ما حتی از ترس بازداشت نمیتوانیم از نانوایی نان بخریم.
شماری از بازگشت کنندهگان نیز از برخورد نادرست پولیس پاکستان و همچنان از نداشتن سرپناه در افغانستان شکایت دارند.
یک مهاجر افغان مقیم اسلامآباد، پایتخت پاکستان که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، گفت که پس از باز شدن گذرگاه تورخم، بار دیگر روند بازداشت و اذیت و آزار افغانهای مقیم این کشور شدت گرفته است.
او چهارشنبه ۲۶ حمل، به رادیو آزادی گفت: «پولیس پاکستان دوباره روند بازداشت افغانها را سرعت بخشیده است، چون گذرگاه تورخم باز است. مهاجرین را میگیرند، به حاجی کمپ میبرند و بعداً دیپورت میکنند. دیروز پسر کاکایم را گرفتند و در حاجی کمپ زندانی است و پس از این به افغانستان دیپورت خواهد شد. ما حتی از ترس بازداشت نمیتوانیم از نانوایی نان بخریم. فضا برای مهاجرین اینجا بسیار تنگ شدهاست.»
همسایههای ما را گرفتند و حتی به آنان فرصت ندادند که وسایل خانهشان را جمع کنند.
یک مهاجر دیگر افغان در منطقه «بی-۱۷» اسلامآباد نیز، به شرط افشا نشدن نامش، گفت که پولیس حتی هنگام بازداشت به افغانها فرصت جمعآوری وسایل خانهشان را هم نمیدهد.
او افزود: «دیروز همسایههای ما را گرفتند و حتی به آنان فرصت ندادند که وسایل خانهشان را جمع کنند. باید نهادهای مسئول در این بخش اقدامات لازم انجام دهند، زیرا وضعیت افغانستان هم چندان خوب نیست و افغانها اینجا از روی مجبوری ماندهاند.»
با آنکه پاکستان روند اخراج مهاجرین افغان را از سال ۲۰۲۳ آغاز کرده، اما در چند ماه اخیر، ظاهراً پس از افزایش تنشها با حکومت طالبان در افغانستان، فشارها بر مهاجرین افغان افزایش یافته است.
در همین حال، یک نهاد بینالمللی مهاجرتی از پاکستان خواسته است که روند بازداشت و اخراج مهاجرین افغان را متوقف کرده و راههای قانونی اقامت آنان را فراهم سازد.
نهاد «ریفیوجیز انترنشنل» در اعلامیهی که روز سه شنبه ۲۵ حمل منتشر کرد، تأکید کردهاست که روند کنونی بازگرداندن اجباری به افغانستان، اصل منع بازگشت اجباری را که در حقوق بینالملل تصریح شده، نقض میکند.
در این اعلامیه آمده است که «مهاجرین نباید به عنوان ابزار فشار سیاسی مورد استفاده قرار گیرند. ما از پاکستان میخواهیم که اخراج اجباری مهاجرین افغان را فوراً متوقف کرده و راههای قانونی اقامت آنان، از جمله تمدید ویزه و کارتهای ثبت، را دوباره فعال سازد.»
در عین حال، شماری از مهاجرینی که به افغانستان بازگشته اند، از برخورد نادرست پولیس پاکستان و نیز از نبود سرپناه در افغانستان شکایت دارند.
حمیدالله، یک شهروند افغان که به تازهگی در ۲۴ حمل به گونه اجباری از پاکستان اخراج شده، به رادیو آزادی گفت: «با من سه نفر دیگر هم بودند، ما را گرفتند، در حوزه پولیس هم لتوکوب کردند، بعد در موترهای شیشه سیاه سوار کرده به حاجی کمپ بردند. با ما طوری رفتار میکردند مثل مجرمان؛ ما که تروریست نبودیم. خیر که افغان هستیم، اما ظلمی که با مهاجرین میکنند، کافر هم با مردم چنین نمیکند.»
امیرخان، یکی از باشندهگان منطقه ثمرخیل ولسوالی بهسود ولایت ننگرهار که به تازهگی همراه با خانوادهاش از پاکستان بازگشته، از نبود سرپناه شکایت دارد.
او روز چهارشنبه ۲۶ حمل به رادیو آزادی گفت: «ما ۴۰، ۴۵ سال در پاکستان زندهگی کردیم، سختیهای زیادی را تحمل کردیم و زندهگی مهاجرت را گذراندیم. حالا که به اینجا آمدهایم، هیچ چیزی نداریم؛ نه خانه داریم و نه زمین. از حکومت میخواهیم که برای ما زمینه سرپناه را فراهم کند.»
با آنکه حکومت طالبان پیش از این بارها وعده داده که برای مهاجرین بازگشته توزیع زمین را آغاز خواهد کرد، اما شماری از مهاجرین میگویند که تاکنون هیچ زمینی برای سکونت به آنان داده نشدهاست.
این درحالیست که حکومت طالبان میگوید که در پنج روز گذشته از طریق گذرگاههای تورخم و سپین بولدک نزدیک به ۲۱ هزار افغان به گونه داوطلبانه و اجباری به افغانستان بازگردانده شدهاند.
براساس معلومات کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندهگان، از سپتمبر ۲۰۲۳ تا جنوری ۲۰۲۶، بیش از دو میلیون مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته اند و نزدیک به دو میلیون دیگر هنوز در این کشور زندهگی میکنند.