https://www.azattyq.org "Азаттық" - Шығыс Еуропа, ТМД елдері мен Орталық Азияға хабар тарататын "Азат Еуропа/Азаттық Радиосы" халықаралық медиакомпаниясының Қазақ қызметі. https://www.azattyq.org/Content/responsive/RFE/kk-KZ/img/logo.png https://www.azattyq.org kk Азат Еуропа / Азаттық радиосы 2026 RFE/RL, Inc. | Барлық құқықтары қорғалған 60 Mon, 17 Aug 2026 09:19:12 +0500 Pangea CMS – Азаттық Ресейдің мемлекеттік даму институты (ВЭБ, Внешэкономбанк) 16 тамыз, жексенбі күні бас экономисі Андрей Клепачты қызметінен босатты. Банк ресми мәлімдемесінде Клепачтың қызмет өкілетінің мерзімі аяқталғанын айтқанымен, экономика тақырыбына маманданған басылымдар бұл шешім белгілі экономистің Никитск клубында жасаған баяндамасында Ресейдің Батыс қолдайтын Украинамен "соғыста әлсіреп жеңілетінін" мәлімдегеннен кейін қабылданғанына назар аударды деп хабарлады Азаттықтың Орыс қызметі. The Bell... https://www.azattyq.org/a/resei-sogysta-zhene-almaidy-degen-belgili-ekonomist-qyzmetten-alyndy/33831575.html https://www.azattyq.org/a/resei-sogysta-zhene-almaidy-degen-belgili-ekonomist-qyzmetten-alyndy/33831575.html Mon, 17 Aug 2026 09:10:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Украина әскері Ресейдің ішкері аумағындағы нысандарға әуеден шабуыл жасауға Ұлыбританияда өндірілген дрондарды пайдалана бастаған болуы мүмкін. 16 тамызда британдық The Sunday Times газеті Ұлыбритания мен Украинадағы аты-жөні жарияланбаған алты дереккөзге сүйеніп осылай деп хабарлады. ВВС медиасы да әскери ортадағы ақпараттан хабардар дереккөздің Sunday Times таратқан мәліметті растағанын жазды. Алайда әзірге Лондон мен Киев бұл жөнінде ресми түсініктеме берген жоқ. Азаттық радиосының... https://www.azattyq.org/a/baq-ukraina-resei-aumagyna-shabuylga-britandyq-drondar-qoldana-bastagan/33831572.html https://www.azattyq.org/a/baq-ukraina-resei-aumagyna-shabuylga-britandyq-drondar-qoldana-bastagan/33831572.html Mon, 17 Aug 2026 08:35:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Иран парламенті ел билігі "Ислам республикасының жауы" деп таныған шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарына сұхбат берген азаматтарды қылмыстық жауапкершілікке тартуды көздейтін заң жобасын мақұлдады. Мұны ирандық "Шарғ" басылымының хабарына сүйеніп Reuters жазды. Сақшылар кеңесінің ресми мақұлдауынан соң күшіне енетін заң жобасына сәйкес, АҚШ пен Израильде тіркелген немесе сол елдерден қаржыландырылатын БАҚ-қа сұхбат бергендер екі жыл мерзімге дейін түрмеге қамалуы мүмкін. Бұған қоса жаңа... https://www.azattyq.org/a/iranda-zhau-basylymga-suhbat-bergender-turmege-qamaluy-mumkin/33831573.html https://www.azattyq.org/a/iranda-zhau-basylymga-suhbat-bergender-turmege-qamaluy-mumkin/33831573.html Mon, 17 Aug 2026 08:11:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Италияның Сицилия аралындағы Мессина қаласындағы музейден XV ғасырдағы әйгілі Қайта өрлеу дәуірінің шебері Антонелло да Мессинаның төрт картинасы қолды болған. Ұрлық қылмысы сенбіде, 15 тамыз кешке жасалған. Белгісіз біреулер музейге еніп, мәдени мұраға жататын өнер туындыларын ұрлап кеткен. Музей басшылының айтуынша, дабыл жүйесі мен әлгі картиналардің