من در روسیه مترجم هستمهوشنگ غیرت
در اوایل سال ۲۰۲۲ میلادی یک سریال کارتونی بهنام «برادران خرگوش» از یک شبکهٔ دولتی روسیه که مخصوص کودکان است، پخش شد. استودیوی که در مسکو که این سریال را تولید کرده بود «صفیر انیمیشن» نام دارد، مدیر، تهیهکننده و مالک آن آرش درودی، یک مرد ۵۷ سالهٔ ایرانی، مسلط به زبان روسی است.
درودی با یک استودیوی دیگر با نام مشابه مرتبط است که محتوی کاملاً متفاوت، ویدیوهایی در مورد پیشرفتهای نظامی ایران برای وزارت دفاع روسیه تولید میکند.
درودی به یک پادکستر روسی گفته که « امروز برای جذب بینندهٔ روسی، شما به اکشن(جنبش و حرکت) نیاز دارید.»
اما فلمهای کارتونی کودکان و ویدیوهای مربوط به اردوی ایران، تنها فعالیتهای تجارتی آقای درودی نیست.
براساس یافتههای «سیستمَه» واحد تحقیقاتی روسی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، آرش درودی از سوی ادارۀ استخبارات داخلی روسیه به تلاش صادرات ژیروسکوپهای نظامی متهم شده است.
ژیروسکوپهای نظامی سنسرها یا حسگرهای دقیقی هستند که برای اندازهگیری، یا حفظ استقامت(جهت) و توازن در سیستمهای دفاعی استفاده میشوند.
براساس یک یادداشت امنیتی درز کردهٔ، آرش درودی بهحیث مشاور یک نهاد مرتبط با ادارهٔ ریاستجمهوری ایران نیز معرفی شده است.
دایرهٔ فعالیتها و ارتباطات مبهم آقای درودی، سهراب و هوشنگ غیرت نیز را نیز شامل می شود، دو برادر افغان که پدر آنها دیپلومات سابق سفارت افغانستان در مسکو بوده است.
سهراب غیرت ادارۀ استودیوی سابق درودی را در اختیار گرفته؛ استودیویی که بعداً فلم کارتونی «پسربچهٔ دلفین» را تولید نمود و در روسیه موفقیت نسبی کسب کرد.
این دو برادر افغان به فعالیتهایی خارج از دنیای فلم نیز متهم شدهاند، از جمله کمک به حوثیهای یمن برای دسترسی به سلاحهای روسی.
ایالات متحدۀ امریکا حوثیها را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده است.
آرش درودی به پرسشهایی که رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی از طریق تلگرام برای او و شرکتهایش فرستاده بود، پاسخ نداد.
سهراب غیرت نیز به پرسشها پاسخ نداد، اما هوشنگ غیرت تنها گفته که«من در روسیه مترجم هستم.»
از مسکو تا صنعا
«پسربچهٔ دلفین» داستانی طنزآمیز کودکی است که توسط دلفینها بزرگ میشود، این فلم کارتونی در بهار ۲۰۲۲ میلادی در سینماهای روسیه حدود ۹۵ میلیون روبل (۱.۱۷ میلیون دالر) فروش داشت.
این فلم را استودیوی سکای فرم «Sky Frame» به ریاست سهراب غیرت تولید کرده بود. موسیقی جذاب یک آوازخوان پاپ نیز به شهرت این فلم کمک کرد.
فلم «پسربچهٔ دلفین» در پلتفرمهای غیرداخلی روسیه نیز نمایش داده شد. شبکه های نتفلیکس، اپلتیوی و آمازون پرایم، نیز آن را نمایش دادند و استودیوی امریکایی لاین گیت «Lionsgate»نیز حقوق امتیاز پخش نسخهٔ انگلیسی را خریداری کرده است.
در ۴ اپریل ۲۰۲۵، هنگام نمایش فلم «پسربچهٔ دلفین» سهراب غیرت در یک رویداد خیریهٔ مسکو، حاضر شد و در شبکۀ فیسبوک به طنز در مورد عکسهایی که از او منتشر شده بود نوشت:
«خبرگزاریهایی که شب و روز با خیالپردازیهای بیاساس مصروفاند، لطفاً عکسهای خوب مرا در خبرهای مسخرهٔ خود استفاده کنید.»
دو روز پیش از این پُست، نام سهراب غیرت، استودیوی سکای فرم «Sky Frame»و همچنین هوشنگ غیرت برای نخستین بار در فهرست تحریمهای وزارت خزانهداری امریکا ظاهر شده بود.
وزارت خزانهداری امریکا آنها را به کمکرسانی به حوثیها برای دریافت سلاحهای روسی متهم کرده است. آنها همچنین به ترتیبدهی ارسال محمولههای غلات دزدیدهشده از اوکراین به یمن و سایر کشورها متهم شدند.
