شماری از مهاجران افغان که از مرزهای ترکیه و ایران به افغانستان بازگشتهاند میگویند: «پولیس ترکیه ما را لتوکوب کرد، داراییهایمان را غارت کرد و در هوای سرد تنها رهایمان کرده است.»
بر اساس تحقیقات بخش ترکی بیبیسی که روز شنبه ششم سرطان نشر کرده، از میان ۵۰ مهاجر افغان در شهر وان ترکیه که قصد رفتن به اروپا را داشتند، ۲۰ نفر جان باختهاند و ۱۱ نفر دیگر به دلیل سرمازدگی اعضای بدنشان را از دست دادهاند.
در این تحقیق با ۱۲ مهاجر افغان مصاحبه شده است که سن آنها بین ۱۳ تا ۲۵ سال بوده است.
در این گزارش آمده که شهسوار، باشنده ولسوالی شیوه ولایت ننگرهار، یکی از همان ۵۰ نفری است که در مرز ترکیه و ایران در هوای سرد توسط نیروهای ترکیه بازداشت شده بود.
او اکنون در افغانستان است، اما معلول شده و هر دو پا و دستهایش را به دلیل سرما از دست داده است.
ترکها به ما شلیک کردند و ما را محاصره کردند، هیچ راه فراری نبود. سه روز با آنها بودیم، غذا نمیدادند، فقط ما را لت میکردند و آب میدادند.شهسوار
شهسوار به رادیو آزادی گفته است: «ترکها به ما شلیک کردند و ما را محاصره کردند، هیچ راه فراری نبود. سه روز با آنها بودیم، غذا نمیدادند، فقط ما را لت میکردند و آب میدادند. شبی که قرار بود رهایمان کنند، ما را زدند، بوت، جوراب و تمام وسایلمان را گرفتند و بعد ما را گروهگروه، هر هشت نفر، رها کردند.»
در گزارش بیبیسی آمده است که مهاجران افغان ادعا کردهاند پولیس ترکیه آنها را چند روز در شرایط بسیار سخت نگه داشته، با میلههای آهنی لتوکوب کرده، بوتها، جورابها و وسایلشان را گرفته و سپس در دمای منفی ۱۵ درجه به صورت گروهی به مرز ایران بازگردانده است.
در این گروه گفته شده که به دلیل سرمازدگی، از جمله ۱۳ ساله عاصم و ۲۰ ساله شهسوار، اعضای بدن ۱۱ نفر قطع شده است.
بیبیسی گزارش داده است که به نقل از این مهاجران، در مسیر بازگشت ۲۰ مهاجر افغان جان باختهاند.
شهسوار همچنین به رادیو آزادی گفته است:
«در گروه ما ۵۲ نفر بودیم، ۳۰ نفر جان باخته بودند و ۱۴ نفر خودشان را به سفارت رسانده بودند، اما ۸ یا ۹ نفر دیگر ناپدید بودند.»
اما وزارت خارجه ترکیه این ادعاها را رد کرده است.
این وزارت به بیبیسی گفته است که نیروهای امنیت مرزی ترکیه در چارچوب قوانین ملی و بینالمللی عمل میکنند و به کرامت انسانی احترام میگذارند.
به گفته این وزارت، به مهاجران بازداشتشده غذا، آب و خدمات صحی در چارچوب حقوق بشر ارائه میشود.
ترکیه و ایران از مسیرهای اصلی عبور مهاجران افغان به سوی اروپا هستند.
اما در این مسیر مرگبار، هر سال صدها مهاجر افغان جان میبازند یا ناپدید میشوند.
ترکیه که میزبان شمار زیادی از مهاجران افغان و سوری است، هر سال به نام مدیریت مهاجران از نهادهای بینالمللی میلیونها دالر کمک دریافت میکند.
پیش از این، سازمانهای حقوق بشری از جمله عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر گزارش داده بودند که مقامهای ترکیه و ایران مهاجران افغان را به شکل غیرقانونی اخراج میکنند و دسترسی آنها به امکانات حفاظتی را محدود میسازند.