әрбіріне орнатылған қауіпсіздік құрылғыларын амалын тауып айналып өткен. Қолды болған өнер туындылары қатарында "Әулие Григорий... https://www.azattyq.org/a/sitsiliyadagy-muzeiden-qaita-orleu-dauirinin-tort-tuyndysy-urlandy/33831576.html https://www.azattyq.org/a/sitsiliyadagy-muzeiden-qaita-orleu-dauirinin-tort-tuyndysy-urlandy/33831576.html Mon, 17 Aug 2026 07:30:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстанда әлеуметтік осал топтағы жандарға мемлекет жалға беретін тұрғын үй кезегінде жылдар бойы тұрған жетімдер табысы үкімет белгілеген шекті шамадан асып кеткені үшін аңсаған пәтерге қол жеткізе алмай отыр. Өтініш иелерінің айтуынша, олардың табысы тек күнделікті қажетін өтеуге жетсе де, қолданыстағы заң талаптары бойынша, оның мөлшері әлеуметтік тұрғын үйден қағылуына негізі себепке айналған. Осынай көкейкесті мәселені шешудің бір шешімі ретінде кейбіріне тіпті оғаш қадамға, мысалы,... https://www.azattyq.org/a/tabysyn-shekti-shamadan-kop-aleumettik-baspanadan-qagylgan-zhetimderdin-zhanaiqaiy/33831370.html https://www.azattyq.org/a/tabysyn-shekti-shamadan-kop-aleumettik-baspanadan-qagylgan-zhetimderdin-zhanaiqaiy/33831370.html Sun, 16 Aug 2026 15:01:00 +0500 ӘЛЕУМЕТЖАЛПЫ АРХИВҚАЗАҚСТАНБАС ТАҚЫРЫПТАР Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік наградалар тізіміне "Шәмші Қалдаяқов" медалі мен "Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі" құрметті атағын енгізу туралы шешім қабылдады. "Бұл мәртебелі марапаттар ұлт мәдениетіне қалтқысыз қызмет етіп, соның ішінде музыка және бейнелеу өнерін дамытуға сүбелі үлес қосқан азаматтарға беріледі" деп жазды 16 тамыз күні Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы Айбек Смадияр telegram-парағына. Шәмші Қалдаяқов (15 тамыз 1930 ж. - 29 ақпан... https://www.azattyq.org/a/shamshi-qaldayaqov-medali-memleketter-nagradalar-tizimine-engizildi/33831447.html https://www.azattyq.org/a/shamshi-qaldayaqov-medali-memleketter-nagradalar-tizimine-engizildi/33831447.html Sun, 16 Aug 2026 14:14:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ 16 тамызға қараған түні Ресей әскері Украинаның бірнеше өңіріне баллистикалық зымырандармен және дрондармен шабуыл жасады деген хабар түсті. Киевте бірнеше нысанда өрт шыққан. Қала билігінің мәліметінше, өрт негізінен адамдар тұрмайтын аумақтарда тіркелген. Украинаның мемлекеттік төтенше жағдайлар қызметі Киевтегі "Почайна" метро станциясы маңындағы "Петровка" кітап базары аумағында ірі өрт болғанын хабарлады. Ресейдің қорғаныс министрлігі Киевке әуе шабуылы жасалғанын растап, Fire Point... https://www.azattyq.org/a/resei-askeri-kiev-pen-krivoi-rogty-zymyranmen-atqylady/33831419.html https://www.azattyq.org/a/resei-askeri-kiev-pen-krivoi-rogty-zymyranmen-atqylady/33831419.html Sun, 16 Aug 2026 13:12:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ 16 тамызға қараған түні Мәскеудің оңтүстігіндегі бірнеше ірі логистика нысанына дрондар шабуылдап, зақымдады. Олардың арасында Wildberries компаниясының Подольскідегі қоймасы да бар. Мәскеу облысының губернаторы Андрей Воробьевтің мәліметінше, Рамен ауданындағы жеке үйге дрон түсіп, бір адам кісі қаза тауып, алты