شماری از پناهجویان افغان به رادیو آزادی گفتند که چنان در ترس و نگرانی بهسر میبرند که از بیم بازداشت و اخراج، حتی از خانههای خود بیرون نمیشوند.
یک پناهجوی افغان مقیم شهرک وحدت در دوشنبه پایتخت تاجکستان که به دلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت که در روزهای اخیر روند بازداشت و اخراج پناهجویان افغان در تاجکستان شدت یافته است.
تعداد زیادی افغان بازداشت شدهاند، شمار زیادی بهگونه اجباری به افغانستان اخراج شدهاند و این روند هنوز ادامه دارد
او دوشنبه ۲۱ ثور گفت: «مجازات دادن تمام افغانهای مقیم اینجا در برابر جرم یک فرد، خلاف هر نوع قانون است. در چند روز گذشته تعداد زیادی افغان بازداشت شدهاند، شمار زیادی بهگونه اجباری به افغانستان اخراج شدهاند و این روند هنوز ادامه دارد. اگر ما به افغانستان اخراج شویم، زندگی ما با خطر جدی روبهرو میشود. ما برای نجات جان خود به اینجا آمدهایم، نه برای سیاحت. تاجکستان باید از روی همدردی انسانی به ما پناه بدهد و این روند بازداشت و اخراج را متوقف کند.»
یک فعال حقوق بشر افغان ساکن شهر دوشنبه نیز که پس از بازگشت طالبان به قدرت به تاجکستان رفته و در انتظار انتقال به کانادا است، میگوید پولیس تاجکستان بهگونه خانهبهخانه در جستجوی افغانها است.
او نیز که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت: «ما در دوشنبه زندگی میکنیم، پنج سال است برای پرونده خود اینجا هستیم، اما در روزهای اخیر وضعیت برای افغانها بسیار بد شده است. پولیس تاجکستان اکنون خانهبهخانه در جستجوی افغانها میگردد، اسناد را از آنان میگیرد و به افغانستان اخراج میکند. وضعیت بسیار بد است، ما حتی از خانه بیرون شده نمیتوانیم و در خانهها مثل زندانیها هستیم.»
آنان از حکومت تاجکستان میخواهند که مطابق اصول بینالمللی با پناهجویان رفتار کند و کسانی را که زندگیشان در کشورشان در خطر است، به اجبار بازنگرداند.
وضعیت بسیار بد است، ما حتی از خانه بیرون شده نمیتوانیم و در خانهها مثل زندانیها هستیم
به گفته آنان، پولیس بدون بررسی واضح و قانونی، اسناد هویتی پناهجویان را ضبط میکند و در بسیاری موارد حتی دارندگان اسناد قانونی نیز با مشکل روبهرو میشوند.
حکومت تاجکستان تاکنون در این باره بهگونه رسمی چیزی نگفته است.
مسئولان سفارت افغانستان در دوشنبه و ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان نیز به پرسشهای رادیو آزادی در این مورد پاسخ ندادهاند.
این روند پس از آن شدت گرفت که در شهر خجند تاجکستان، یک شهروند افغان به اتهام قتل یک زن تاجک بازداشت شد، رسانههای تاجکستان گزارش دادهاند که این زن در ۳۰ اپریل کشته شده است.
وزارت داخله تاجکستان گفته که یک پناهجوی ۲۲ ساله افغان یک زن ۲۷ ساله تاجک را در منطقه جبار رسولوف با چاقوی آشپزخانه کشته است.
براساس گزارش رسانههای تاجکستان، پس از این رویداد، پولیس این کشور بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ پناهجوی افغان را از ولایت سغد اخراج کرده و به افغانستان فرستاده است.
این رسانهها همچنین گزارش دادهاند که در ۱۷ ثور، حدود ۱۵۰ افغان دیگر از شهر دوشنبه اخراج و به کندز افغانستان منتقل شدهاند.
بر اساس معلومات گزارش برخی نهاد های بین المللی در حال حاضر حدود ۹ هزار پناهجوی افغان در تاجکستان زندگی میکنند که شمار زیادی از آنان در انتظار انتقال به کشورهای ثالث از جمله کانادا هستند.
این در حالی است که تاجکستان سال گذشته نیز شماری از پناهجویان افغان را از مناطق مرکزی این کشور به افغانستان بازگرداند، در آن زمان مقامها گفته بودند که شمار مهاجران افزایش یافته و برخی افغانها بهگونه غیرقانونی وارد تاجکستان شدهاند.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) بارها از مقامهای تاجکستان خواسته است که پناهجویان افغان را اخراج نکنند، زیرا آنان ممکن است در کشور خود با آزار و اذیت روبهرو شوند.
