"نه به آب پاک دسترسی داریم و نه نوشیدنی، آبی که از راه دور میآوریم اولادها را مریض و دچار شکم درد میکند."
آبی که از راه دور میآوریم اولادها را مریض و دچار شکم درد میکند.راضیه، باشنده کندهار
راضیه در صحبت با رادیو آزادی گفت که برای تهیه آب مورد نیاز خانواده مجبور است مسافتهای طولانی را طی کند و به دلیل نبود آب صحی، کودکانش بارها بیمار شدهاند.
"آب پاک نداریم، تانکرها میآید باز من بشکهها را میبرم، یا من آب میآورم یا بالای اطفال میآورم، از آن آب باز چهار پنج روز بسیار کم کم استفاده میکنیم، از خانه اینقدر دور است که در راه سه سه بار توقف میکنیم، آب را بر زمین میگذاریم چون مانده میشویم، نیم ساعت وخت میگیرد."
دختر دیگری از پلخمری ولایت بغلان میگوید که نبود دسترسی آسان به آب، او و اعضای خانوادهاش را هر روز مجبور به طی کردن مسیرهای دشوار برای آوردن آب میکند.
او که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، در صحبت با رادیو آزادی افزود: "بسیار با مشکلات روبهرو هستیم، خانه ما طرف کوه است، دریا است ولی دور است، در پایین در منطقه بمبه داریم، اما باز هم از خانه ما دور است، ما دولچههای خود را گرفته میرویم پایین طرف بمبه، طرف سرک عمومی که سیلو نام دارد."
این زنان و دختران افغان در حالی از دشواریهای ناشی از کمبود آب سخن میگویند که ملل متحد به تازگی هشدار داده که پیامدهای بحران آب در افغانستان همه شهروندان را به یک اندازه متأثر نمیسازد، بلکه زنان و دختران بیشترین بار این بحران را بر دوش دارند.
دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) روز پنجشنبه ۱۴ جوزا در صفحه فیسبوک خود نوشته است که خشکسالی و کمبود آب گستردهترین تهدیدها در افغانستان هستند و بحران رو به گسترش آب، پیامدهای سنگینی بر زندگی مردم افغانستان گذاشته و زنان و کودکان بیش از دیگران از این وضعیت آسیب میبینند.
یوناما همچنان روز جمعه پانزدهم جوزا در گزارشی به مناسبت روز جهانی محیط زیست گفته که بیش از نیم جمعیت افغانستان تحت تاثیر خشکسالی و کمبود آب قرار گرفته و خشکسالی دوامدار به شدت بر کشاورزی که ستون فقرات معیشت روستایی در این کشور است، تاثیر میگذارد.
بهگفتۀ یوناما، ولایتهای کندهار، هلمند، نیمروز، زابل و ارزگان بیشتر متاثر از خشکسالی و کمبود آب هستند.
این ادارۀ ملل متحد افزوده که خشکسالی مکرر، کاهش بارندگی و استخراج غیرقانونی آبهای زیرزمینی، سیستمهای آب را به آستانه نابودی کشانده است.
یوناما همچنان میافزاید که کمبود آب و دسترسی محدود به خدمات صحی و حفظالصحه، خطر گسترش بیماریهای ناشی از آب آلوده را افزایش داده و نابرابریهای موجود در جامعه را تشدید کرده است.
این نهاد تأکید کرده که دسترسی به آب آشامیدنی سالم از اساسیترین حقوق بشر است و باید برای همه شهروندان فراهم شود.
در عین حال، شماری از کارشناسان حوزه آب نیز میگویند که کمبود آب در افغانستان بار سنگین فزیکی و روانی را بر دوش زنان و دختران گذاشته است، زیرا آنان ناگزیر اند برای تأمین آب مورد نیاز خانواده، ساعتها وقت و انرژی خود را صرف کنند.
عبدالباسط رحمانی، یکی از این کارشناسان در صحبت با رادیو آزادی گفت:
در افغانستان زنان عمدهترین مصرف کنندگان آب در سطح خانواده هستند.رحمانی
"در افغانستان زنان عمدهترین مصرف کنندگان آب در سطح خانواده هستند. آنان بیشتر از آب برای امور روزمره مانند آشپزی، شستوشوی ظروف و لباسها استفاده میکنند و مسئولیت تهیه آب را بر عهده دارند. به همین دلیل، این قشر بیش از دیگران از کمبود آب رنج میبرد. زمانیکه آب در دسترس نباشد، زنان و دختران مجبور میشوند برای تهیه آن تلاش کنند. این موضوع نهتنها فشار فزیکی، بلکه فشار روانی نیز بر آنان وارد میکند. واضح است که وقتی در یک خانه آب وجود نداشته باشد، مشکلات متعددی به میان میآید و این وضعیت بار روانی مضاعفی را بر زنان و دختران تحمیل میکند. از همین رو، زنان و دختران بیشترین آسیب را از عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم که یکی از اساسیترین حقوق انسانی است، متحمل میشوند."
او میافزاید که سازمانهای بینالمللی، نهادهای کمکرسان و حکومتها باید موضوع مدیریت و دسترسی به آب را در اولویت برنامههای خود قرار دهند و در کنار آن، مردم نیز با استفاده مسئولانه و جلوگیری از هدر رفتن آب، در حفاظت از این منبع حیاتی سهم بگیرند.
افغانستان در سالهای اخیر با بحران فزاینده کمبود آب روبهرو بوده است.
بر اساس اطلاعات ملل متحد، افغانستان یکی از ده کشور بیشتر متأثر از تغییرات اقلیمی است که در کنار خشکسالی و کمبود آب، دیگر رویدادهای طبیعی از جمله سیلابها هر از گاهی از مردم آن قربانی میگیرد.
کاهش بارندگی، تداوم خشکسالی، افزایش دمای هوا، افت سطح آبهای زیرزمینی، رشد جمعیت و کمبود زیرساختهای ذخیره و مدیریت آب از عوامل اصلی تشدید این بحران دانسته میشوند.
نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که ادامه این وضعیت نهتنها دسترسی میلیونها نفر به آب آشامیدنی سالم را با خطر مواجه میکند، بلکه میتواند بر بخشهای زراعت، امنیت غذایی، صحت عامه و وضعیت اقتصادی کشور نیز تأثیرات جدی بر جای بگذارد.