адам жараланған. Губернатор Подольскідегі "Коледино" индустриялық паркінде орналасқан Wildberries қоймасы өртенгенін растады. Нысандағы барлық қызметкер дер кезінде... https://www.azattyq.org/a/maskeu-oblysynda-dron-shabuylyna-ushyragan-iri-nysandar-arasynda-wildberries-qoimasy-da-bar/33831411.html https://www.azattyq.org/a/maskeu-oblysynda-dron-shabuylyna-ushyragan-iri-nysandar-arasynda-wildberries-qoimasy-da-bar/33831411.html Sun, 16 Aug 2026 12:07:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Алматылық журналист Динара Егеубаева жол ережесін бұзғаны жөнінде полициядан алған материалдарда күмән туғызатын сәйкессіздік байқағанын мәлімдеді. Өз айтуынша, ауладан көше жолына шыға берген кезде қатты жылдамдықпен келген велосипедші соғылғаннан кейін Егеубаеваның көлігінің оң жақ бүйірі майысып қалған. Ал кейін журналист әлгі оқиғаға дейін жол ережесін бұзғаны үшін өзіне екі айыппұл салынғаны туралы полициядан хаттама мен фотосуреттер алған. Сол суреттен сәйкессіздіктерді байқадым дейді... https://www.azattyq.org/a/dinara-egeubaeva-politsiyadan-zhol-erezhesin-buzgany-zhaily-algan-surette-saikessizdik-baryn-aitty/33831380.html https://www.azattyq.org/a/dinara-egeubaeva-politsiyadan-zhol-erezhesin-buzgany-zhaily-algan-surette-saikessizdik-baryn-aitty/33831380.html Sun, 16 Aug 2026 11:05:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Лихтенштейн князьдігі тақ мұрагерлігі тәртібін өзгертті. Бұған дейін билікте отырған князьдің үлкен ұлы ғана тақ мұрагері бола алатын, енді бұл құқық отбасының тұңғыш баласына жынысына қарамастан беріледі. Реформа туралы мұрагер князь Алоиз 15 тамызда, Лихтенштейннің Ұлттық мерекесі күні жариялады. Оның айтуынша, жаңа тәртіпті князь әулеті қажетті көпшілік дауыспен, яғни отбасы мүшелерінің үштен екісінің қолдауымен мақұлдаған. Алоиздың түсіндіруінше, бұрынғы ер адамның басымдығына... https://www.azattyq.org/a/lihtenshteinde-taq-muragerligi-boiynsha-er-men-aieldin-quqygy-tenestirildi/33831374.html https://www.azattyq.org/a/lihtenshteinde-taq-muragerligi-boiynsha-er-men-aieldin-quqygy-tenestirildi/33831374.html Sun, 16 Aug 2026 10:15:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Оңтүстік Корея президенті Ли Чжэ Мен Солтүстік Кореяға ондаған жылға созылған қақтығысты аяқтау үшін бейбіт келіссөз бастауға шақырды. Ол мұндай ұсынысты 15 тамызда Кореяның жапон отаршылдығынан азат етілгенінің 81 жылдығына арналған салтанатты шарада жария түрде жасады. Ли Чжэ Меннің сөзінше, екі тарап бір-біріне қауіп төндіруді тоқтатып, соғысты ресми түрде аяқтайтын келісімге қол жеткізу үшін тікелей диалогқа көшуі қажет. Ол келіссөздер барысында Солтүстік Кореяның ядролық қару... https://www.azattyq.org/a/seul-phenyanga-beibit-kelissoz-bastaudy-usyndy/33831368.html https://www.azattyq.org/a/seul-phenyanga-beibit-kelissoz-bastaudy-usyndy/33831368.html Sun, 16 Aug 2026 09:10:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Италия полициясы Парма қаласына жақын жердегі Магнани-Рокка жеке қорынан биыл наурызда ұрланған суретшілер Пьер-Огюст Ренуар, Поль Сезанн және Анри Матисстің картиналарын тапты. Reuters агенттігінің мәліметінше, картиналардың жалпы