در روز جهانی بازی؛ کودکان افغان چگونه اوقات فراغت خود را سپری می‌کنند؟

اما برخی خانواده‌ها می‌گویند که کودکان در افغانستان این روزها بیشتر وقت خود را صرف بازی‌های کمپیوتری می‌کنند.

احمد مبشر کلیوال، نوجوان ۱۵ ساله و باشنده کابل، می‌گوید که بازی‌های دیگری نیز انجام می‌دهد، اما فوتبال را بیشتر از همه دوست دارد.

او به رادیو آزادی گفت: "من همراه پسر کاکایم برای فوتبال به جمنازیوم می‌روم. روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه تمرین می‌کنم. قبلاً حتی نمی‌توانستم پنج دقیقه بدوم، اما حالا که با دوستانم بازی می‌کنم، همه می‌گویند که خیلی پیشرفت کرده‌ام."

پاکیزه، دختر ۱۳ ساله و باشنده ولایت کنر نیز به رادیو آزادی گفت که با هم‌سن‌وسالان خود بازی می‌کند: "وقتی از مکتب و مدرسه به خانه برمی‌گردیم، به کوچه می‌رویم، دوستان خود را جمع می‌کنیم و بازی جزبازی انجام می‌دهیم. در قریه‌ها و مناطق روستایی این رسم وجود دارد. هم‌سن‌وسالان خود را جمع می‌کنیم، زیاد جزبازی می‌کنیم و از آن لذت می‌بریم."

اما سارا سعیدی، معلم و باشنده کابل، می‌گوید که کودکان در افغانستان این روزها بیشتر به بازی‌های کمپیوتری مشغول اند.

او در صحبت با رادیو آزادی افزود: "نسل جدید تمام روز را با کمپیوترها و تیلیفون‌های همراه خود سپری می‌کند و درگیر بازی‌های کمپیوتری است. تمرکز آنان فقط روی همین بازی‌هاست. این بازی‌ها نه‌تنها فایده چندانی ندارند، بلکه باعث خسته‌گی مغز و روان می‌شوند، چشم‌ها را ضعیف می‌سازند و به باور من بدن آنان نیز ضعیف باقی می‌ماند."

به‌گفته خانواده‌های کودکان، امکانات بازی برای کودکان در افغانستان بسیار محدود است. پارک‌های تفریحی اندک اند و وسایل بازی در بسیاری از آن‌ها یا وجود ندارند و یا تخریب شده‌اند.

با این حال، نعمت‌الله بارکزی، سخنگوی شاروالی کابل، پیش‌تر به رادیو آزادی گفته بود که در کابل ۱۴۰ پارک تفریحی دولتی وجود دارد، ریاست حفظ و مراقبت شاروالی مسئولیت بازسازی وسایل تخریب شده پارک‌ها را بر عهده دارد و در پارک‌های جدید نیز به موضوع تفریح کودکان توجه می‌شود.

شماری از فعالان حوزه کودکان، بازی‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کنند، بازی‌های کمپیوتری و غیر کمپیوتری.

به‌گفته آنان، بازی‌های غیر کمپیوتری نیز دو نوع اند، بازی‌های فزیکی یا بدنی و بازی‌های ذهنی.

داکتر محب‌الله زغم، عضو نهاد خانه ادبیات کودکان افغانستان، در این باره به رادیو آزادی گفت: "هر بازی در رشد روانی، ذهنی و شخصیتی کودک نقش دارد. بازی‌های بدنی مانند کرکت، فوتبال، خرسی، جزبازی و و دیگر بازی‌ها به رشد استخوان‌ها، ماهیچه‌ها و اندام‌های کودکان کمک می‌کند و بدن آنان را نیرومند می‌سازد. افزون بر آن، برخی بازی‌ها ذهن را فعال نگه می‌دارند، مانند شطرنج یا جور کردن پازل‌ها که در رشد ذهنی کودکان نقش مهمی دارند. همچنان بعضی بازی‌ها هم‌زمان به رشد جسمی و ذهنی کودک کمک می‌کنند."

آقای زغم هرچند می‌گوید که بازی‌های کمپیوتری نیز برخی فواید دارند، از جمله ایجاد هماهنگی میان مغز، چشم‌ها و دست‌ها، اما به باور او اگر استفاده از این بازی‌ها بیش از حد شود، می‌تواند تأثیرات منفی بر سلامت چشم‌ها، مغز و وضعیت جسمانی کودکان داشته باشد.

او می‌افزاید که کودکان بیشتر به‌صورت گروهی بازی می‌کنند و همین امر سبب تقویت مهارت‌های اجتماعی آنان شده و روحیه همکاری، همدلی و توانایی حل مشکلات را در آنان افزایش می‌دهد.

یازدهم جون، «روز جهانی بازی» است.

این روز در سال ۲۰۲۴ میلادی از سوی سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شد.

هدف از گرامی‌داشت این روز، برجسته ساختن اهمیت بازی در رشد آموزشی، سلامت و رفاه کودکان عنوان شده‌است.

در ماده ۳۱ کنوانسیون حقوق کودک که در آن هر انسان از زمان تولد تا سن ۱۸ ساله‌گی کودک محسوب می‌شود، آمده است که کودکان حق دارند استراحت کنند، تفریح و بازی داشته باشند و متناسب با سن خود در فعالیت‌های سرگرم‌کننده شرکت کنند.

اما فقر و چندین دهه جنگ، این حقوق را از بسیاری از کودکان افغان گرفته است و آنان در مقایسه با کودکان سایر کشورها، از فرصت‌های کمتر برای سرگرمی‌های سالم، معیاری و سازنده برخوردار هستند.

اپلیکیشن نشرات مستقیم رادیو آزادی