امروز ۳۱ می «روز جهانی بدون تنباکو» است. شماری از استفاده کننده‌گان تنباکو در افغانستان می‌گویند به مشکلات صحی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند. در عین حال برخی از روان‌شناسان در مراکز درمانی اعتیاد در افغانستان هشدار می‌دهند که بیشتر افراد که از تنباکو استفاده کرده‌اند بعداً به مواد مخدر رو آورده اند.

سازمان ملل متحد می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در نتیجه استفاده از تنباکو جان های خود را از دست می‌دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

احمد عُزیر ۳۵ ساله از ولایت لوگر و صدیق افغان ۲۹ ساله از کابل که هر دو بیش از یک دهه از سگرت استفاده کرده‌اند به رادیو آزادی گفتند:

"از سگرت روز یک‌ونیم تا دو قوطی استفاده می‌کنم، شُش و جگرم بسیار تکلیف دارد و در ضمن از این عمل که مدت ۱۴/۱۵ سال می‌شود دارم پشیمان هم هستم، داکتر که معاینه می‌کند می‌گوید که شش‌ها و جگرم را سگرت خراب کرده و دیگر استفاده نکنم، اما نمی‌شود که بدون استفاده از سگرت باشم."

"۱۳ سال می شود که سگرت می‌زنم، روزانه دو قوطی مصرف دارم که هر روز آن مبلغ ۸۰ افغانی هزینه دارد، همچنان سگرت سبب امراض مختلف در بدن می‌شود، اما بر اساس برخی مشکلات به سگرت کشیدن رو آورده ام."

داکتر سید میرآقا حسینی روان‌شناس در یک مرکز درمانی ترک اعتیاد در شهر کابل می‌گوید بیشتر افرادی‌که از استفاده تنباکو آغاز کرده‌اند به آن وابسته شده‌اند و سرنوشت‌شان با اعتیاد به مواد مخدر گره خورده است.

او به رادیو آزادی گفت، استفاده افراد از تنباکو اضرار مختلف جسمی، روانی و عاطفی و همچنان اقتصادی دارد:

"قدم‌های اولی اعتیاد استفاده از دخانیات مثل سگرت و تنباکو شروع می‌شود تا این‌که عمل آن‌ها بیشتر و سنگین‌تر می‌شود و تا که سرانجام به اعتیاد مواد مخدر وصل می‌شود. سگرت، تنباکو و نصوار می‌تواند باعث ایجاد سرطان‌های دهان، مری و معده شود و همچنان سبب ایجاد افسرده‌گی در نزد شخص شود، در عین حال از لحاظ اقتصادی یک ضربه بزرگ است."

سازمان ملل متحد تنباکو را بزرگترین عامل مرگ‌های قابل پیش‌گیری در جهان خوانده و به مناسبت «روز جهانی بدون تنباکو» می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان در نتیجه استفاده از تنباکو جان‌های خود را از دست می دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

متخصصین صحت می‌گویند که استفاده از تنباکو می‌تواند بر هر عضو بدن تأثیرگذار باشد و اعتیاد به آن، احتمال مبتلا شدن مصرف کننده‌گان آن را به سرطان‌های مختلف، امراض قلبی، ناراحتی‌های تنفسی و مشکلات جگر افزایش دهد و همچنان سبب کاهش باروری و سقط جنین در نزد زنان شود.

در این حال یک آگاه امور اجتماعی و جوانان می‌گوید راه حل برای کاهش و از بین بردن استفاده از تنباکو بلند بردن سطح آگاهی مردم نسبت به ضرر های دخانیات است.

او که نخواست نام‌اش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت تبلیغات بر ضد استفاده از تنباکو می‌تواند از طریق مکاتب و مراکز عمومی، رسانه‌ها و از طریق نصب بنرها به اجرا گذاشته شود: "مسئولیت دولت، مردم و جامعه است که می‌شود از طریق شوراهای مردمی، مساجد و مکاتب به مردم آگاهی‌دهی شود، در باره اضرار تنباکو گفته شود تا مردم از آن آگاهی پیدا کنند و از استفاده تنباکو و این عمل دست بردارند."