құны 9 миллион еуродан асады. Туындылар Пармадағы күдіктілердің бірінің үйінен табылған. Тергеу аясында Молдованың тоғыз азаматы күдікке ілінген, олардың бесеуі ұрлықты тікелей ұйымдастырды деген болжам бар. Ұрылар музейден алып кеткен картиналар мен олардың... https://www.azattyq.org/a/italiyada-renuar-sezann-men-matisstin-urlangan-kartinalary-tabyldy/33831367.html https://www.azattyq.org/a/italiyada-renuar-sezann-men-matisstin-urlangan-kartinalary-tabyldy/33831367.html Sun, 16 Aug 2026 08:44:00 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Индонезияда сенбі күні таңертең магнитудасы 7,7 болатын жер сілкініп, кемінде 38 адам қаза тапты. Бұл туралы елдің табиғи апаттар салдарын жою агенттігі хабарлады. Құтқару жұмыстары жалғасып жатқандықтан, қаза тапқандар саны әлі өсуі мүмкін. Жер сілкінісі жергілікті уақыт бойынша таңғы сағат 05:00-ге дейін Флорес аралында болған. Индонезияның метеорология және геофизика агенттігінің мәліметінше, жер сілкінісінің ошағы 15 шақырым тереңде жатыр. Флорес аралы туристер көп баратын Балиден... https://www.azattyq.org/a/indoneziyada-magnitudasy-7-7-zher-silkinip-keminde-38-adam-qaza-tapty/33830998.html https://www.azattyq.org/a/indoneziyada-magnitudasy-7-7-zher-silkinip-keminde-38-adam-qaza-tapty/33830998.html Sat, 15 Aug 2026 15:39:12 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстан Оңтүстік Кореяда шетелдіктерді заңды түрде жұмысқа орналастыруға мүмкіндік беретін Employment Permit System (EPS) жүйесіне қосылды. Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің хабарлауынша, қазақстандықтарды осы бағдарлама арқылы жұмысқа қабылдау 2028 жылы басталады деп жоспарланып отыр. Оңтүстік Корея үкіметі Қазақстанды EPS жүйесіне қатысушы елдер қатарына қосу туралы шешімді 14 тамызда қабылдаған. Қазақстан бағдарламаға толық қосылғаннан кейін оған... https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-ontustik-koreyanyn-sheteldik-zhumysshylardy-qabyldau-zhuiesine-qosyldy/33830987.html https://www.azattyq.org/a/qazaqstan-ontustik-koreyanyn-sheteldik-zhumysshylardy-qabyldau-zhuiesine-qosyldy/33830987.html Sat, 15 Aug 2026 14:53:50 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстан, Беларусь пен Қырғызстандағы оннан астам банк резидент емес клиенттердің шотына қолма-қол Ресей рублін салу комиссиясын көтерген. РБК мәліметінше, жаздың басында комиссия негізінен 2–5 пайыз болса, қазір кейбір банктерде 10–15 пайызға, ал Беларусьтегі бір банкте 20 пайызға жеткен. Қазақстанда Банк ЦентрКредит пен Halyk Bank комиссияны көтерген. РБК дерегінше, Банк ЦентрКредит жеке тұлғалар үшін қолма-қол рубль салу комиссиясын 5 пайыздан 10 пайызға өсірді. Halyk Bank-те комиссия... https://www.azattyq.org/a/rubl-qabyldau-komissiyasy/33830946.html https://www.azattyq.org/a/rubl-qabyldau-komissiyasy/33830946.html Sat, 15 Aug 2026 13:07:18 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Қазақстандағы бірнеше өңірде электр жарығының жаппай өшуіне Қырғызстандағы Тоқтоғұл су электр станциясында екі гидрогенератордың ажырағаны себеп болған. Бұл туралы Қазақстан электр желілерін басқару компаниясы — KEGOC хабарлады. Компания мәліметінше, Қырғызстандағы