امروز ۳۱ می «روز جهانی بدون تنباکو» است. شماری از استفاده کننده‌گان تنباکو در افغانستان می‌گویند به مشکلات صحی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند. در عین حال برخی از روان‌شناسان در مراکز درمانی اعتیاد در افغانستان هشدار می‌دهند که بیشتر افراد که از تنباکو استفاده کرده‌اند بعداً به مواد مخدر رو آورده اند.

سازمان ملل متحد می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در نتیجه استفاده از تنباکو جان های خود را از دست می‌دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

احمد عُزیر ۳۵ ساله از ولایت لوگر و صدیق افغان ۲۹ ساله از کابل که هر دو بیش از یک دهه از سگرت استفاده کرده‌اند به رادیو آزادی گفتند:

"از سگرت روز یک‌ونیم تا دو قوطی استفاده می‌کنم، شُش و جگرم بسیار تکلیف دارد و در ضمن از این عمل که مدت ۱۴/۱۵ سال می‌شود دارم پشیمان هم هستم، داکتر که معاینه می‌کند می‌گوید که شش‌ها و جگرم را سگرت خراب کرده و دیگر استفاده نکنم، اما نمی‌شود که بدون استفاده از سگرت باشم."

"۱۳ سال می شود که سگرت می‌زنم، روزانه دو قوطی مصرف دارم که هر روز آن مبلغ ۸۰ افغانی هزینه دارد، همچنان سگرت سبب امراض مختلف در بدن می‌شود، اما بر اساس برخی مشکلات به سگرت کشیدن رو آورده ام."

داکتر سید میرآقا حسینی روان‌شناس در یک مرکز درمانی ترک اعتیاد در شهر کابل می‌گوید بیشتر افرادی‌که از استفاده تنباکو آغاز کرده‌اند به آن وابسته شده‌اند و سرنوشت‌شان با اعتیاد به مواد مخدر گره خورده است.

او به رادیو آزادی گفت، استفاده افراد از تنباکو اضرار مختلف جسمی، روانی و عاطفی و همچنان اقتصادی دارد:

"قدم‌های اولی اعتیاد استفاده از دخانیات مثل سگرت و تنباکو شروع می‌شود تا این‌که عمل آن‌ها بیشتر و سنگین‌تر می‌شود و تا که سرانجام به اعتیاد مواد مخدر وصل می‌شود. سگرت، تنباکو و نصوار می‌تواند باعث ایجاد سرطان‌های دهان، مری و معده شود و همچنان سبب ایجاد افسرده‌گی در نزد شخص شود، در عین حال از لحاظ اقتصادی یک ضربه بزرگ است."

سازمان ملل متحد تنباکو را بزرگترین عامل مرگ‌های قابل پیش‌گیری در جهان خوانده و به مناسبت «روز جهانی بدون تنباکو» می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان در نتیجه استفاده از تنباکو جان‌های خود را از دست می دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

متخصصین صحت می‌گویند که استفاده از تنباکو می‌تواند بر هر عضو بدن تأثیرگذار باشد و اعتیاد به آن، احتمال مبتلا شدن مصرف کننده‌گان آن را به سرطان‌های مختلف، امراض قلبی، ناراحتی‌های تنفسی و مشکلات جگر افزایش دهد و همچنان سبب کاهش باروری و سقط جنین در نزد زنان شود.

در این حال یک آگاه امور اجتماعی و جوانان می‌گوید راه حل برای کاهش و از بین بردن استفاده از تنباکو بلند بردن سطح آگاهی مردم نسبت به ضرر های دخانیات است.

او که نخواست نام‌اش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت تبلیغات بر ضد استفاده از تنباکو می‌تواند از طریق مکاتب و مراکز عمومی، رسانه‌ها و از طریق نصب بنرها به اجرا گذاشته شود: "مسئولیت دولت، مردم و جامعه است که می‌شود از طریق شوراهای مردمی، مساجد و مکاتب به مردم آگاهی‌دهی شود، در باره اضرار تنباکو گفته شود تا مردم از آن آگاهی پیدا کنند و از استفاده تنباکو و این عمل دست بردارند."

شرافت زمان سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان به سؤالات رادیو آزادی در مورد این‌که چه تعداد افراد در افغانستان از تنباکو استفاده می‌کنند و چه راه‌های برای جلوگیری از آن اتخاذ شده پاسخ نداد.

اما قانون جلوگیری استفاده از تنباکو در اماکن عمومی در افغانستان در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تصویب شده که در آن آمده، هر کس از این قانون تخطی کند، ۳۰۰ افغانی جریمه خواهد شد و در عین زمان بر اساس این قانون ۵۰ درصد افزایش تعرفۀ گمرکی بر واردات سگرت وضع شده بود.

