امروز ۳۱ می «روز جهانی بدون تنباکو» است. شماری از استفاده کننده‌گان تنباکو در افغانستان می‌گویند به مشکلات صحی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند. در عین حال برخی از روان‌شناسان در مراکز درمانی اعتیاد در افغانستان هشدار می‌دهند که بیشتر افراد که از تنباکو استفاده کرده‌اند بعداً به مواد مخدر رو آورده اند.

سازمان ملل متحد می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در نتیجه استفاده از تنباکو جان های خود را از دست می‌دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

احمد عُزیر ۳۵ ساله از ولایت لوگر و صدیق افغان ۲۹ ساله از کابل که هر دو بیش از یک دهه از سگرت استفاده کرده‌اند به رادیو آزادی گفتند:

"از سگرت روز یک‌ونیم تا دو قوطی استفاده می‌کنم، شُش و جگرم بسیار تکلیف دارد و در ضمن از این عمل که مدت ۱۴/۱۵ سال می‌شود دارم پشیمان هم هستم، داکتر که معاینه می‌کند می‌گوید که شش‌ها و جگرم را سگرت خراب کرده و دیگر استفاده نکنم، اما نمی‌شود که بدون استفاده از سگرت باشم."

"۱۳ سال می شود که سگرت می‌زنم، روزانه دو قوطی مصرف دارم که هر روز آن مبلغ ۸۰ افغانی هزینه دارد، همچنان سگرت سبب امراض مختلف در بدن می‌شود، اما بر اساس برخی مشکلات به سگرت کشیدن رو آورده ام."

داکتر سید میرآقا حسینی روان‌شناس در یک مرکز درمانی ترک اعتیاد در شهر کابل می‌گوید بیشتر افرادی‌که از استفاده تنباکو آغاز کرده‌اند به آن وابسته شده‌اند و سرنوشت‌شان با اعتیاد به مواد مخدر گره خورده است.

او به رادیو آزادی گفت، استفاده افراد از تنباکو اضرار مختلف جسمی، روانی و عاطفی و همچنان اقتصادی دارد:

"قدم‌های اولی اعتیاد استفاده از دخانیات مثل سگرت و تنباکو شروع می‌شود تا این‌که عمل آن‌ها بیشتر و سنگین‌تر می‌شود و تا که سرانجام به اعتیاد مواد مخدر وصل می‌شود. سگرت، تنباکو و نصوار می‌تواند باعث ایجاد سرطان‌های دهان، مری و معده شود و همچنان سبب ایجاد افسرده‌گی در نزد شخص شود، در عین حال از لحاظ اقتصادی یک ضربه بزرگ است."

سازمان ملل متحد تنباکو را بزرگترین عامل مرگ‌های قابل پیش‌گیری در جهان خوانده و به مناسبت «روز جهانی بدون تنباکو» می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان در نتیجه استفاده از تنباکو جان‌های خود را از دست می دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

متخصصین صحت می‌گویند که استفاده از تنباکو می‌تواند بر هر عضو بدن تأثیرگذار باشد و اعتیاد به آن، احتمال مبتلا شدن مصرف کننده‌گان آن را به سرطان‌های مختلف، امراض قلبی، ناراحتی‌های تنفسی و مشکلات جگر افزایش دهد و همچنان سبب کاهش باروری و سقط جنین در نزد زنان شود.

در این حال یک آگاه امور اجتماعی و جوانان می‌گوید راه حل برای کاهش و از بین بردن استفاده از تنباکو بلند بردن سطح آگاهی مردم نسبت به ضرر های دخانیات است.

او که نخواست نام‌اش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت تبلیغات بر ضد استفاده از تنباکو می‌تواند از طریق مکاتب و مراکز عمومی، رسانه‌ها و از طریق نصب بنرها به اجرا گذاشته شود: "مسئولیت دولت، مردم و جامعه است که می‌شود از طریق شوراهای مردمی، مساجد و مکاتب به مردم آگاهی‌دهی شود، در باره اضرار تنباکو گفته شود تا مردم از آن آگاهی پیدا کنند و از استفاده تنباکو و این عمل دست بردارند."

شرافت زمان سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان به سؤالات رادیو آزادی در مورد این‌که چه تعداد افراد در افغانستان از تنباکو استفاده می‌کنند و چه راه‌های برای جلوگیری از آن اتخاذ شده پاسخ نداد.

اما قانون جلوگیری استفاده از تنباکو در اماکن عمومی در افغانستان در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تصویب شده که در آن آمده، هر کس از این قانون تخطی کند، ۳۰۰ افغانی جریمه خواهد شد و در عین زمان بر اساس این قانون ۵۰ درصد افزایش تعرفۀ گمرکی بر واردات سگرت وضع شده بود.

