Ադրբեջանական զորքերը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներում ավելի են ամրապնդվել ու տեղ-տեղ էլ առաջ եկել, նախկին օմբուդսմեն Արման Թաթոյանն է պնդում՝ արբանյակային լուսանկարները վերլուծելով ու համեմատելով:
«Ադրբեջանական իշխանությունը շարունակում է, սալյամիի պես ուղղակի, մեր երկրից, մեր սուվերեն տարածքներից վերահսկողության տակ վերցնել ու նորից էլի ներխուժել ու կտրատել մասեր: Սա այն գինն է, որ այս իշխանությունը խաղաղության համար հռչակել է», - այսօր հայտարարեց Թաթոյանը՝ հավելելով. - «Եվ հիմա ես փաստերով, կոնկրետ ապացույցներով կներկայացնեմ, թե որոնք են դրանք»:
Ըստ նախկին օմբուդսմենի՝ Հայաստանի խորքերում, Վարդենիսից մինչև Ջերմուկ, ադրբեջանցիների դիրքերը բարելավվել են անցած ամռանը՝ հուլիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում, Վաշինգտոնում հայ-ադրբեջանական խաղաղության պայմանագրի նախաստորագրումից առաջ:
«Փաստերից ակնհայտ է, որ երբ նրանք իմացել են, ադրբեջանական իշխանությունները, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում օգոստոսի 8-ին այդ փաստաթղթերի՝ TRIPP-ի, այսպես կոչված խաղաղության պայմանագրի ստորագրման իրադարձությունների մասին, արագ նախաձեռնել են այդ գործողությունները՝ ակնհայտ իմանալով, որ ստորագրումից հետո չեն կարողանալու այդպիսի քայլերի դիմել: Հայաստանի իշխանությունները, բնականաբար, իմացել են այդ մասին և թաքցրել են մեր հանրությունից, ես վստահ եմ՝ նաև թաքցրել են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների գործընկերներից», - ասաց Թաթոյանը:
Ադրբեջանական զորքերը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներում կիլոմետրերով խորացել են 44-օրյա պատերազմին հաջորդած երկու տարիներին: Արբանյակային պատկերները մեծ էկրանին ցուցադրելով՝ Թաթոյանը բացատրում էր՝ որտեղ ինչպես են ամրապնդվել: Վարդենիսում, ըստ նրա, նոր դիրք է ավելացել, որ մինչև անցած հուլիս չի եղել, ու թաքստոցներ:
«Նորից էլի, մինչև հուլիսի 31-ը սրանք գոյություն չեն ունեցել: Օգոստոսի մինչև 19-ը արդեն արբանյակային լուսանկարներում նրանք կատարել են շատ խոշոր ամրաշինական աշխատանքներ, այստեղ հատուկ, դրանք կոչվում են նաև կապոնյերներ, այսինքն՝ թաքստոցներ հատուկ, որոնք կարող են օգտագործվել ռազմական մեքենաների համար, տանկերի համար», - շարունակեց նախկին օմբուդսմենը:
Տվյալ դիրքից ուղիղ նշանառության տակ են Սոթքի ոսկու հանքը, արոտավայրերն ու Կութ գյուղը: Ըստ Թաթոյանի՝ ադրբեջանցիները թաքստոցից բացի արևային կայաններ են տեղադրել ու ճանապարհներ կառուցել:
«Ոչ միայն Վարդենիսում և Գեղարքունիքի մարզում են, նաև՝ Վայոց ձորում, մասնավորապես՝ Ջերմուկի տարածքում», - պնդեց Թաթոյանը:
Փաշինյանի իշխանության խաղաղության քարոզին զուգահեռ, ադրբեջանցիները ակտիվ ամրապնդվել են նաև Ջերմուկում՝ ըստ Թաթոյանի բացահայտման: Այստեղ էլ առաջ են եկել, ակտիվ շինաշխատանքներ ծավալել ու ամրացել: Այնպես են դիրքավորվել, որ խոշոր տրամաչափի զինատեսակներով էլ կարող են գրոհել:
«Սա արդեն Ջերմուկն է նոր արբանյակային լուսանկարներով, և մենք տեսնում ենք, որ էլի նորից մինչև օգոստոս սրանք տեղի ունեցած նոր բարելավումներն են և վերահսկողության ընդլայնումն է ու ներխուժում Հայաստանի Հանրապետության տարածքի մեջ», - նշեց նախկին օմբուդսմենը:
