عبدالله خیراندیش، مدیر مسئول یکی از شرکتهای صادر کننده زعفران افغانستان، روز پنجشنبه ۱۰ ثور در صحبت با رادیو آزادی گفت: "از طریق ایران پروازها ناممکن شده و صادرات محصولات ایرانی متوقف شدهاست. مردم در ایران به فضای مجازی و انترنت دسترسی ندارند، به همین دلیل، برخی مشتریانیکه به سمت ایران بودند، به افغانستان مراجعه کردهاند. تا جاییکه از ما نیز سفارش گرفته اند. خوشبختانه محصول ما در نیمه راه قرار دارد و قرار است به دست مشتریان خارجی مانند استرالیا، کانادا و امریکا برسد."
در تقاضا افزایش آمده است. مشتریانیکه از ایران بودند، به افغانستان مراجعه کردهاند
نثار احمد عطایی، مسئول یکی دیگر از شرکتهای تولید و عرضه زعفران نیز میگوید: "در تقاضا افزایش آمده است. مشتریانیکه از ایران بودند، به افغانستان مراجعه کردهاند. صادرات زعفران افغانستان نسبت به پیش از این تحولات افزایش یافته، زیرا راهها به روی ایران بسته شدهاست."
مسئولان اتحادیه زعفران افغانستان با تأکید بر اینکه زعفران افغانستان حتی پیش از این نیز از بازار مناسب و تقاضای بالا برخوردار بوده، میگویند که با اختلال در روند صادرات زعفران ایران، در حدود دو ماه گذشته، میزان تقاضا و صادرات بهگونه نسبی افزایش یافته است.
فرهاد امید، مدیر عامل اتحادیه ملی زعفران افغانستان، در صحبت با رادیو آزادی گفت: "پس از تحولاتیکه به وجود آمده، میزان صادرات از افغانستان در دو ماه گذشته نسبتاً بهتر شده و تأثیر داشته است، اما این تأثیر بسیار زیاد نبوده، بلکه در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش صادرات داشته ایم. اگر اینگونه حساب کنیم که ما بهگونه کامل بازار را در دست گرفته ایم، متأسفانه چنین نیست."
میزان صادرات از افغانستان در دو ماه گذشته نسبتاً بهتر شده
حدود دو ماه پیش، در ۲۸ فبروری، همزمان با آغاز تنشها و درگیریها میان ایران، امریکا و اسرائیل، دسترسی به انترنت قطع شد و این کشور عملاً در وضعیت «خاموشی دیجیتال» قرار گرفت.
این درحالیست که گزارشهایی از ایران، یکی از بزرگترین تولید کنندگان زعفران جهان، نشان میدهد که اختلالات ارتباطی، از جمله قطع انترنت، روند صادرات زعفران این کشور را با چالشهایی مواجه کردهاست.
شماری از رسانههای ایرانی، روز دوشنبه ۷ ثور به نقل از محسن احتشام، رئیس شورای ملی زعفران ایران، گزارش دادهاند که قطع انترنت در این کشور سبب شده تا بسیاری از صادر کنندهگان نتوانند با مشتریان بینالمللی در ارتباط باشند یا کالاهای خود را بهموقع ارسال کنند.
وی تأکید کرده که این وضعیت، فرصت تازهی برای رقبای خارجی، از جمله افغانستان، ایجاد کرده و آنان زعفران ایرانی را با نام خود به بازار جهانی عرضه میکنند.
اما اتحادیه زعفران افغانستان با رد این ادعا میگوید که زعفران افغانستان از نظر کیفیت و ذایقه نسبت به زعفران ایران برتر است و نیازی به فروش زعفران ایرانی با نام افغانستان وجود ندارد.
قابل ذکر است که زعفران هرات در سال ۲۰۲۶ برای دهمین بار عنوان بهترین طعم جهان را از سوی مؤسسه بینالمللی ذایقه بلجیم کسب کردهاست.
هرچند مرکز اصلی تولید زعفران ولایت هرات است، اما این محصول در بیش از ۱۰ ولایت افغانستان کشت میشود.