با آن‌هم سگرت در صدها دکان وسگرت فروشی‌های سیار کنار جاده در ولایت‌های مختلف افغانستان به فروش می‌رسد و استفاده کننده‌گان سگرت بدون توجه به ضررهای آن به خود و دیگران آن را خریداری کرده و در محلات مختلف دود می‌کنند.

«تنباکو» گیاهی است که برگ‌های خشک آن حاوی نیکوتین که یک ماده اعتیادآور است، می‌باشد.

بر اساس یافته‌های طبی، پس از کشیدن دود تنباکو، نیکوتین موجود در آن ظرف چند ثانیه وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد و سبب احساس لذت و انرژی می‌شود، اما اثر تولید شده سریعاً از بین رفته و باعث خستگی و کسالت فرد می‌شود و در این شرایط فرد استفاده کننده دوباره به همان احساس قبلی نیاز پیدا کرده و مجدداً اقدام به مصرف می‌کند.

سازمان صحی جهان در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ می را به‌عنوان « روز جهانی بدون تنباکو» برگزید.

هدف از آن جلب توجه نسبت به مصرف تنباکو و تأثیرات منفی آن بر سلامت انسان در نظر گرفته شده‌است.

یکی از اقداماتی‌که در «روز جهانی بدون تنباکو» انجام می‌شود این است که برای تشویق عدم استفاده از تنباکو از افراد خواسته می‌شود که در این روز برای ۲۴ ساعت از محصولات تنباکو استفاده نکنند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز جمعه، ۱۳ سنبله، قطعنامه‌ای را برای تعیین ۲۷ نومبر به عنوان «روز جهانی مبارزه با ازدواج کودکان، ازدواج زودهنگام و اجباری» به اتفاق آرا تصویب کرد.

در اعلامیه‌ای که در وب‌سایت این مجمع منتشر شده، آمده است که این تصمیم با هدف افزایش توجه جهانی به پیامدهای ازدواج کودکان و تقویت تلاش‌ها برای جلوگیری از ازدواج‌های زودهنگام و اجباری اتخاذ شده است.

افغانستان یکی از کشورهایی است که در آن موارد ازدواج اجباری و زودهنگام گزارش می‌شود.

بخش زنان سازمان ملل متحد (یو ان وومن) سال گذشته میلادی در گزارشی گفته بود که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان و اعمال محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های گسترده بر زنان و دختران، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۲۰۲۶، میزان ازدواج دختران زیر سن قانونی ۲۵ درصد افزایش یابد.

در کنار نگرانی سازمان‌های بین‌المللی از افزایش کودک‌همسری در افغانستان، اصول‌نامه تفریق زوجین حکومت طالبان که چندی پیش در جریده رسمی این حکومت منتشر شد، در برخی موارد نکاح کودکان را «صحیح» دانسته است.

سفارت افغانستان تحت کنترل طالبان در اسلام آباد می گوید که این سفارت موضوع لیلام اموال شماری از افغان‌ها را در منطقه چکوال در ایالت پنجاب با مقام‌های پاکستان در میان گذاشته است.

این سفارت روز جمعه ۱۳ سنبله در صفحه ایکس خود نوشته است که برای بررسی و ارزیابی این موضوع، هیأتی به این منطقه سفر کرده و همچنین افزوده است که مقام‌های پاکستان در مورد یافتن راه قانونی و مناسب گفت‌وگو خواهند کرد. در این اعلامیه در مورد جزئیات بیشتر این موضوع توضیحی داده نشده است.

پیش از این، برخی از مهاجران به رادیو آزادی گفته بودند که هنگام بازداشت و اخراج از پاکستان، اموال و دارایی‌هایشان در این کشور مانده و بدون هیچ توضیحی اخراج شده‌اند.

این در حالی است که روند اخراج مهاجران افغان از سوی پاکستان همچنان ادامه دارد.

دفتر سازمان ملل متحد برای هماهنگی امور بشردوستانه (اوچا) اعلام کرده که ۳۰ مورد مداخله در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه را ثبت کرده‌است.

اوچا روز پنجشنبه «۳ سپتمبر» در گزارشی که در وب‌سایت خود منتشر کرده، گفته است: "از ماه جولای سال جاری تاکنون، ۳۰ مورد مداخله در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه ثبت شده که ۱۶ مورد آن مربوط به خشونت علیه کارکنان این نهاد بوده است."

به‌گفته اوچا، بیشترین موارد در ولایت‌های جنوبی افغانستان ثبت شده‌اند.

در این گزارش همچنین آمده است: "مواردی از مداخله در استخدام کارکنان در ولایت‌های مختلف افغانستان، الزام داشتن محرم برای کارکنان زن، محدودیت‌های کاری و مشکلات مربوط به دسترسی مردم به محل‌های توزیع کمک‌ها نیز ثبت شده‌است."

