Дызайнэрку асудзілі за «садзейнічаньне экстрэмізму»
Яню Сырэвіч судзілі ў Менскім гарадскім судзе паводле частак 1 і 2 артыкула 361‑4 Крымінальнага кодэксу («садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці»). Як піша «Наша ніва», ёй прысудзілі, імаверна, «хатнюю хімію».
Яні Сырэвіч 35 гадоў, яна ў 2014 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў, з 2010 па 2012 гады стажавалася ў Кракаве ў Акадэміі мастацтваў імя Яна Матэйкі.
З 2017 году яна працавала ў кампаніі Verv, якая вырабляе праграмы для фітнэсу, а з 2019 года займае пасаду вядучага дызайнэра прадукту ў літоўскай кампаніі TapLab. На старонках дзяўчыны ў сацыяльных сетках напісана, што яна жыве ў Вільні. Падобна, яе затрымалі пасьля аднаго зь вяртаньняў у Беларусь, піша «Наша Ніва».
КДБ дадаў у «сьпіс тэрарыстаў» яшчэ 9 чалавек
Камітэт дзяржаўнай бясьпекі абнавіў сьпіс «асоб, якія маюць дачыненьне да тэрарыстычнай дзейнасьці» — там зьявіліся прозьвішчы дзевяці чалавек.
- Канстанцін Бойка
- Аляксандар Вайтко
- Дзьмітры Данільчык
- Яўген Дорахаў
- Вячаслаў Папшо
- Сяргей Пахомаў
- Уладзіслаў Сінкевіч
- Аляксандар Хазееў
- Тацьцяна Шчатко
Усяго ў «тэрарыстычным сьпісе» цяпер 1412 чалавек, зь іх 673 — беларусы, піша «Вясна».
Шматдзетнага бацьку Паўла Кунцэвічу ў калёніі асудзілі яшчэ на 8 месяцаў
У 2024 годзе Паўла пакаралі на 4 гадамі зьняволеньня за за «заклікі да санкцый» (ч. 3 арт. 361). Пакараньне ён адбываў у магілёўскай ПК-15. Летась суд дадаў Паўлу яшчэ 8 месяцаў зьняволеньня за «непадпарадкаваньне адміністрацыі» (арт. 411), пасьля чаго яго перавялі ў аршанскую ПК-8, паведаміў 9 лютага праваабарончы тэлеграм-канал DissidentBY.
Паўлу Кунцэвічу 39 гадоў. Ён мянчук, вучыўся на псыхоляга ў Менскім дзяржаўным інстытуце экалёгіі імя Сахарава. Меў гандлёвую кропку на Чэрвенскім рынку, рабіў цяпліцы. У Паўла жонка і чацьвёра дзяцей.
Праваабаронцам вядома пра больш як семдзесят палітвязьняў, якіх дадаткова пакаралі паводле 411-га артыкула.
Як рэжым Лукашэнкі выкарыстоўвае ярлык «экстрэмізму», каб душыць свабоду слова і змагацца з палітычнымі апанэнтамі
Пасьля сфальшаваных прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году і сілавога здушэньня агульнанацыянальных пратэстаў аўтарытарны рэжым Аляксандра Лукашэнкі пачаў сыстэматычна выкарыстоўваць антыэкстрэмісцкае заканадаўства для барацьбы з іншадумствам, ліквідацыі незалежных мэдыя і перасьледу палітычных апанэнтаў.
Улады заблякавалі сайты незалежных мэдыя і спынілі публікацыю непадкантрольных друкаваных выданьняў, пазбавілі акрэдытацыі журналістаў іншаземных мэдыя і разграмілі офісы самых уплывовых СМІ. Сотні беларускіх рэпартэраў прайшлі праз арышты, дзясяткі застаюцца ў турмах. Усе незалежныя мэдыя, якія асьвятляюць грамадзка-палітычны парадак дня ў Беларусі, цяпер працуюць выключна з-за мяжы.
Ад 2021 году ўлады пачалі масава абвяшчаць вэб-сайты і асобныя ўліковыя запісы ў сацыяльных сетках незалежных мэдыя, палітычных і грамадзкіх арганізацый, ініцыятыў і проста блогераў «экстрэмісцкімі матэрыяламі», а іх аўтараў «экстрэмісцкімі фармаваньнямі» — часта без судовага разгляду.
Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў вядзе Міністэрства інфармацыі Беларусі. На дадзены момант у сьпісе на 1469 старонках пералічаны тысячы «экстрэмісцкіх матэрыялаў», за выкарыстаньне якіх прадугледжаная адказнасьць. У сьпісе — сайты, тэлеграм-каналы, акаўнты, старонкі ў сацыяльных сетках, відэаролікі і артыкулы ў інтэрнэце, маркі, значкі, CD-дыскі, а таксама кнігі, у тым ліку мастацкія.
На канец 2024 году больш за 6500 онлайн-рэсурсаў былі забароненыя такім чынам. За любое ангажаваньне з уключанымі ў экстрэмісцкі сьпіс рэсурсамі — ці гэта «падабайка», ці камэнтар, ці падпіска на канал — у Беларусі пагражае крымінальная адказнасьць. Удзел у «экстрэмісцкім фармаваньні» можа карацца турэмным зьняволеньнем да 10 гадоў.
Ужо тысячы беларусаў прайшлі праз штрафы, арышты і турэмнае зьняволеньне за «экстрэмізм».
Паводле ацэнкі Ўпраўленьня Вярхоўнага камісара ААН у правах чалавека, улады Беларусі «выкарыстоўваюць ярлык „экстрэмізм“ для падаўленьня іншадумства, адвольна клясыфікуючы дзеяньні, апісаныя як распаўсюд ілжывай інфармацыі, абразу службовых асобаў, дыскрэдытацыю інстытутаў, арганізацыю масавых беспарадкаў, заклікі да санкцый і распальваньне сацыяльнай варожасьці, як „экстрэмісцкія“, якія падлягаюць крымінальнаму перасьледу».