شرافت زمان سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان به سؤالات رادیو آزادی در مورد این‌که چه تعداد افراد در افغانستان از تنباکو استفاده می‌کنند و چه راه‌های برای جلوگیری از آن اتخاذ شده پاسخ نداد.

اما قانون جلوگیری استفاده از تنباکو در اماکن عمومی در افغانستان در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تصویب شده که در آن آمده، هر کس از این قانون تخطی کند، ۳۰۰ افغانی جریمه خواهد شد و در عین زمان بر اساس این قانون ۵۰ درصد افزایش تعرفۀ گمرکی بر واردات سگرت وضع شده بود.

با آن‌هم سگرت در صدها دکان وسگرت فروشی‌های سیار کنار جاده در ولایت‌های مختلف افغانستان به فروش می‌رسد و استفاده کننده‌گان سگرت بدون توجه به ضررهای آن به خود و دیگران آن را خریداری کرده و در محلات مختلف دود می‌کنند.

«تنباکو» گیاهی است که برگ‌های خشک آن حاوی نیکوتین که یک ماده اعتیادآور است، می‌باشد.

بر اساس یافته‌های طبی، پس از کشیدن دود تنباکو، نیکوتین موجود در آن ظرف چند ثانیه وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد و سبب احساس لذت و انرژی می‌شود، اما اثر تولید شده سریعاً از بین رفته و باعث خستگی و کسالت فرد می‌شود و در این شرایط فرد استفاده کننده دوباره به همان احساس قبلی نیاز پیدا کرده و مجدداً اقدام به مصرف می‌کند.

سازمان صحی جهان در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ می را به‌عنوان « روز جهانی بدون تنباکو» برگزید.

هدف از آن جلب توجه نسبت به مصرف تنباکو و تأثیرات منفی آن بر سلامت انسان در نظر گرفته شده‌است.

یکی از اقداماتی‌که در «روز جهانی بدون تنباکو» انجام می‌شود این است که برای تشویق عدم استفاده از تنباکو از افراد خواسته می‌شود که در این روز برای ۲۴ ساعت از محصولات تنباکو استفاده نکنند.

این سفارت روز جمعه ۱۲ سرطان در صفحه اکس تویتر سابق نوشته است که در نشستی که در کابل به دعوت این سفارت صورت گرفته بود بیش از ۲۰۰ فعال اقتصادی، صنعتگر و سرمایه‌گذار افغانستان و ایرانی حضور داشتند.

سفارت ایران در کابل این تفاهمنامه‌ها را یک گام مؤثر در راستای تقویت همکاری ‌های اقتصادی و تجاری میان بخش‌های خصوصی دو کشور توصیف کرده است.

این در حالیست که پاکستان گذرگاه تورخم و سایر گذرگاه ها با افغانستان را پس از درگیری ها با حکومت طالبان، بسته است.

پس از مسدود شدن مسیرهای تجارتی بین افغانستان و پاکستان حکومت طالبان تلاش هایش را برای دریافت راه های بدیل شدت بخشید و در این مدت روابط اش را با هند، ایران و کشورهای آسیای میانه گسترش داد.

بازی ساعت ۹ صبح به وقت افغانستان در استدیوم کریکت در ولایت خوست برگزار می شود.

روز گذشته تیم مس عینک تیم بند امیر را با تفاوت هشت ویکت شکست داد.

قرار است راشد خان ستاره مشهور کریکت افغانستان در این رقابت حضور یابد.

رقابت‌های لیگ شپگیزه از روز چهارشنبه در ولایت خوست آغاز شده و با حضور پنج تیم، به مدت ۱۴ روز ادامه خواهد داشت.

دفتر کمک‌های بشردوستانه اتحادیه اروپا در آسیا و اقیانوسیه (ECHO) نسبت به وضعیت صحی مادران در افغانستان ابراز نگرانی کرده و آن را بحرانی توصیف کرده است.