با آن‌هم سگرت در صدها دکان وسگرت فروشی‌های سیار کنار جاده در ولایت‌های مختلف افغانستان به فروش می‌رسد و استفاده کننده‌گان سگرت بدون توجه به ضررهای آن به خود و دیگران آن را خریداری کرده و در محلات مختلف دود می‌کنند.

«تنباکو» گیاهی است که برگ‌های خشک آن حاوی نیکوتین که یک ماده اعتیادآور است، می‌باشد.

بر اساس یافته‌های طبی، پس از کشیدن دود تنباکو، نیکوتین موجود در آن ظرف چند ثانیه وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد و سبب احساس لذت و انرژی می‌شود، اما اثر تولید شده سریعاً از بین رفته و باعث خستگی و کسالت فرد می‌شود و در این شرایط فرد استفاده کننده دوباره به همان احساس قبلی نیاز پیدا کرده و مجدداً اقدام به مصرف می‌کند.

سازمان صحی جهان در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ می را به‌عنوان « روز جهانی بدون تنباکو» برگزید.

هدف از آن جلب توجه نسبت به مصرف تنباکو و تأثیرات منفی آن بر سلامت انسان در نظر گرفته شده‌است.

یکی از اقداماتی‌که در «روز جهانی بدون تنباکو» انجام می‌شود این است که برای تشویق عدم استفاده از تنباکو از افراد خواسته می‌شود که در این روز برای ۲۴ ساعت از محصولات تنباکو استفاده نکنند.

بنت ناوقت روز پنجشنبه(۹ میزان) در شبکۀ اکس نوشته که بسیاری از قربانیان این حملات کودکان اند و ممکن است که این حملات نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی بشردوستانه باشد.

او همچنین گفته که هیچ توجیهی برای وارد کردن آسیب جبران ناپذیر به افراد ملکی وجود ندارد.

به گفتۀ هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) در این حملات حداقل ۱۰ فرد ملکی کشته و ۹ تن دیگر زخمی شده‌اند.

حکومت طالبان می‌گوید که طیارات پاکستانی شب چهارشنبه، بر شماری از مناطق ولایان کنر و هلمند حملات هوایی را انجام داده‌اند.

اما پاکستان ادعا کرده است که بر مخفی‌گاه‌های شبه‌نظامیان در کنر و هلمند حمله کرده، ۲۲ شبه‌نظامی را کشته است.

اسلام‌آباد، حکومت طالبان در افغانستان را به پناه دادن جنگجویان تحریک طالبان پاکستان(تی تی پی) متهم می‌کند که به‌گفته اسلام آباد، حملات را در داخل پاکستان انجام می دهند، ولی حکومت طالبان این اتهام را رد کرده است.

نصیر احمد فایق، سرپرست نماینده‌گی افغانستان در سازمان ملل متحد، می‌گوید که غیر نظامیان افغان نباید بهای منازعه میان پاکستان و طالبان بر سر تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) را بپردازند.

بر اساس تأیید دفتر ملل متحد در افغانستان، در حملات هوایی صبح زود پنجشنبه در کنر و هلمند، دست‌کم ۱۰ غیر نظامی که بیشتر شان کودکان بودند، کشته شده‌اند.

فایق روز پنج‌شنبه «نهم میزان» در صفحه اکس خود، حملات هوایی پاکستان بر کنر و هلمند را محکوم کرد و خواستار توقف فوری درگیری‌های فرامرزی، حفاظت از غیر نظامیان و رعایت کامل قوانین بین‌المللی شده‌است.

فایق با محکوم کردن آن‌چه حمایت طالبان از «گروه‌های تروریستی» از جمله تحریک طالبان پاکستان خواند، هشدار داد که این سیاست‌ها افغانستان و منطقه را با خطر مواجه می‌سازد، اتهاماتی‌که طالبان اغلب رد می‌کنند.

پیش از این حکوم‍ت طالبان گفته بود که در حملات هوایی پاکستان بر ولایات هلمند و کنر ۹ نفر کشته شده‌اند، اما اسلام‌آباد گفته این حملات پس از هدف قرار دادن مخفیگاه‌های به ادعای مقامات پاکستانی "هراس‌افگنان" باعث کشته شدن ۲۲ تن از آن‌ها شده‌است.

این رویداد در میان افزایش درگیری‌ها بین دو همسایه پس از سه ماه آرامش نسبی رخ داده‌است.

جورجیت گانیون، سرپرست نماینده‌گی سازمان ملل متحد در افغانستان، یوناما، از مرز اسلام‌قلعه در هرات دیدار کرده و بر کمک‌رسانی سازمان ملل متحد به افغان‌های عودت کننده تأکید کرده‌است.