این نهاد بشردوستانه سازمان ملل متحد از بازداشت دو کارمند خود در ولایت هرات نیز خبر داده و گفته است که این افراد برای مدت طولانی در بازداشت بوده‌اند.

اوچا افزوده است: "کارکنان ما در جریان بازداشت مورد خشونت قرار گرفته اند."

اوچا در گزارش خود مشخص نکرده که چه افراد یا گروه‌های در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه مداخله کرده‌اند.

در خبرنامه این سازمان آمده است که انصار نامی ۵۲ ساله و نظیف رسول‌خوانده ۴۶ ساله، صبح چهاشنبه، ۱۱ سنبله به گونه پنهانی اعدام شده‌اند و به خانواده‌های‌شان اطلاع داده نشده تا آخرین دیدار را با آنان انجام دهند.

هه‌نگاو افزوده است که این دو نفر دو سال پیش در یک پرونده مشترک به اتهام قتل دو تن، به مجازات قصاص محکوم شده بودند.

این سازمان که موارد نقض حقوق بشر را در سراسر ایران، به ویژه در کردستان، پیگیری می‌کند، پیش‌تر اعلام کرده بود که ایران در ماه جون سال جاری دست‌کم ۱۰۹ زندانی را اعدام کرده است که پنج تن آنان افغان بودند.

روزنامه انگلیسی‌زبان "دَ نیشن" گزارش داده است که عبیدالرحمن نظامانی، سفیر پاکستان در کابل، برای مشوره درباره تحولات امنیتی و آنچه افزایش مقاومت علیه طالبان خوانده شده، به اسلام‌آباد فراخوانده شده است.

این روزنامه به نقل از وزارت امور خارجه پاکستان نوشته است که عبیدالرحمن نظامانی پس از رسیدن به اسلام‌آباد با محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، دیدار کرده است.

در این دیدار درباره تحولات منطقه‌ای، تغییرات در وضعیت امنیتی و موضوعاتی که به گونه مستقیم به پاکستان ارتباط دارد، گفت‌وگو شده است.

جزئیات بیشتری در این مورد ارائه نشده؛ اما روزنامه می‌نویسد که اسحاق دار تأکید کرده است که تحولات منطقه، به ویژه مواردی که بر صلح و امنیت تأثیر می‌گذارد، باید از نزدیک زیر نظر گرفته شود.

روابط حکومت طالبان و حکومت پاکستان به گونه بی‌سابقه‌ای تیره شده است و مسیرهای تجارتی میان دو کشور نیز بیش از ده ماه می‌شود که مسدود مانده‌اند.

همزمان، پاکستان روند بازگرداندن مهاجران افغان را نیز تشدید کرده و هر روز صدها تن به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

اسلام‌آباد ادعا می‌کند که حکومت طالبان به مخالفان مسلح پاکستان پناه داده است و این مخالفان از خاک افغانستان حملاتی را در داخل پاکستان انجام می‌دهند. اما حکومت طالبان با رد این اتهامات می‌گوید که مشکلات امنیتی پاکستان موضوع داخلی این کشور است و آنان مسئول ناکامی‌های امنیتی پاکستان نیستند.

جاپان و سازمان ملل متحد توافق‌نامه‌ی به ارزش ۹.۴ میلیون دالر امریکایی برای همکاری در زمینه مبارزه با مواد مخدر در افغانستان، امضا کردند.

اداره همکاری‌های بین‌المللی جاپان (جایکا) و دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (یو ان او دی سی) در یک پروژه دوساله از جوامع آسیب‌پذیری که با تأثیرات کشت غیر قانونی، فقر و مصرف مواد مخدر مواجه اند، حمایت می‌کنند.

این پروژه که «تقویت ظرفیت‌های مبارزه با مواد مخدر» نام دارد، از سپتمبر سال جاری ۲۰۲۶ تا سپتمبر ۲۰۲۸ در ولایات بدخشان، بادغیس، تخار، کندهار و هلمند تطبیق خواهد شد.

در چارچوب این پروژه، از طریق توسعه فرصت‌های پایدار معیشت بدیل، به روستایان آسیب‌پذیری که پیش از این به عایدات از کشت کوکنار اتکا داشتند، کمک اقتصادی می‌شود.

پس از آن‌که حکومت طالبان در افغانستان در ماه اپریل ۲۰۲۲ کشت و کاروبار کوکنار را به‌طور کامل ممنوع کرد، کشت کوکنار در این کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۹۵ درصد کاهش یافت.

بر اساس معلومات (یو ان او دی سی)، در سال ۲۰۲۵ کشت کوکنار در مقایسه با سال پیش از آن ۲۰ درصد دیگر کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح تاریخ آن رسید.