سهراب و هوشنگ، پسران سکرتر اول سابق سفارت افغانستان در مسکو اند، هردو زبان روسی را می دانند و فارغالتحصیل پوهنتون معتبر انستیوت دولتی روابط بینالملل مسکو(MGIMO) هستند.
سهراب در ۱۱ مارچ ۲۰۲۱ مدیریت استودیوی سکای فرم را بر عهده گرفت، یک روز پس از آنکه آرش درودی آنجا را ترک کرد تا «صفیر انیمیشن» را تأسیس کند.
در اعلام تحریمها، گفته شده که این دو برادر به دستور سعید الجمال یک مقام ارشد حوثی ها مقیم ایران، در ارسال سلاح و نفت نقش داشتهاند.
الجمّال متهم است که شبکهای از شرکتهای پوششی و کشتیها را اداره میکند که محصولات نفتی ایران را به شرق میانه، افریقا و آسیا قاچاق میکنند و بخشی از درآمد آن را به حوثیها در یمن، نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و حزبالله در لبنان، میرسانند.
ارتباط دیگر بین برادران غیرت و قاچاق ادعایی نفت، یا اسلحه برای حوثیها، یک شرکت آی تی(IT) بود که آنها حدود یک دهه قبل به نام «اولین شبکهٔ اجتماعی مستقل افغان» ایجاد کرده بودند که تنها یک سال ادامه یافت.
یکی از شرکای برادران غیرت، دیپلومات شمارهٔ دو سابق سفارت افغانستان در مسکو کمالالدین نبیزاد، بود که در سال ۲۰۲۲ میلادی در فهرست تحریمهای امریکا قرار گرفت.
غلات اوکراین
تا پیش از ۱۳ مارچ، ویبسایت سکای فرم لینکهای مختلف داشت، از جمله لینک به شرکت جداگانهای به نام ترتیکوم گروپ که در لینکدین خود را «یک شرکت بینالمللی تجارت غلات برای شرقمیانه» معرفی کرده و براساس لینکدین تنها کارمند آن عدلینه اوستا، یک زن اوکراینیتبار ساکن مسکو بود.
پس از تماس «سیستمَه» با عدلینه اوستا، او از پاسخ خودداری کرد، سپس شرکت را از حساب خود حذف و حساب تلگرامش را پاک کرد. در همان روز، ویبسایت ترتیکوم گروپ و نسخههای روسی و انگلیسی سکای فرم نیز غیرفعال گردید، اما روز بعد، دوباره فعال شدند.
نشانی دفتر ترتیکوم گروپ در برجهای نِوا، در مجموعهٔ آسمان خراش مسکوا سیتی ثبت شده، در همان آدرس یک شرکت دیگر به نام کلولیبری گروپ « Kolibri Group» نیز ثبت است که مدیرعامل آن سهراب غیرت و مالک آن هوشنگ غیرت است. براساس اسناد رسمی، یکی از فعالیتهای این شرکت خرید و فروش غلات است.
وزارت خزانهداری ایالات متحدۀ امریکا برادران غیرت را متهم کرده که در تابستان و خزان ۲۰۲۴ میلادی حداقل دو محمولهٔ غلات دزدیدهشدهٔ از اوکراین را به یمن ارسال کردهاند.
برادران خرگوش
بهجز دورهای که سهراب غیرت و آرش درودی در اسکای فرم باهم کار کردند، ابعاد رابطهٔ سهراب غیرت و درودی روشن نیست. اما سالهاست که درودی در روسیه درگیر فعالیتهای تجارتی مختلف است.
درودی اهل مشهد است، طبق اسناد درز کرده در سال ۲۰۱۴ تابعیت روسیه را گرفته و آدرس مسکونی او از سال ۲۰۲۰ در منطقهٔ کراسنوگورسک ثبت شده است.
آرش درودی یک ماه پس از ترک اسکای فرم، در اپریل ۲۰۲۱ استدیوی«صفیر انیمیشن» را تأسیس کرد.
طبق اسناد، شرکت «صفیر ال ال سی» که با صفیر انیمیشن و سایر شرکتها مرتبط است، خود را «پل قابل اعتماد میان روسیه و شرقمیانه» معرفی میکند.
سریال ۲۶ قسمتی «برادران خرگوش» که از شبکهٔ دولتی «کاروسل» روسیه پخش شد، یک موفقیت برای صفیر انیمیشن نبود؛ بینندهها از ظاهر آن خوششان آمد، ولی محتوی آن را ضعیف و بیمایه توصیف کردند.
در جنوری ۲۰۲۵، گروهی هکری موسوم به آریس گروپ «ARES Group» مجموعهای اسنادی را منتشر کرد که گویا مربوط به ادارهٔ امنیت فدرال روسیه (FSB) بود و براساس این اسناد، آرش درودی بهحیث مشاور «مرکز پیشرفت و توسعه» یک نهاد مرتبط با ادارهٔ ریاستجمهوری ایران، شناسایی شده است.