این دفتر روز جمعه ۱۲ سرطان، در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس، هشدار داده است که محدودیت‌ها بر آموزش‌های طبی برای زنان و محدودیت دسترسی به خدمات صحی، وضعیت را بیش از پیش وخیم ساخته و جان مادران و نوزادان را در معرض خطر جدی قرار داده است.

در همین حال، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) نیز پیش از این اعلام کرده است که افغانستان از جمله کشورهایی است که بالاترین میزان مرگ‌ومیر مادران را در جهان دارد؛ به‌گونه‌ای که در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده، حدود ۶۰۰ مادر جان خود را از دست می‌دهند.

اوچا در صفحه ایکس خود در روز دوشنبه ۱۱ جوزا نوشته بود که مراقبت‌های تخصصی و حضور کارکنان صحی زن می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد، اما محدودیت‌ها بر مشارکت زنان در بخش صحت، دسترسی مادران و نوزادان به خدمات نجات‌بخش را به شدت کاهش داده است.

پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، دختران از آموزش بالاتر از صنف ششم منع شدند و سپس دسترسی آنان به آموزش عالی و نیمه‌عالی، از جمله در رشته‌های پزشکی، نیز محدود شد.

با وجود فشارهای داخلی و بین‌المللی، تاکنون نشانه‌ای از تغییر در سیاست‌های حکومت طالبان در این زمینه مشاهده نشده است.

در پی سقوط یک موتر حامل مهاجران بازگشته از پاکستان به دریا، در شاهراه کابل–جلال‌آباد، دست‌کم چهار نفر جان باخته، هشت نفر زخمی و ۱۰ نفر دیگر ناپدید شده‌اند.

قومندانی امنیه لغمان امروز، جمعه ۱۲ سرطان، در صفحه ایکس نوشته که این موتر ۲۲ مهاجر را انتقال می‌داد و حوالی ساعت ۱۰:۳۰ پنج‌شنبه شب ، ۱۱ سرطان، در منطقه «خیروخیل» ولسوالی سرخکان به دریا سقوط کرده است.

به گفته مقام‌های محلی، عملیات جست‌وجو برای یافتن ۱۰ تن ناپدیدشده همچنان ادامه دارد و موتر از دریا بیرون کشیده شده است.

علت این رویداد تاکنون مشخص نشده است.

این دومین پیروزی نهنگان آمو و نخستین پیروزی ببرهای سپین‌غر در چارچوب این مسابقات است.

مسابقات شپگیزه که روز چهارشنبه آغاز شدُ‌برای ۱۴ روز برنامه ریزی شده و در جریان آن ۲۱ بازی انجام خواهد شد.

این مسابقات بیست آوره است و به گفته بورد کریکت افغانستان، تیم‌های سپین‌غر، بند امیر، مس عینک، آمو و بُست برای کسب مقام قهرمانی این مسابقات با هم رقابت خواهند کرد.

در دور یازدهم لیگ شپگیزه شماری از ستاره‌های تیم ملی افغانستان در کنار بازیکنان جوان و استعدادهای داخلی حضور دارند.

در مسابقات سال روان، راشد خان به‌عنوان کپیتان سپین‌غر، عظمت‌الله عمرزی کپیتان آمو، رحمان‌الله گربز کپیتان مس‌عینک، ابراهیم زدران، کپیتان بست و حشمت‌الله شهیدی، کپیتان بند امیر انتخاب شده‌اند.

فدراسیون ملی پرورش اندام و فیتنس افغانستان روز پنج‌شنبه در صفحه فسبوک خود گفته که دو مدال طلا را نصیب‌الله عظیمی و میوند بابکرخیل، سه مدال نقره را ریاض رحمان احسان، احمد حبیبی و خواجه رفیع صدیقی و یک مدال برنز را هم بلال جلیلی بدست آوردند.

