اتلالله، باشندهٔ ناحیهٔ دوازدهم شهر کابل، میگوید که در یک ساختمان رهایشی تازهساخت زندگی میکند که شرکت برق برای تمام ساختمان تنها یک لین برق یا میتر عمومی داده است؛ به همین دلیل، هزینهٔ برق برای آنان بیشتر تمام میشود.
او میگوید: «من در هر ماه یکهزار و پنجصد تا یکهزار و ششصد افغانی بل برق میپردازم. دلیلش این است که برای تمام بلاک ما یک لین برق یا میتر دادهاند. اگر میترها جداگانه میبودند، مصرف ما بسیار کمتر میشد؛ زیرا هرقدر کیلووات بیشتر شود، مصرف ما نیز بیشتر تمام میشود.»
اگر میترها جداگانه میبودند، مصرف ما بسیار کمتر میشد.اتلالله، باشندهٔ ناحیهٔ دوازدهم شهر کابل
آنان میگویند که در حال حاضر، در کابل، برای مصرف برق از صفر تا ۱۰۰ کیلووات، بهای هر کیلووات ۲ اعشاریه ۵۰ افغانی است که در مجموع ۲۵۰ افغانی میشود.
برای مصرف از ۱۰۱ تا ۲۰۰ کیلووات، بهای هر کیلووات ۳ اعشاریه ۷۵ افغانی؛ از ۲۰۱ تا ۳۵۰ کیلووات، بهای هر کیلووات ۶ اعشاریه ۲۵ افغانی؛ از ۲۵۱ تا ۱۰۰۰ کیلووات، بهای هر کیلووات ۸ اعشاریه ۷۵ افغانی؛ و برای مصرف بیشتر از ۱۰۰۱ کیلووات، بهای هر کیلووات ۱۰ افغانی محاسبه میشود.
این نرخها در بلهای برق نیز درج شدهاند.
یکی دیگر از باشندگان یک ساختمان تازهساخت در ناحیهٔ هشتم کابل نیز مشکل مشابهی را با رادیو آزادی در میان گذاشت، اما به شرط آنکه نامش نشر نشود و صدایش تغییر داده شود.
او گفت: «وقتی از یک میتر هشت خانه استفاده میکنند، مصرف اضافی محاسبه میشود. مصرف اضافی به این معناست که مثلاً پنج کیلووات مصرف میشود یا ششصد کیلووات مصرف میشود و بعد این رقم حتی در شش ضرب میشود. این کار به خانوادهها زیان اقتصادی زیادی وارد میکند؛ زیرا مجبور میشوند بهجای پنجصد افغانی، یکهزار و پنجصد افغانی بپردازند.»
این باشندگان کابل از شرکت برق میخواهند که برای هر آپارتمان میتر جداگانه فراهم کند. خواستیم در این مورد با مسئولان شرکت برشنا صحبت کنیم، اما آنان به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ ندادند.
پیش از این نیز مسئولان این شرکت، بهویژه در فصلهای تابستان و زمستان، زمانی که باشندگان کابل از افزایش پرچاویهای برق شکایت کردهاند، از کمبود برق سخن گفته و اعلام کردهاند که نمیتوانند همزمان به همه برق برسانند؛ به همین دلیل، برق را به نوبت توزیع میکنند.
شماری از کارشناسان بخش برق نیز همین موضوع را مطرح میکنند. از این میان، انجنیر عیسی بهرام به رادیو آزادی گفت: «تنها دلیل آن همین کمبود برق است؛ اما اگر دولت توجه کند و بندهای آبگردان بسازد تا از آنها برق تولید شود و به همین گونه به بخش تولید برق آفتابی نیز توجه جدی کند، افغانستان میتواند در مدت چهار تا پنج سال از لحاظ برق به خودکفایی برسد.»
گفتنی است که اکنون در بسیاری از ساحات کابل، در زمینی که پیش از این تنها یک خانه در آن ساخته شده بود و یک خانواده در آن زندگی میکرد، با ساخت یک بلاک تا هشت خانواده زندگی میکنند. این گسترش خانهها و افزایش نفوس، بر خدمات عامه، بهویژه برق، فشار وارد کرده است.
برق دولتی در افغانستان از مدتها پیش با مشکلات روبهرو بوده است؛ بهگونهای که حتی پایتخت کشور نیز از این مشکلات مستثنا نیست. این در حالی است که رهبر طالبان نزدیک به یک ماه پیش، طرح پنجسالهٔ انکشافی انرژی برق حکومت آنان را منظور کرد که در آن به شماری از پروژههای تولید برق اشاره شده است.
این طرح شامل ۲۵ پروژهٔ تولید برق از منابع داخلی، مانند آب، آفتاب، باد و زغالسنگ؛ ۱۳ پروژهٔ نیمهتمام و ۲۳ پروژهٔ پلانشده برای گسترش خطوط انتقال برق؛ ۲۱ پروژهٔ نیمهتمام و ۲۱ پروژهٔ پلانشده برای ساخت سباستیشنها؛ و ۳۴ پروژهٔ پلانشده برای توزیع برق است.
گفته شده است که با تکمیل این پروژهها، در بخش انرژی پیشرفت و توسعهٔ قابل توجهی به میان خواهد آمد و اتکا به برق وارداتی نیز کاهش خواهد یافت. بر اساس گزارشها، افغانستان در حال حاضر ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه، مانند تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و ایران، دریافت میکند؛ برقی که گاهی به دلیل عوامل تخنیکی و طبیعی قطع میشود.