یوناما روز پنجشنبه نهم میزان ویدیویی از این دیدار را در صفحه فیس‌بوک خود منتشر کرد.

این نهاد می‌گوید هدف از این سفر، بررسی روند کمک‌رسانی به عودت کننده‌گان از ایران و پاکستان است.

در این اعلامیه آمده که سازمان ملل متحد برای حمایت از حدود ۲.۷ میلیون افغان عودت کننده از این دو کشور، برنامه‌ی به ارزش ۵۲۹ میلیون دالر برای سال جاری میلادی راه اندازی کرده‌است.

این درحالی‌ست که نهاد پناهنده‌گان سازمان ملل متحد پیش از این اعلام کرده بود که در سه سال گذشته، حدود شش میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته اند و این بازگشت را بی‌سابقه خوانده بود.

کرکت بورد افغانستان اعلام کرده که راشد خان، ستاره تیم ملی، به دلیل توصیه‌های صحی همچنان از بازی‌های تست دور خواهد بود.

کرکت بورد افغانستان روز پنجشنبه نهم میزان اعلام کرد "راشد خان و ابراهیم زدران، بر اساس ارزیابی‌های صحی همچنان از بازی‌های تست استراحت داده می‌شوند".

افغانستان قرار است از ۹ تا ۱۳ اکتوبر در ابوظبی در برابر بنگله‌دیش یک بازی تست انجام دهد.

افغانستان پس از آن در رقابت‌های سه‌جانبه یک‌روزه با بنگله‌دیش و زیمبابوی شرکت می‌کند و سپس در برابر زیمبابوی سه بازی بیست‌آوره و دو بازی تست انجام خواهد داد.

رحمت شاه رهبری تیم افغانستان در بازی‌های تست و یک‌روزه را بر عهده خواهد داشت.

هر پنج دیدار افغانستان و زیمبابوی در ورزشگاه شارجه برگزار خواهد شد.

به گفتۀ این سازمان، محمدی قبل از دستگیری اش، برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کار می کرد و برای ماه ها در یک مرکز توقیف استخبارات سپاه پاسداران، مورد تحقیق قرار داشت.

بر اساس اطلاعات سازمان حقوق بشر ایران"هنگاو" تورات محمدی، 42 ساله و از شهر مزار شریف بوده است.

محمدی شانزدهمین فردی است که به اتهام جاسوسی در سال ۲۰۲۶ اعدام می‌شود.

مجلۀ تایم روز چهارشنبه(۸ میزان) در ویب‌سایت خود نوشته که شبانه از بنیان‌گذاران «مکتب رهبری افغانستان» و در سال ۲۰۲۱ هم‌زمان با بازگشت طالبان به قدرت، سوابق تحصیلی دانش‌آموزان را برای حفظ امنیت آن‌ها از بین برد و همۀ شاگردان آن مکتب را به رواندا منتقل کرد.

به نوشتۀ تایم «مکتب رهبری افغانستان» یگانه مکتب شبانه‌روزی برای دختران افغان در سراسر جهان به شمار می‌رود که در کنار آکادمی آنلاین خود، در حال حاضر به بیش از ۴۳ هزار دانش‌آموز خدمات‌ ارائه می‌کند و نسل آیندۀ معلمان، داکتران و رهبران مورد نیاز افغانستان را پرورش می‌دهد.

براساس مجلۀ تایم، رهبری شبانه موجب شد که در سال ۲۰۲۶ جایزه معتبر «اِلوِیت» (Elevate Prize) به او داده شود.

برخلاف فهرست سنتی (۱۰۰ چهرۀ تاثیر گزار جهان) که اغلب چهره‌های جهانی تثبیت‌شده را برجسته می‌کند، فهرست "۱۰۰ ستارۀ نوظهور تأثیرگذار جهان" بر پیشگامان، نوآوران و مدافعانی تمرکز دارد که هنوز دهه‌ها قدرت سنتی ندارند، اما در حال حاضر تأثیر جهانی عظیمی را ایجاد کرده‌اند. این فهرست شامل افرادی مانند هنرمندان، مدافعان، پدیده‌ها، رهبران و نوآوران می شود.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، روز پنج‌شنبه (۹ میزان) در پیامی در شبکۀ اکس با نشر تصاویری، ادعا کرده که در این حملات، خانه‌های افراد ملکی در منطقه چوگام ولسوالی شلتن ولایت کنر و منطقۀ صفار ولسوالی گرمسیر ولایت هلمند هدف قرار گرفته اند.