Արման Թաթոյանը «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության ղեկավարն է ու վարչապետի թեկնածուն, պատրաստվում է խորհրդարանական ընտրություններին: Ինչո՞ւ ավելի շուտ չէր ահազանգում Հայաստանի խորքում ադրբեջանցիների ամրապնդման մասին. - «Շատ պարզ՝ որովհետև նոր ենք բացահայտել», - ասաց նա:
Կառավարություն-ԱԺ հարցուպատասխանի ժամանակ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հայտարարեց. - «Այդ հրատապ ասուլիսները, հարայ-հրոցը զուտ նրա համար է, որպեսզի ես արձագանքեմ ու իրենց զրուցակից դառնամ... Ես շատ կարճ կպատասխանեմ՝ ձեր նշած անձնավորությունը [Արման Թաթոյանը] ստում է, նման բան չկա, սիրելի հայրենակիցներ»:
Իշխող խմբակցության պատգամավոր, կրթության հանձնաժողովի նախագահ Սիսակ Գաբրիելյանն է հերքել, թե եթե նման բան լիներ, բոլորն էլ կիմանային:
«Թաթոյանը ամեն ինչ կարա, դուք էլ ասեք, հետո՞: Էդ անեկդոտը չեք լսե՞լ: Որ էդպես լիներ, դուք կիմանայիք՝ Թաթոյանից առաջ», - լրագրողներին ասաց Գաբրիելյանը:
Պատգամավորը ի՞նչ գիտի, որ սուտ է Թաթոյանի բացահայտումը, ինչի՞ հիման վրա է պնդում: Սիսակ Գաբրիելյանը կարծում է՝ փոքր Հայաստանում ադրբեջանցիների նոր տեղաշարժը չէր կարող այդ տարածքներին մոտ ապրող բնակիչների աչքից վրիպել:
«Հայաստանի Հանրապետությունը, ցավոք սրտի, չգիտեմ, մեր հարևան մի քանի երկրների չափ տենց միլիոնից ավել քառակուսի կիլոմետր տարածք չի: Դուք ուզում եք ասել, որ Հայաստանի Հանրապետության 29 հազար 743 կիլոմետր փոքր տարածքում ինչ-որ բան է տեղի ունեցել, և դրա մասին մեկ տարի հետո Թաթոյանն է իմացե՞լ: Բա էդտեղ գյուղեր չկային, մարդիկ չկային ... Մի հատ տենց ինչ-որ բան է լինում, էդ հեռավոր գյուղերից մի հատ, ինչ-որ, մանկապարտեզում հացի մեջ մի հատ մազ է լինում, դուք առաջինը դրա մասին գիտեք, էդ ո՞նց եղավ, որ ձեր նշած վեց տեղերը տենց առաջ տվեցին, վայ, մի տարի է՝ ոչ մեկ չգիտի, Թաթոյանը էսօր ասեց», - ընդգծեց «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորը:
Ըստ պաշտոնական Երևանի՝ Ադրբեջանը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից օկուպացրել է շուրջ 200 քառակուսի կիլոմետր տարածք, իշխանությունը վստահեցնում է, թե օկուպացված տարածքների հարցը կլուծվի հայ - ադրբեջանական սահմանազատմամբ:
Ընդդիմադիր Արման Թաթոյանը պնդում է՝ պատերազմ բերած իշխանությունը «պետք է հավաքի սրտիկները, պաչիկներն» ու հեռանա, ճանապարհ տա մարդկանց, որ կարող են լուծել Հայաստանի գլխին կախված վտանգները: Իսկ ինքը կարո՞ղ է լուծել: Կարո՞ղ է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքները ազատել ադրբեջանական զորքերից, եթե ընտրվի: Ինչպե՞ս է դա անելու:
«Այո մենք կարող ենք և հստակ լուծումները պատկերացնում ենք, և մեր թիմը կարող է, այո, պատկերացնում է, թե ինչպես կարող ենք հարցը լուծել: Այս պահին մենք դեռ իշխանության չենք, բայց մենք արդեն միջազգային հայցեր ենք տարել Միավորված Ազգերի Կազմակերպություն», - հայտարարեց նախկին օբուդսմենը:
Թաթոյանն, այդուհանդերձ, ընտրվելու դեպքում չի պատրաստվում հայ - ադրբեջանական հարաբերությունները սկսել իր սեփական կետից, ասաց՝ սկսելու են այն կետից, որտեղ կանգ կառնի Փաշինյանի իշխանությունը: