستان برای حل اختلافات میان خود، چهار دور مذاکرات را با میانجیگری قطر، عربستان سعودی و ترکیه برگزار کردهاند، اما این مذاکرات تاکنون نتیجه مثبتی در زمینه بازگشایی مسیرها نداشته است.
بیش از یک سال از بستهماندن راههای میان افغانستان و پاکستان میگذرد؛ وضعیتی که تجارت، ترانزیت، روابط اقتصادی و انتقال کالاها میان دو کشور را مختل کرده است و مردم عادی نیز با افزایش بهای کالاها پیامدهای آن را متحمل میشوند. در پاکستان نیز شماری از تاجران میگویند که بستهماندن راههای تجارتی با افغانستان، به آنان دو و نیم میلیارد دالر زیان وارد کرده است.