این مسابقات در شهر تیمفو، پایتخت بوتان ادامه دارد و در آن ۱۵ ورزشکار از افغانستان حضور دارند.

اوچا می‌گوید که از مجموع ۱.۷۱ میلیارد دالری که برای ارائه کمک‌های بشردوستانه در افغانستان نیاز است، تنها ۲۹۲ میلیون دالر بدست آمده است.

به گفتۀ این اداره ملل متحد، بیشتر نیازمندان در افغانستان روزانه با تصمیم‌های دشواری روبه‌رو می‌شوند که میان غذا و دارو و یا هم غذای امروز و فردا چه را انتخاب کنند.

اخیراً برنامه جهانی غذا (دبلیو اف پی) هشدار داده بود که در حال حاضر ۱۳.۸ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی غذایی در سطح بحرانی یا اضطراری مواجه‌اند.

وحیدالله ویسی سفیر افغانستان در استرالیا روز چهارشنبه اعلام کرده است که دوره کاری‌اش در اول جولای پایان یافته و احتمال دارد سفارت افغانستان در این کشور بسته شود.

ویسی از سال ۲۰۱۷ به‌عنوان سفیر افغانستان در استرالیا فعالیت داشته است. او در آخرین دیدار رسمی خود با فرماندار کل استرالیا، سم موستین، پایان مأموریتش را اعلام کرد.

او درپیامی در صفحه ایکس نوشته :«ممکن است سفارت بسته شود، اما امیدوارم استرالیا به همکاری‌های خود با افغان‌ها ادامه دهد. »

جولیان هیل، معاون وزارت مهاجرت و شهروندی استرالیا و عضو پارلمان این کشور نیز با اشاره به پایان مأموریت ویسی گفته است که او از سال ۲۰۱۷ در یک دوره بسیار دشوار به‌عنوان سفیر خدمت کرده است.

سفارت افغانستان در استرالیا همچنین مسئولیت خدمات‌رسانی به افغان‌های مقیم نیوزیلند و فیجی را نیز بر عهده داشت.

در حال حاضر حدود ۹۰ هزار افغان در استرالیا، نزدیک به ۹ هزار نفر در نیوزیلند و حدود ۳۰ افغان در فیجی با ویزه‌های موقت زندگی می‌کنند.

یک هیئت بلندپایه طالبان امروز برای شرکت در مراسم تشییع جنازه رهبر پیشین ایران، سیدعلی خامنه‌ای راهی تهران شد.

رسانه‌های نزدیک به حکومت طالبان، از جمله رادیو حریت گزارش داده‌اند که ریاست این هیئت را ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاست‌الوزرای حکومت طالبان بر عهده دارد.

امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه طالبان نیز در این هیئت شامل است.

قرار است مراسم تشییع جنازه علی خامنه‌ای روز شنبه، ۴ جولای در ایران برگزار شود.

بر اساس گزارش‌ها، مقام‌های ایرانی علاوه بر دعوت از مقام‌های ارشد طالبان، برای دست‌کم ۲۵۰۰ شهروند افغان نیز به منظور شرکت در این مراسم ویزا صادر کرده‌اند.

علی خامنه‌ای حدود چهار ماه پیش، در ۲۸ فبروری در روزهای نخست حملات امریکا و اسرائیل به ایران کشته شد.

یونیسف روز چهارشنبه(۱۰ سرطان) در شبکۀ اکس نوشته، اما با وجود همۀ آزمون ها، حدود ۸۷ درصد از جمعیت واجد شرایط در افغانستان واکسین کامل بیماری کووید-۱۹ را دریافت کرده‌اند.

به گفتۀ صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، بیش از نصف افرادی که واکسین کووید-۱۹ را در افغانستان در یافت کرده اند، زنان هستند.

ادارۀ یونیسف با حمایت نهاد گاووی، به ادامهٔ تلاش ها در زمینۀ تطبیق واکسین‌ در افغانستان ابراز تعهد کرده است.