سازمان ملل متحد پیش از این گفته بود از جوامعی‌که از سیاست انصراف از کشت کوکنار آسیب دیده‌اند، حمایت می‌کند.

حکومت هالند ۱۶ میلیون یورو به صندوق کمک‌های بشردوستانه افغانستان کمک کرد.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در افغانستان (اوچا) این کمک را «سخاوتمندانه» خوانده و از هالند تشکر کرده‌است.

به‌گفتۀ اوچا، این کمک برای نجات زنده‌گی مردم نیازمند در افغانستان مصرف می‌شود و به جوامع امید می‌بخشد.

اوچا در دوم ماه جون گذشته در شبکۀ اکس نوشته بود که برای تمویل برنامه‌های کمک‌های بشری در افغانستان در سال جاری ۲۰۲۶ به ۱.۷۱ میلیارد دالر نیاز است.

وضعیت افغانستان همچنان یکی از شدیدترین بحران‌های بشری در جهان دانسته می‌شود و تخمین شده که امسال حدود نصف نفوس این کشور، یعنی ۲۱.۹ میلیون تن، به کمک‌های بشری نیاز خواهند داشت.

اردوی پاکستان ادعا کرده که ۱۵ عضو تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی) هنگام تلاش برای ورود از افغانستان به خاک پاکستان کشته شده‌اند.

دفتر اردوی پاکستان در اعلامیه‌ای که روز پنجشنبه، ۱۲ سنبله در صفحه فیسبوک خود منتشر کرده، گفته است که این افراد روز سه‌شنبه قصد داشتند وارد منطقه وزیرستان شمالی شوند.

براساس اعلامیه درگیری میان نیروهای پاکستانی و این افراد حدود ۳۶ دقیقه ادامه داشته و در نتیجه آن، ۱۵ عضو تحریک طالبان پاکستانی کشته شده‌اند.

در این اعلامیه همچنین آمده است که مقداری سلاح و مهمات نیز در جریان این عملیات به دست نیروهای پاکستانی افتاده است.

پاکستان بار دیگر بر تأمین امنیت مناطق مرزی میان افغانستان و پاکستان تأکید کرده و از طالبان افغانستان خواسته است تا به تعهدات بین‌المللی خود عمل کنند و اجازه ندهند از خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده شود.

در همین حال، طالبان افغانستان پیش از این ادعاهای مشابه پاکستان را رد کرده و گفته‌اند که اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.

اردوی پاکستان همچنین اعلام کرده است که عملیات پاک‌سازی در منطقه برای شناسایی و از بین بردن افراد وابسته به عضو تحریک طالبان پاکستان همچنان ادامه دارد.

کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان می‌گوید که در نزدیک به سه سال گذشته، شش میلیون مهاجر افغان به کشورشان بازگشته‌اند؛ آماری که به گفته این نهاد، در تاریخ معاصر بی‌سابقه است.

این کمیشنری روز چهارشنبه ۱۱ سنبله، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «بازگشت مهاجران باید داوطلبانه، امن و با عزت باشد.»

این نهاد از جامعه جهانی خواسته است که افغانستان و مهاجران افغان را فراموش نکند.

از سوی دیگر، وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان حکومت طالبان می‌گوید که در هفته جاری نزدیک به ۴۰۰ مهاجر افغان از زندان‌های پاکستان آزاد و به افغانستان بازگردانده شده‌اند.

پاکستان و ایران در سه سال گذشته فشارها بر مهاجران افغان را افزایش داده و شماری از آنان را از کشورهای خود اخراج کرده‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است در ماه روان میلادی، سپتمبر، نشستی را درباره افغانستان برگزار کند.

بر اساس گزارش این شورا، در این نشست سه‌ماهه، رباب فاطمه، نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل متحد در امور افغانستان و رئیس دفتر یوناما در این کشور، گزارش خود را درباره تحولات سیاسی، امنیتی، حقوق بشری و بشردوستانه افغانستان ارائه خواهد کرد.

تاریخ دقیق برگزاری این نشست هنوز مشخص نشده‌است.

در این گزارش آمده که محدودیت‌ها بر زنان و دختران، تنش‌ها میان حکومت طالبان و پاکستان، وضعیت غیر نظامیان و تهدیدهای تروریستی، از جمله مسایلی خواهند بود که اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد در این نشست مورد بررسی قرار خواهند داد.

این نخستین بار است که رباب فاطمه یافته‌ها و ارزیابی‌های خود درباره افغانستان را به‌عنوان رئیس دفتر یوناما در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه می‌کند.

او در اوایل ماه جولای سال جاری میلادی، به‌عنوان جانشین روزا اوتونبایوا، نماینده ویژه پیشین سرمنشی سازمان ملل متحد در امور افغانستان و رئیس پیشین دفتر یوناما در این کشور، معرفی شد.