مجاهد همچنین گفته که در این حملات ۹ تن به شمول زن و کودک کشته و ۱۱ تن دیگر زخمی شده‌اند و سه خانه مسکونی ویران شده‌است.

وزارت اطلاعات پاکستان نیز با تأیید این حملات، ادعا کرده که "نیروهای این کشور در ادامۀ عملیات «غضب للحق»، بر مخفیگاه‌های هراس‌افگنان در افغانستان حملات هوایی انجام داده اند و ۲۲ تن از آنان را کشته اند."

این وزارت روز پنج‌شنبه با نشر اعلامیه‌ی در شبکۀ اکس، گفته که بر اساس اطلاعات استخباراتی معتبر، مواضع و مخفیگاه‌های گروه‌های که از آنها به نام‌های «فتنه‌الخوارج» و «فتنه‌الهندوستان» یاد شده، هدف قرار گرفته اند.

ادعاهای دوطرف تا هنوز از سوی منابع مستقل تایید نشده است.

محکمه عالی ایالت سند پاکستان به پوهنتون علوم طبی جناح دستور داده که دسترسی دانشجویان افغان به صنف‌های درسی و خوابگاه این پوهنتون را دوباره فراهم کند.

رسانه‌های پاکستانی روز چهارشنبه «۸ میزان» به نقل از وکیل مدافع دانشجویان افغان گزارش داده‌اند که این حکم ۳۲ دانشجوی افغان را شامل می‌شود که در اعتراض به تصمیم شورای طبی و طب دندان پاکستان، به محکمه عالی ایالت سند مراجعه کرده بودند.

شورای طبی و طب دندان پاکستان در «۱۶ سنبله» اعلام کرد که ثبت‌نام دانشجویان افغان را در پوهنتون‌های دولتی و خصوصی علوم طبی این کشور لغو کرده و تصمیم گرفته است آنان را فوراً از پاکستان اخراج کند.

این شورا گفته بود که این تصمیم بر اساس پالیسی ملی پاکستان گرفته شده که بر اخراج افغان‌ها از رشته‌های حساس حرفه‌ای، از جمله طبابت، تأکید دارد.

بر اساس گزارش رسانه‌های پاکستانی، حکم تازه محکمه عالی ایالت سند، حمایت مؤقت از دانشجویانی را تمدید می‌کند که در اعتراض به دستور سراسری برای بازگشت آنان به افغانستان، به دادگاه مراجعه کرده‌اند.

حدود ۸۰۰ دانشجوی افغان در پاکستان در رشته‌های علوم طبی تحصیل می‌کنند.

شرکت برشنا می‌گوید که تاجیکستان توافق کرده تا میزان برق صادراتی خود به افغانستان را افزایش دهد، اما میزان دقیق این افزایش اعلام نشده‌است.

شرکت برشنا روز چهارشنبه «۸ میزان» در شبکه اکس اعلام کرد که هیئت این شرکت در دیدار با رئیس شرکت برق تاجیکستان در این مورد گفت‌وگو کرده‌است.

به‌گفته این شرکت، هیئت تاجیکستان در این دیدار برنامه احداث لین انتقال ۵۰۰ کیلوولت برق را نیز مطرح کرده‌است.

افغانستان بخش بزرگی از برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه وارد می‌کند و هر از گاهی اختلال در شبکه‌های برق کشورهای صادر کننده، سبب قطع برق در شماری از ولایت‌های افغانستان می‌شود.

این درحالی‌ست که برق وارداتی ترکمنستان در اوایل ماه سنبله با یک مشکل تخنیکی در داخل این کشور روبه‌رو شد که در پی آن، جریان برق در چندین ولایت افغانستان قطع و باشنده‌گان این ولایت‌ها با بی‌برقی دوامدار مواجه شدند.

حوالی ساعت هفت شام امروز چهارشنبه در منطقه مرزی اسلام‌قلعه در ولایت هرات آتش‌سوزی رخ داده‌است.

عبدالغنی، یکی از مسئولان کمیساری حکومت طالبان در اسلام‌قلعه، به رادیو آزادی گفت که این آتش‌سوزی تا ساعت ۱۰:۳۰ شب ادامه داشت و اکنون مهار شده‌است.

به‌گفته او، در این رویداد شماری از تانکرهای حامل تیل آتش گرفته و خسارات مالی زیادی به بار آمده است، اما تاکنون از تلفات جانی گزارشی داده نشده‌است.

این مقام طالبان افزود که برای مهار آتش‌سوزی، از سوی ایران نیز موترهای اطفائیه و آمبولانس‌ها به محل رویداد فرستاده شده بودند.

علت این آتش‌سوزی هنوز روشن نیست.