гидрогенераторлар 14 тамызда сағат 14:37-де ажыраған. Соның салдарынан Қазақстанның бірыңғай электр жүйесіндегі Солтүстік — Шығыс — Оңтүстік транзиттік желісіне шамадан тыс жүктеме түскен. Нәтижесінде Қазақстанның оңтүстік аймағы... https://www.azattyq.org/a/kegoc-zharyqtyn-zhappai-oshkenin-tusindirdi/33830938.html https://www.azattyq.org/a/kegoc-zharyqtyn-zhappai-oshkenin-tusindirdi/33830938.html Sat, 15 Aug 2026 12:38:01 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ 2026 жылдың алғашқы алты айында Ресейде "терроризмге" қатысты баптар бойынша сотталғандар саны былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда күрт өскен. "Первый отдел" жобасы мен Parubets Analytics бірлескен зерттеуінде жарты жылда кемінде 1234 адам сотталғаны айтылған. Осы кезеңде соттар 1145 үкім шығарған. Бұл былтырғы алғашқы алты аймен салыстырғанда 58 пайыз көп. Күніне орта есеппен онға жуық үкім шыққан. Ал жарты жылда шыққан үкім саны 2024 жылдың бүкіл жылындағы көрсеткіштен де көп. Сонымен... https://www.azattyq.org/a/33830927.html https://www.azattyq.org/a/33830927.html Sat, 15 Aug 2026 12:20:33 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРЖАЛПЫ АРХИВ Прокурор Қуаныш Қанапиянов Orda.kz басылымының бұрынғы бас редакторы Гүлнәр Бажкенованы тағылған айыптардың жиынтығы бойынша сегіз жылға бас бостандығынан айыруды сұрады. Сонымен бірге прокурор жазаны өтеуді екі жылға кейінге қалдырып, Бажкенованы бес жыл журналистік, қоғамдық және басшылық қызметпен айналысу құқығынан айыруды ұсынды. Іс бойынша жарыссөз Алматының Бостандық аудандық сотында 14 тамызда басталған. Бұл туралы журналистің адвокаты Эльдар Мусаевқа сілтеп, "Власть" басылымы... https://www.azattyq.org/a/bazkenovany-8-julga-sottaudy-surady/33830906.html https://www.azattyq.org/a/bazkenovany-8-julga-sottaudy-surady/33830906.html Sat, 15 Aug 2026 10:56:01 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАР АҚШ президенті Дональд Трамп Иранды «түпкілікті жеңгеннен кейін» Парсы шығанағын Үнді мұхитымен жалғайтын Ормуз бұғазын «АҚШ аумағы» деп жариялайтынын айтты. Оның сөзінше, бұл «жақын арада» болады. Нью-Йорк штатындағы полиция академиясында сөйлеген Трамп қазір бұғазды Иранды теңіз арқылы қоршауға алған АҚШ әскері бақылап отыр деп мәлімдеді. Ал Иран керісінше бұғазды өзі жауып отырғанын айтады. АҚШ пен Израиль ақпанның соңында Иранға соққы жасай бастағаннан бері Ормуз бұғазындағы кеме... https://www.azattyq.org/a/33830902.html https://www.azattyq.org/a/33830902.html Sat, 15 Aug 2026 10:12:36 +0500 ЖАҢАЛЫҚТАРТаяу Шығыстағы жағдай Қазақстанда парламент сайлауы жақындап келеді. Азаттық Азия редакциясы PaperLab зерттеу орталығының директоры Серік Бейсембаевпен сөйлесіп, сайлау науқанының қалай өтіп жатқанын талқылады. https://www.azattyq.org/a/bilik-baqylaudy-kusheitu-zholyn-tandady-aleumettanushy-sailau-qarsanyndagy-qazaqstandy-sipattady/33830475.html https://www.azattyq.org/a/bilik-baqylaudy-kusheitu-zholyn-tandady-aleumettanushy-sailau-qarsanyndagy-qazaqstandy-sipattady/33830475.html Sat, 15 Aug 2026 09:31:20 +0500 ҚАЗАҚСТАНЖАЛПЫ АРХИВСАЯСАТБАС ТАҚЫРЫПТАРАДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